O Mικ Τζάγκερ είναι 82 ετών, δηλαδή σε ηλικία όπου οι νεότερες γενιές λογικά θα έπρεπε ήδη να τον θεωρούν δεινόσαυρο, ή πατέρα των δεινοσαύρων ή κάτι πιο παλαιοληθικό από τους δεινοσαύρους. Κι επειδή ήδη αναφέραμε τρεις φορές τη λέξη «δεινόσαυρος» και ο Μικ Τζάγκερ μαζί με τους Rolling Stones, το "Foreign Tongues" και δηλώνει παρών, σε μια εποχή που αρκετοί ήδη αμφισβητούν το σώμα και το πνεύμα της έννοιας "rock n' roll", έχουμε ήδη στα χέρια μας ένα φαινόμενο, μια οντότητα που κατοικεί στο δικό της αυτόνομο σύμπαν και δίνει ενδιαφέρουσες συνεντεύξεις. Ή μήπως πάντα ο Μικ Τζάγκερ ήταν ένας επικός προβοκάτορας;
Παρακάτω, καταγράφουμε σημεία της συνέντευξης του Μικ Τζάγκερ στους New York Times και προσπαθούμε να τον αποκωδικοποιήσουμε. Αυτή την φορά ο Μικ κάνει και το χατήρι όσων επιμένουν να τον ρωτάνε πότε θα πάψουν να υφίστανται οι Rolling Stones. Ή μήπως τους τρολάρει κατάμουτρα;
Το σεξ και ο Μίκ Τζάγκερ
ΝΥ TIMES: Για πολύ καιρό η δημόσια εικόνα σου είναι συνδεδεμένη με το σεξ. Έχεις γράψει τραγούδια με έντονο σεξουαλικό περιεχόμενο. Θεωρείσαι σύμβολο ερωτισμού. Έχεις τη φήμη του ελευθεριακού ατόμου. Πώς έχει αλλάξει η σκέψη σου γύρω από το σεξ με τα χρόνια; Γιατί αλλάζει για όλους μας. Πώς άλλαξε για σένα;
MICK JAGGER: Πολύ καλή ερώτηση. Οι άνθρωποι πάντα λένε «πολύ καλή ερώτηση» όταν σκέφτονται «τι στο καλό θα απαντήσω τώρα;» (γέλια).
Αν καθόμασταν χωρίς να γράφει το μαγνητόφωνο και δεν κάναμε συνέντευξη, θα μπορούσαμε απλώς να μιλήσουμε. Εσύ θα μου έλεγες πώς λειτούργησαν τα πράγματα για σένα. Θα συγκρίναμε τις εμπειρίες μας.
Θα μπορούσαμε;
Ναι, μάλλον, γιατί έτσι αποκτάς νέες οπτικές. Το μόνο που θα πω είναι ότι, σε όλη τη διάρκεια της ζωής σου, η στάση σου απέναντι στο σεξ αλλάζει και οι σεξουαλικές σου προτιμήσεις επίσης αλλάζουν. Το σεξ δεν είναι κάτι σταθερό.
Φυσικά, ο καθένας είναι διαφορετικός. Δεν είναι το αντικείμενο της ειδικότητάς μου. Μπαίνουμε σε θέματα ανθρώπινης ψυχολογίας, σεξουαλικής επιθυμίας, ίσως και λαϊκής ψυχολογίας. Όμως η δική μου παρατήρηση είναι ότι η σχέση σου με το σεξ είναι διαφορετική σε κάθε φάση της ζωής σου.
Ακόμη και ο σεξουαλικός σου προσανατολισμός μπορεί να αλλάξει. Μπορεί να αλλάξει εντελώς ή να ανακαλύψεις πλευρές που δεν ήξερες ότι υπήρχαν. Ή μπορεί να κλείσεις πόρτες που κάποτε είχαν ανοίξει, επειδή τελικά δεν σου ταιριάζουν.
