Οι Πανελλήνιες συχνά μοιάζουν σαν το τέλος και η αρχή όλων - σαν μια διαχωριστική γραμμή που καθορίζει ποιος πέτυχε και ποιος όχι. Μια χρονιά που σου δίδαξαν να βλέπεις σαν το πιο κρίσιμο σταυροδρόμι της ζωής σου. Μια περίοδος όπου η αξία σου θεωρούσες πως εξαρτάται από την βαθμολογία σε ένα κομμάτι χαρτί.
Μα όσο περνούν τα χρόνια, συνειδητοποιείς πως εκείνο το καλοκαίρι δεν καθόρισε τελικά τη ζωή σου. Η πίεση, το παρατεταμένο στρες, η ματαίωση, οι στιγμές που έχασες, τα πράγματα εκείνα που θυσίασες για να δώσεις ένα γραπτό, εντέλει δεν χάραξαν την πορεία σου μέχρι σήμερα.
Αν μπορούσα να μιλήσω στον εαυτό μου πριν τις εξετάσεις, θα του έλεγα να πάρει μια ανάσα, να μην τρομάζει, γιατί η ζωή δεν χωράει σε ένα μηχανογραφικό. Και τότε, θα ήθελα να υπάρχει κάποιος που μέσα στην αγωνία και τον φόβο να μην «χαραμιστώ», θα μου έλεγε το πιο απλό: Ότι δεν υπάρχει μόνο ένας σωστός δρόμος. Ότι η ζωή δεν τελειώνει σε μια απόφαση που θα πάρεις στα 18 σου. Ότι μπορείς να αλλάξεις κατεύθυνση, να αλλάξεις γνώμη, να βρεις το πάθος σου δοκιμάζοντας καινούργια πράγματα. Ότι η σχολή δεν είναι το ταβάνι σου, αλλά ένα από τα σκαλοπάτια που θα ανέβεις στη ζωή σου.
Το BOLD μίλησε με ανθρώπους που πέρασαν σε διάφορες σχολές αλλά τελικά ακολούθησαν άλλους δρόμους, διαφορετικούς κλάδους και κατευθύνσεις, που μπορεί να μην είχαν καν φανταστεί. Όλοι όμως, με τον τρόπο τους, επιβεβαιώνουν κάτι πολύτιμο: Πως δεν έχει σημασία τι έγραψες τότε, αλλά τι γράφεις σήμερα. Κι το σημαντικό δεν είναι αν πέρασες εκεί που ήθελες, αλλά αν τελικά κατάφερες να φτάσεις κάπου που αγαπάς.
«Δεν είσαι ο αριθμός του μηχανογραφικού σου»
Δεν έχεις ιδέα πού θα σε βγάλει αυτός ο δρόμος και καλά κάνεις. Ξέρω ότι νιώθεις πίεση, ότι πρέπει τώρα να αποδείξεις κάτι και να πετύχεις και να μπεις σε μια «καλή σχολή» ώστε να πεις σε όλους, κι ίσως πιο πολύ στον εαυτό σου, ότι τα κατάφερες. Ξέρω ότι σκέφτεσαι πως «αν περάσω, αν πιάσω τη βάση, αν μπω στην πόλη που θέλω, τότε ίσως επιτέλους ησυχάσω». Θα σου πω κάτι που δεν ξέρεις ακόμα: θα περάσεις.
Θα μπεις σε μια σχολή στην Κρήτη, Πολιτικές Επιστήμες. Μετά θα ξαναδοκιμάσεις. Θα θες να πας Αθήνα. Θα πας στην Αθήνα. Θα μπεις στο ΤΕΙ Αθήνας, δοκιμάσεις και λίγο τη Βιβλιοθηκονομία. Κι ούτε η μία σχολή ούτε η άλλη θα γίνουν το μέλλον σου. Θα γίνεις κάτι διαφορετικό. Επιλέγεις εκεί, γίνεις δημοσιογράφος. Γιατί το μέλλον σου είναι αλλού, σε κάτι που τώρα δεν το φαντάζεσαι.
Όχι επειδή στο είπε κάποιος αλλά επειδή κάποια στιγμή ένιωσες ότι εκεί είσαι εσυ. Και αυτό όσο κι αν τώρα σου φαίνεται απλό είναι σπάνιο και πολύτιμο. Οπότε άκουσέ με, δεν κρίνεται τίποτα αυτές τις μέρες που γράφεις, ούτε το «ποιος θα γίνεις». Κρίνεται μόνο το πως θα σταθείς σε όλο αυτο. Με δύναμη; Με κόπο; Τότε έχεις ήδη κερδίσει.
