Όλοι τον γνωρίζουμε από το περίφημο πυθαγόρειο θεώρημα που μας ταλαιπώρησε στα σχολικά θρανία. Όμως, ο Πυθαγόρας ο Σάμιος δεν ήταν απλώς ένα άνθρωπος των αριθμών. Ήταν ένας πνευματικός της αρχαιότητας, ένας μύστης που ίδρυσε μια από τις πιο αινιγμαιτικές αδελφότητες στην ιστορία. Και όπως συμβαίνει με τους θρύλους, το τέλος του δεν θα μπορούσε να είναι τίποτα λιγότερο από δραματικό, σκοτεινό και σουρεαλιστικό.
Πώς όμως άφησε την τελευταία του πνοή ο άνθρωπος που πίστευε ότι οι αριθμοί είναι η γλώσσα του Θεού; Οι πηγές, γραμμένες αιώνες μετά, συγκρούονται. Εμείς ξετυλίγουμε το νήμα των τριών επικρατέστερων σεναρίων.
Διαβάστε ακόμα: Από τον Μαραθώνα στο έπος του 1821: 5 κομβικές στιγμές της ελληνικής Ιστορίας που διαμόρφωσαν τον δυτικό κόσμο
Η εκδίκηση του «απορριφθέντος» και οι φλόγες στον Κρότωνα
Η πρώτη εκδοχή θυμίζει πολιτικό θρίλερ. Ο Πυθαγόρας είχε τεράστια επιρροή στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας, υποστηρίζοντας ένα ολιγαρχικό μοντέλος διοίκησης. Όταν όμως το πολιτικό κλίμα άρχισε να γυρίζει προς την δημοκρατία, οι εχθροί του βρήκαν την ευκαιρία που έψαχναν.
Ο πρωταγωνιστής της πτώσης του ήταν ο Κύλων. Ένας πλούσιος ευγενής, ο οποίος σύμφωνα με τις πηγές ήταν «αυταπόδεικτα ηλίθιος» και αλαζόνας. Ο Κύλων επιδίωξε να μπει στην Πυθαγόρεια Αδελφότητα, αλλά ο Πυθαγόρας, διακρίνοντας τον προβληματικό του χαρακτήρα, τον απέρριψε και η ταπείνωση έγινε μίσος.
Ο Κύλων ξεσήκωσε τον όχλο, κατηγορώντας τους Πυθαγορείους για τυρρανία και επιτέθηκαν στο κτίριο της Αδελφότητας. Κάποιες πηγές αναφέρουν πως ο Πυθαγόρας κάηκε ζωντανός μέσα στις φλόγες, μαζί με τους μαθητές του, την ώρα που το οικοδόμημα της γνώσης γινόταν στάχτη.
Η «ανθρώπινη γέφυρα» και το βάρος των τύψεων
Αν η πρώτη εκδοχή είναι θρίλερ, η δεύτερη είναι καθαρό δράμα. Η εκδοχή αυτή θέλει τον Πυθαγόρα να γλιτώνει από την πυρκαγιά χάρη σε μια συγκλονιστική θυσία. Καθώς το κτίριο καιγόταν, οι μαθητές λέγεται πως ξάπλωσαν στο έδαφος ο ένας μετά τον άλλον, σχηματίζοντα μια ανθρώπινη γέφυρα πάνω από τι φλόγες για να περάσει ο δάσκαλος τους κι να σωθεί.
Ο Πυθαγόρας επέζησε, αλλά το τίμημα ήταν δυσβάσταχτο. Κατέφυγε στο Μεταπόντιο, αλλά η ψυχή του είχε ήδη «ραγίσει». Η εικόνα των μαθητών του να θυσιάζονται για εκείνον τον στοίχειωνε. Μια εκδοχή θέλει τον μεγάλο μύστη να κλείνεται στον ναό των Μουσών και να πεθαίνει από την πείνα, ανίκανος να διαχειριστεί τις ενοχές του, ενώ μια άλλη μιλά για αυτοκτονία ως την έσχατη λύση στο εσωτερικό του μαρτύριο.
Το χωράφι με τα κουκιά: Ένα παράξενο ταμπού, ένας βίαιος θάνατος
Εδώ περνάμε στην πιο σουρεαλιστική και διάσημη ιστορία, που ακροβατεί ανάμεσα στον θρύλο και τη δεισιδαιμονία. Ο Πυθαγόρας είχα μια ιδιοτροπία ή μια θρησκευτική απαγόρευση:τα κουκιά ήταν πολλά για εκεινόν, είχαν πολλές ιδιότητες και καμία από αυτές δεν του επέτρεπε να τα ακουμπήσει.
Διαβάστε ακόμα: «Ο καταραμένος»: Τι γράφουν τα βιβλία Ιστορίας του Ιράν για τον Μέγα Αλέξανδρο;
Πίστευε ότι ήταν ιερά ή ακάθαρετα, καθώς η μορφή τους του θύμιζε έμβρυα ή ακόμα και τις πύλες του Άδη. Κάποιο ιστορικοί αναφέρουν πως θεωρούσε ότι περιέχουν ψυχές των νεκρών, ήταν με λίγα λόγια, «αδέρφια μας».
Η ιστορία λέει πως καθώς ο όχλος του Κύλωνα τον καταδίωκε ο Πυθαγόρας έφτασε στην άκρη ενός χωραφιού γεμάτου με κουκιά. Σταμάτησε απότομα. Οι διώκτες τον πλησίασαν με γυμνά μαχαίρια. Είχε δύο επιλογές: να πατήσει τα κουκιά και να περάσει απέναντι στη «σωτηρία» ή να μείνει εκεί και να πεθάνει.
«Καλύτερα να πιαστώ, παρά να τα πατήσω», φέρεται να είπε.
Έμεινε ακίνητος, πιστός στις αρχές του μέχρι το τελευταίο δευτερόλεπτο. Ο όχλος τον πρόφτασε και τον μαχαίρωσε μέχρι θανάτου. Το αίμα του Πυθαγόρα χύθηκε πάνω στο χώμα, ανάμεσα στα «αδέρφια» του, σφραγίζοντας το τέλος μιας από τις πιο λαμπρές και αλλόκοτες προσωπικότητες που πάτησαν ποτέ στη γη.
Το τέλος του μύστη
Ποια είναι η αλήθεια; Μάλλον δεν θα μάθουμε ποτέ με βεβαιότητα. Ο Πυθαγόρας δεν άφησε γραπτά και οι ιστορίες για τον θάνατό του μοιάζουν περισσότερο με αλληγορίες για τη σύγκρουση της ιδεολογίας με την ωμή βία.
Είτε πέθανε για τις πολιτικές του πεποιθήσεις, είτε από ενοχές, είτε για ένα «χωράφι με κουκιά», το σίγουρο είναι ότι ακόμα και ο θάνατός του είναι ένα άλυτο αίνιγμα.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