Είναι όπως όλες οι άλλες προτιμήσεις, όπως το γούστο στην τέχνη. Όταν είσαι πολύ νέος, μπορεί να σου αρέσουν συγκεκριμένοι πίνακες. Αργότερα, το γούστο σου αλλάζει. Γιατί όμως αλλάζει; Επειδή απέκτησες περισσότερες γνώσεις; Επειδή τα βαρέθηκες; Ή επειδή συμβαίνουν και τα δύο;
Είναι σαν όταν είμαστε έφηβοι: μας αρέσει το ροκ, αλλά κάποιοι πιο «σνομπ» λένε: «Πρέπει να ακούς τζαζ, είναι πιο διανοουμενίστικη». Αλλά μου αρέσει πραγματικά αυτό ή προτιμώ τον Chuck Berry; Καταλαβαίνεις τι εννοώ;
Το ροκ στο 2026; (Υπάρχει;)
Έχεις αφιερώσει όλη τη δημιουργική σου ζωή στη ροκ μουσική. Όμως το 2026, τα μεγαλύτερα ονόματα που γεμίζουν στάδια είναι συγκροτήματα της Generation X και των Baby Boomers. Έχω δει στοιχεία που δείχνουν ότι η παλαιότερη μουσική καταλαμβάνει μεγαλύτερο μερίδιο στο streaming από τη νέα, και η τάση αυτή συνεχίζεται. Αν σκεφτεί κανείς το πιο πολυσυζητημένο νέο ροκ συγκρότημα σήμερα, όπως οι Geese, ακόμη κι αυτό μοιάζει να βρίσκεται στο περιθώριο της κουλτούρας.
Τι εννοείς "στο περιθώριο της κουλτούρας";
Δεν βρίσκεται στο επίκεντρο της ποπ κουλτούρας.
Όλοι μιλούσαν για αυτό το συγκρότημα και, όταν τους άκουσα, περίμενα κάτι πιο indie. Τελικά ήταν πολύ πιο πειραματικοί, κάτι που μου άρεσε πολύ. Αλλά είναι πολύ δύσκολο ένα τόσο πειραματικό συγκρότημα να βρίσκεται στο κέντρο της mainstream μουσικής. Ίσως να μπορούσε να συμβεί το 1970. Σήμερα όμως δεν το βλέπω.
Έχεις σκέψεις για τη ζωντάνια της ροκ συνολικά ή για τη θέση της στη σημερινή κουλτούρα, δεδομένου ότι οι πιο δημοφιλείς εκπρόσωποί της είναι κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας καλλιτέχνες;
Παρότι η ροκ δεν βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της μουσικής βιομηχανίας, εξακολουθεί να έχει πολλούς υποστηρικτές. Υπάρχουν πολλοί νέοι, έφηβοι άνθρωποι που θέλουν να τη παίξουν, και ελπίζεις ότι θα συνεχίσει να εξελίσσεται.
Η ραπ ήταν το κυρίαρχο είδος πριν από είκοσι χρόνια. Σήμερα δεν έχει την ίδια δύναμη, αλλά όλοι έχουν ενσωματώσει στοιχεία της στη μουσική τους. Είναι πλέον ένα από τα πολλά νήματα που συνθέτουν τη σύγχρονη ποπ μουσική.
Όλοι αυτοί οι διαχωρισμοί είναι συχνά τεχνητοί. Όταν πρέπει να πουλήσεις κάτι, θέλεις να πεις στον κόσμο τι ακριβώς είναι: «Αυτό έχει γεύση μέντας». Κάπως έτσι λειτουργεί και η μουσική. Θέλεις ο κόσμος να ξέρει τι αγοράζει, να μην τρομάξει.
Έχουμε κόψει τα μουσικά είδη σε μικρές κατηγορίες. Στην πραγματικότητα όμως, οι περισσότεροι μουσικοί αγαπούν κάθε είδους μουσική.
Αυτό που λέω είναι ότι η μουσική κουβαλά τεράστια ιστορία και οι έξυπνοι άνθρωποι δεν θα έπρεπε να τη χωρίζουν σε μικρά κομμάτια λέγοντας: «Μου αρέσει μόνο αυτό». Δεν σημαίνει τίποτα. Τι θα πει «folk μουσική»; Όλες αυτές οι κατηγορίες είναι ανθρώπινες επινοήσεις.