Κάνε ο,τι καλύτερο μπορείς. Αλλά μην νομίζεις ποτέ πως είσαι ο βαθμός σου. Δεν είσαι ούτε ο αριθμός του μηχανογραφικού σου, ούτε η πόλη στην οποία θα σε στείλει. Είσαι αυτό που θα χτίσεις σιγά σιγά πέρα από όσα είχες σχεδιάσει. Είσαι αυτό που θα επιλέξεις όταν όλα τα «πρέπει» θα έχουν πια σβήσει. Όταν θα έρθει εκείνη η μέρα δεν θα θυμάσαι τις πανελλήνιες αλλά ότι άντεξες και ότι τελικά βρήκες τον δικό σου δρόμο.
Με αγάπη, Εσύ λίγο αργότερα.
-Αλεξάνδρα, 31 ετών
«Θα έλεγα στον εαυτό μου να επιμείνει στο τι πραγματικά θέλει να σπουδάσει»
Αν και πάντα ήθελα να ασχοληθώ με τη δημοσιογραφία και τον κόσμο των μίντια, ο μηχανισμός των κατευθύνσεων στο σχολείο (Θεωρητική, Θετική, Τεχνολογική) με οδήγησε κάπως στο να δηλώσω τελικά οικονομικές σχολές και εν τέλει να περάσω στο Τμήμα Μάρκετινγκ του Ο.Π.Α.
Σίγουρα έπαιξε και έναν ρόλο η αρχή της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, τότε, το 2009, οπότε για λίγο το πίστεψα ότι θα γίνω golden boy. Δεν έγινα. Ακόμα κι όταν σπούδασα ξανά -αυτή τη φορά δημοσιογραφία- και έπιασα την πρώτη μου δουλειά στα ΜΜΕ, οι γονείς μου πίστευαν ότι θα καταλήξω μια μέρα σε κάποια πολυεθνική να φτιάχνω business plans ή δεν ξέρω εγώ τι άλλο. Πλέον ασχολούμαι επαγγελματικά με την παραγωγή βίντεο στο YouTube και σε άλλα μέσα.
Άρα θα έλεγα στον εαυτό μου να μην τρελαθεί να αποδείξει στα 17-18 του ότι έχει τα skills που η οικογένεια ή οι καθηγητές του ήθελαν να έχει, να επιμείνει στο τι πραγματικά θέλει να σπουδάσει ή και να μη σπουδάσει απαραίτητα κάτι αμέσως. Να διαβάσει μεν, γιατί κι αυτό χτίζει skills και χαρακτήρα, αλλά χωρίς αυτοσκοπό την «επιτυχία» στις Πανελλαδικές. Κι ας έκανε μετά άκυρες δουλειές μέχρι να καταλήξει εκεί που αγαπάει. Άλλωστε, πλέον, με τα ενοίκια στον θεό, ούτε οι γονείς δεν θα θέλουν να στείλουν τα παιδιά τους για σπουδές.
- Παύλος, 34 ετών
«Να μην είχα αγχωθεί τόσο το βράδυ πριν δώσω λογοτεχνία»
Πέρασα στη Φιλολογία Αθηνών το 2008, ίσως την τελευταία χρονιά που έμπαινες σε αυτή τη σχολή και είχες την προσδοκία να δουλέψεις ως εκπαιδευτικός.
Στο μυαλό μου είχα βέβαια πάντοτε τη δημοσιογραφία, οπότε η συγκεκριμένη σχολή μου έδινε μία μικρή παράταση, μίας και δεν ήταν τελείως άσχετη. Δεν θα χρειαζόταν να αποφασίσω ανήλικος ακόμα τι θα κάνω με τη ζωή μου. Θα το αποφάσιζα στα 22-23.
Σε κάποια φάση είχα αποφασίσει να κάνω ακαδημαϊκή καριέρα στη Γλωσσολογία αλλά σύντομα κατάλαβα ότι οι εργασιακές συνθήκες εκεί ήταν ακόμα χειρότερες και από αυτές των απλών φιλολόγων. Η δημοσιογραφία πια, που ήταν και αυτό που πραγματικά ήθελα να κάνω, με κέρδιζε.
Δεν ξέρω αν μετανιώνω για τις σπουδές μου. Το έχω σκεφτεί πολλές φορές.
Αν σπούδαζα μόνο για να βρω δουλειά, τότε σίγουρα ναι. Αλλά δεν πήγαινα στη Φιλοσοφική μόνο γι’ αυτό. Μπορώ πια να πω ότι πήρα πράγματα που μου χρησιμεύουν καθημερινά και στη δουλειά μου.
