Μαθαίνουμε πως τα τσιγάρα θα αυξηθούν σε αστρονομικό βαθμό, το πακέτο θα φτάσει ως και τα επτά ευρώ και το κάπνισμα θα αποτελέσει συντομα ένα πολύ ακριβό σπορ. Μοιάζει ιδανικό το τάιμινγκ καθώς ζούμε πια σε μια εποχή που στην ελληνική κοινωνία το κάπνισμα έχει δεχτεί άπειρα αναθέματα και οι καπνιστές μοιάζουν καταραμένοι.
Όλα αρχίζουν με το άναμμα μιας πίπας, σε δύσκολες εποχές
Πρώτο πλάνο, επάνω: Ανδρέας Παπανδρέου, εξόριστος, σε συζήτηση στο ίδρυμα Έντγκαρ Χούβερ για τη δημοκρατία στην Ελλάδα. Παίρνει λίγο χρόνο όσο του μιλάει ο δημοσιογράφος για να ανάψει την πίπα του. Στη συνέχεια περιγράφει την υπό διωγμό δημοκρατία στην Ελλάδα. Φωτίζει το πρόβλημα στη βάση του.
Πλάνο δεύτερο κάτω: Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, το 1985, πιάνεται επ` αυτοφώρω από το φακό εφημερίδας να απολαμβάνει ένα τσιγάρο. Μάλλον καταλαβαίνει ότι τον έχουν φωτογραφίσει και κοιτά ένοχος το φακό.
Στην πραγματικότητα, ο θρυλικός πολιτικός ποτέ δεν είχε κρύψει την αγάπη του για το τσιγάρο, όμως φρόντιζε να κρατά ένα «καθαρό» προφίλ» αφήνοντας στην άκρη τις κακές συνήθειες και οτιδήποτε θα μπορούσε να δείξει τρωτά σημεία στον χαρακτήρα του. Τα ντολμαδάκια της Μαρίκας Μητσοτάκη δεν είχαν «κοπεί» από αυτή την παράξενη λογοκρισία.
Πλάνο τρίτο, κάτω: Φωτογραφίες του Χαρίλαου Φλωράκη, αρχές της δεκαετίας του `90. Ο μπαρουτοκαπνισμένος (#διπλής) πολιτικός δηλώνει παρών στις διεργασίες, στις διασπάσεις της Αριστεράς και κοιτά το μέλλον μελαγχολικά, προσπαθώντας μάλλον, να «πνίξει» κάποια δυσθυμία και άγχος για τα μελλούμενα, στον καπνό της πίπας με τις φιλντισένιες λεπτομέρειές που καπνίζει. Η εικόνα του προκαλεί κύρος, είναι ιδεολογικά και ψυχολογικά φορτισμένα, είναι αρχετυπική εικόνα επιφανούς αριστερού πολιτικού.
Kαι συνεχίζουμε με εικόνες που καταλήγουν στερεοτυπικές. Πολιτικοί άντρες και γυναίκες με τα ευπρεπή ρούχα τους, με ένα μπουκάλι νερό στο πλάι και καλά κρυμμένο ένα κινητό τηλέφωνο, ένα σημειωματάριο και κυρίως, ένα πακέτο τσιγάρα.
Οι παρακάτω εικόνες αν είχαν φωνή θα μπορούσαν να μας πουν φοβερές ιστορίες για την Ελλάδα της Μεταπολίτευσης.
Πλάνο τέταρτο. Ο βουλευτής Παύλος Πολάκης καλείται σε τηλεοπτική εκπομπή να δικαιολογήσει την δημόσια εικόνα του ως γιατρού/βουλευτή/καπνιστή. Δεν γλιτώνει το cancel για την ιδιότητα του καπνιστή. Παραμένει στη συλλογική μνήμη ως «ο βουλευτής που κάπνιζε στο καφενείο της Βουλής, ακόμα και μέσα στο χειρουργείο».
Γιατί οι πολιτικοί έκοψαν το τσιγάρο;
Ο Μπαράκ Ομπάμα όταν είχε πρωτοεκλεγεί πρόεδρος, είχε δηλώσει «δεν θέλω να νομίσει ο Μπους ότι τον φτύνω (blow off, του φυσάω καπνό από το τσιγάρο μου)». Η ατάκα αυτή είχε συνοδευτεί από το άναμμα ενός τσιγάρου Μάρλμπορο. Ο Ομπάμα ανήκε στη «κλίκα» εκείνων των πολιτικών που κάπνιζαν, το δήλωναν χωρίς ντροπή και προσπαθούσαν να υπερασπιστούν αυτή την αδυναμία τους.
Ακόμα και η σατιρική εκπομπή Key and Peele τον είχε περιλάβει, δημιουργώντας σκετσάκι με τον Ομπάμα φοιτητή να καπνίζει χασίς και να λέει υπέροχες αρλούμπες. Στην πορεία των ετών, ο Ομπάμα δήλωσε πως το έκοψε, μασώντας τσίχλα Νικορέτ, μετά από πίεση συγγενών του. «Είναι σαν να μασάω πιπέρι» είχε δηλώσει για την τσίχλα, μάλλον με λίγη αηδία.
Αυτή η μίνι ιστορία από το περιοδικό GQ, μας εξηγεί υπέροχα το σημείο μετάβασης από την εποχή που το τσιγάρο συμβόλιζε έναν τύπο ανθρώπου που κουβαλά τα πάθη του στην εξουσία μη απολογητικά, σ' εκείνον τον τύπο που προσπαθεί να δείχνει τέλειος, ένα χειρουργικά άρτιο παράδειγμα ανθρώπου, με πλήρη αυτοέλεγχο. Ο καπνιστής πολιτικός δεν είναι πια ένας άνθρωπος με πάθη, αλλά ένας που απλά, δεν σέβεται τους κανόνες.
O πολιτικός των 80s και των 90s κάπνιζε γιατί όχι μόνο γιατί ήταν προσωπική του αδυναμία. Ήξερε ότι ανάβοντας ένα τσιγάρο θα δημιουργήσει οικειότητα, θα έρθει πιο κοντά με συναδέλφους ή και με ψηφοφόρους. Ήταν ένας λαϊκός άντρας που μπορούσε να περάσει στο καφενείο λίγες ώρες, με λίγο καπνό και ένα τσιπουρο.
Σήμερα οι πολιτικοί προσπαθούν να διατηρήσουν μια επίφαση λαϊκότητας, κυρίως μέσα από μπούμερ δημοσιεύσεις στο TikTok, άντε και καμία χειραψία στη Βαρβάκειο με τους χασάπηδες. Θέλουν να γραφτεί ότι είναι «κοντά στον λαό» χωρίς αυτό να αποδεικνύεται από σχεδόν τίποτα.
Αυτό μου θυμίζει εκείνη την ιστορία με τον Τζορτζ Μπους τον Νεότερο, όταν λίγο πριν την ορκωμοσία του είχε πει: «Όχι δεν θα σας πω αν έχω καπνίσει χασίς. Γιατί δεν θα ήθελα ένα νέο παιδί να μάθει αυτά που έκανα και να τα μιμηθεί». Ποτέ δεν επιβεβαίωσε,ούτε όμως και αρνήθηκε ότι υπήρξε χασισοπότης στα νιάτα του. «Ολίγον έγκυος» θα το έλεγε κάποιος λαϊκά.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