Ναι, είναι αυθαίρετοι διαχωρισμοί.
Ακριβώς.
Πότε θα ολοκληρώσουν τη διαδρομή τους στην μουσική;
Διάβασα μια δήλωση του Keith Richards τις προάλλες, ότι πιθανότατα οι Rolling Stones δεν θα μπορούν πλέον να κάνουν μεγάλες περιοδείες, αλλά ίσως να κάνουν εμφανίσεις σε σταθερούς χώρους (residencies). Πρέπει κι εσύ να έχεις αμφιβολίες για το αν οι Stones θα ξανακάνουν μια μεγάλη παγκόσμια περιοδεία.
Τρομάζω όταν ακούω τέτοιες δηλώσεις! (γέλια). Εγώ προσωπικά δεν έχω κανένα πρόβλημα με τις περιοδείες. Αν δεν μπορείς να ταξιδεύεις, τότε καταλήγεις να κάνεις εμφανίσεις σε έναν χώρο επί μονίμου βάσεως.
Πιστεύεις λοιπόν ότι οι Rolling Stones θα κάνουν άλλη μία παγκόσμια περιοδεία;
Ελπίζω πως ναι. Εγώ είμαι απολύτως πρόθυμος.
Θα καταλάβεις πότε θα έχεις κατέβει από τη σκηνή με τους Rolling Stones για τελευταία φορά;
Όχι. Μπορεί ήδη να το έχω κάνει! Θα μπορούσε αύριο να με πατήσει ένα λεωφορείο έξω από το σπίτι μου.Ποτέ δεν ξέρεις πραγματικά τι θα σου συμβεί στη ζωή.
Εγώ πάντως ελπίζω να μπορώ να συνεχίσω να περιοδεύω. Μου αρέσει να ταξιδεύω. Μου αρέσει να γνωρίζω ανθρώπους. Μου αρέσει να πηγαίνω σε παράξενες χώρες για συναυλίες.Έκανα κάποτε μια προσωπική εμφάνιση στην Ινδονησία. Ήταν εντελώς τρελό. Είχε απίστευτη ζέστη. Ήταν μέρα, δεν υπήρχαν φώτα σκηνής, κι εγώ σκεφτόμουν: «Τι στο καλό θα φορέσω;».
Συμπέρασμα
Δεν ξέρουμε αν είναι κάποιο ιδιαίτερο γνώρισμα στο DNA του Βρετανού μουσικού, αλλά το σίγουρο είναι πως είναι έτοιμος να ζήσει πολλά, πολλά χρόνια ακόμα. Ο τρόπος που αντιμετωπίζει τη ζωή είναι κατά κύριο λόγο ελεύθερος, μακριά από συμβάσεις και προκαταλήψεις. Αντιμετωπίζει τη σεξουαλικότητα του όπως το κύμα της θάλασσας, δεν βάζει φράγματα πουθενά. Με την τέχνη του είναι δοτικός, γεμάτος έμπνευση, διαπιστώνει τις εξελίξεις αλλά δεν απελπίζεται από αυτές. Ανέχεται την εξέλιξη άλλων μουσικών ειδών όπως το ραπ, αλλά παραμένει μπροστάρης στο rock n' roll.
Ως προς το τέλος της μπάντας, αυτό που όλοι αναρωτιούνται πότε θα συμβεί (το τέλος της μπάντας), ο ίδιος το έχει εντοπίσει και γελάει με όσους προσπαθούν να του αποσπάσουν κάποια εκδοχή επιβεβαίωσης. Δεν θα τους κάνει το χατήρι. Προτιμά να κάθεται σε ένα πάλκο με πάρα πολλή ζέστη και να «ταξιδεύει» στον κόσμο του, να αναρωτιέται για ρούχα και άλλα τέτοια σουρεαλιστικά. Είναι στον κόσμο του ο Μικ Τζάγκερ ή μηπως έχει βρει τον τρόπο για να ζει κανείς ελεύθερα και να απολαμβάνει τον κόσμο που μας περιβάλλει;
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.