Αν έδινα μία συμβουλή στον 18χρονο εαυτό μου θα ήταν μάλλον να μην αγχωθεί τόσο το βράδυ πριν δώσει λογοτεχνία. Κάπως θα έβρισκα τον δρόμο μου.
- Νίκος 35 ετών.
«Να μη λάβει υπόψη τι του άρεσε στο σχολείο»
Στον μικρότερο εαυτό μου που ετοιμάζεται να δώσει Πανελλαδικές, θα έλεγα να ακολουθήσει από νωρίς τα όνειρά του και να επενδύσει σε αυτά. Να σπουδάσει αυτό που πραγματικά θέλει και όχι αυτό που ακούει να του λένε. Να μη λάβει υπόψη τι του άρεσε στο σχολείο, αλλά τι του αρέσει γενικά στη ζωή. Και ό,τι και να διαλέξει - ακόμη και αν του λένε ότι αυτό είναι λάθος- να το σπουδάσει σοβαρά και να ασχοληθεί με αυτό.
Αλλά κυρίως να μην ακούσει αυτό που θα του προτείνουν γονείς, παππούδες, γιαγιάδες, δάσκαλοι, ειδικά στην εποχή που βρισκόμαστε που είναι όλα τόσο ρευστά με το ίντερνετ και την τεχνητή νοημοσύνη. Και θα του έλεγα να δει τι του αρέσει να κάνει τις ώρες που δεν βρίσκεται στο σχολείο και να επιλέξει να σπουδάσει αυτό, γιατί εκεί κρύβεται όλη η δημιουργικότητα.
Νομίζω ότι αν το έκανα αυτό από νωρίς, θα ασχολιόμουν με αυτό που γουστάρω φουλ χωρίς να δημιουργηθεί αυτό το gap μεταξύ της εφηβείας και της ενήλικης ζωής. Θα έλεγα στον εαυτό μου να κατευθυνθεί σε κάτι έμφυτο. Μπορεί να μην ήμουν καν φωτογράφος ή βιντεογράφος.
Νιώθω ότι έχασα χρόνο και γνώσεις στην αρχή που πέρασα στο Φυσικό και πίστευα ότι θα ασχοληθώ με αυτό, αλλά τελικά συνειδητοποίησα ότι η φυσική μου άρεσε μόνο σε επίπεδο σχολείου. Ήξερα μέσα μου ότι με εξίταραν άλλα πράγματα – ο κινηματογράφος, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, η τεχνολογία, οι υπολογιστές- αν τα συνδύαζα τώρα πιστεύω θα ήταν όλα διαφορετικά.
- Ορέστης 34 ετών.
«Δεν χάνεις τον δρόμο σου, αλλά να τον φτιάχνεις»
Αν μπορούσα να σε πάρω μια αγκαλιά, εκεί, λίγες μέρες πριν μπεις στην αίθουσα για την Έκθεση, θα σου έλεγα να μη φοβάσαι τόσο πολύ. Να σταματήσεις να μετράς την αξία σου σε μόρια και να καταλάβεις πως η ζωή δεν είναι διαγωνισμός με νικητές και χαμένους.
Θα σου έλεγα ότι ναι, θα περάσεις σε μια σχολή που δεν θα αγαπήσεις – το Παιδαγωγικό. Θα προσπαθήσεις να την αντέξεις, να πείσεις τον εαυτό σου πως σε ενδιαφέρει. Αλλά δεν θα τα καταφέρεις - και αυτό είναι καλό. Γιατί εκεί θα καταλάβεις τι δεν θες. Και λίγο πιο μετά, σχεδόν τυχαία, θα ανακαλύψεις αυτό που αγαπάς: τη μουσική, την καλλιτεχνική έκφραση, το τραγούδι. Θα ξεκινήσεις μόνη σου, και θα ξαναχτίσεις την πορεία σου από την αρχή.
Θα φοβηθείς, θα αμφισβητήσεις τον εαυτό σου πολλές φορές, αλλά κάθε φορά που θα βλέπεις μια αφίσα σου τυπωμένη, κάθε φορά που θα βγάζεις μουσική, θα σου λένε «μου άρεσε αυτό που έκανες» και θα νιώθεις ότι ήσουν γεννημένη γι’ αυτό. Και τότε θα καταλάβεις πως άξιζε που δεν τα πήγες "τέλεια", γιατί αλλιώς δεν θα έψαχνες ποτέ την αλήθεια σου.
Οπότε, δώσε το καλύτερό σου, αλλά να ξέρεις: αν δεν περάσεις σε μια σχολή στις Πανελλαδικές, μπορεί να μη χάνεις τον δρόμο σου -αλλά να τον φτιάχνεις.
- Κατερίνα, 36 ετών
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
