Το 1965 οι ανθρώπινες σχέσεις δεν διέφεραν και πολύ. Η κουλτούρα των σχέσεων και του έρωτα είχε και τότε έντονο το άγχος της γνωριμίας, του πρώτου ραντεβού, της απογοήτευσης ή του ενθουσιασμού. Φυσικά, οι αντιλήψεις γύρω από όλα αυτά, ήταν πολύ πιο συντηρητικές, φοβικές, πολλές φορές και δήθεν.
Η γενιά που επιχείρησε να ανατρέψει τον μικροαστισμό και τις κυρίαρχες νόρμες στον έρωτα και τις σχέσεις, έζησε τα νεανικά της χρόνια τη δεκαετία του 1960, όταν στο Η.Π.Α. το κύμα των κινημάτων ήταν πιο μεγάλο από ποτέ και η τεχνολογία αναπτυσσόταν εξίσου ταχύτατα. Σε ένα τέτοιο κλίμα, γεννήθηκε και μια ανατρεπτική έως τότε ιδέα για τις ερωτικές σχέσεις, που έμελλε να αλλάξει μια για πάντα τον τρόπο που οι άνθρωποι θα έβλεπαν ο ένας τον άλλον.
Για παράδειγμα, πριν από 60 χρόνια, η μητρόπολη της Νέας Υόρκης έζησε μια πρωτόγνωρη συνθήκη γνωριμιών. Μια αυθόρμητη έμπνευση του προγραμματιστή Bob Ross, ο οποίος είχε την ιδέα των γνωριμιών μέσω ερωτηματολογίου. Λέγεται μάλιστα ότι ξεκίνησε σαν μια καλή λύση, ώστε να έρθουν πιο κοντά οι φοιτητές του Ivy League με τις φοιτήτριες των Κολεγίων Seven Sisters.
Ήταν κάτι σαν ένα ρετρό Tinder αλλά, ακόμη πιο αναλυτικό και σε μορφή ερωτηματολογίου. Στο Tact ή αλλιώς Technical Compatibility Testing Automatibility κάθε υποψήφιος έπρεπε να πληρώσει 5$ και να συμπληρώσει ένα ερωτηματολόγιο. Εκεί συμμετέχοντες συμπλήρωσαν τα χόμπι τους, τις κοινωνικοπολιτικές τους απόψεις και όσα τους άρεσαν κι ύστερα τα δεδομένα δίνονταν στον υπολογιστή, ο οποίος έκανε τα «μαγικά» του. Παράλληλα, υπήρχαν ερωτήσεις για την εξωτερική εμφάνιση και για τις αντιλήψεις τους απέναντι στο σεξ. Οι ερωτήσεις εγκρίθηκαν από τον ψυχολόγο Dr Salvatore V Didato, ο οποίος υποστήριζε ότι υπήρχε «μεγάλη κοινωνική ανάγκη» για υπηρεσίες όπως το Tact.
Παράλληλα με το Tact όμως, υπήρχε κάτι πολύ πιο ανεπτυγμένο και μοντέρνο για τα δεδομένα της εποχής. Ήταν το Operation Match, η πρώτη υπηρεσία γνωριμιών μέσω υπολογιστή, το οποίο είχε ξεκνήσει από προπτυχιακούς φοιτητές του Χάρβαρντ – δεκαετίες πριν κάποιοι φοιτητές στο ίδιο πανεπιστήμιο δημιουργηθεί το Facebook. Το 1965, οι υπολογιστές δεν ήταν φυσικά κάτι συνηθισμένο. Το Operation Match έπρεπε να νοικιάσει από τους υπολογιστές του πανεπιστημίου για 100 δολάρια την ώρα.
Γρήγορα αποδείχθηκε όμως ένας τρομερά δημοφιλής τρόπος γνωριμίας, με χιλιάδες φοιτητές να στέλνουν τις απαντήσεις τους στα ερωτηματολόγια της πλατφόρμας. «Νομίζανε ότι ο υπολογιστής ήταν θεός και πως τα ήξερε όλα», είπε ο συνδημιουργός Jeff Tarr στο Witness History του BBC, το 2014.
Το ερωτηματολόγιο, όπως αναφέρεται σε πηγές, προοριζόταν κυρίως για όσους αναζητούσαν συντροφιά και όχι κάτι πιο σοβαρό. Όσον αφορά τις ερωτήσεις, αυτές αντακλούσαν τα κυρίαρχα πρότυπα της εποχής, Για παράδειγμα, πέρα από ερωτήσεις όπως "περιγράψτε μας το ιδανικό ραντεβού για εσάς" υπήρχαν στερεοτυπικές ερωτήσεις όπως "Βάλτε σε μια σειρά τα πιο όμορφα χαρακτηριστικά μιας γυναίκας" ή "Βάλτε σε μια σειρά τα γυναικεία κουρέματα", όπως γράφει και το New Yorker. Ακόμη, υπήρχαν ερωτήσεις σχετικά με το σεξ πριν τον γάμο και άλλες για το αν πιστεύετε στον Θεό.
Οι απαντήσεις υποβάλλονταν σε επεξεργασία σε έναν υπολογιστή IBM 7090 και σχεδόν 2 εβδομάδες αργότερα, ο ενδιαφερόμενος λάμβανε μια εκτύπωση IBM 1401 στο ταχυδρομείο του με τα ονόματα και τους αριθμούς τηλεφώνου πέντε πιθανών αντιστοιχιών. Περίπου 90.000 ερωτηματολόγια συμπληρώθηκαν μετά από έξι μήνες κυκλοφορίας.
| Shutterstock
Μιλώντας χρόνια μετά στο Tomorrow's World του BBC, ο ένας εκ των δημιουργών παραδέχθηκε ότι ο τρόπος τους καμιά φορά έκανε λάθη. «Μια φορά συνδυάσαμε έναν μεγαλύτερο αδερφό με τη μικρότερη αδερφή του», παραδέχτηκε ενώ όπως είπε, συχνά υπήρχαν παράπονα ότι αρκετοί δεν έμεναν ικανοποιημένοι από την έξοδό τους.
Σήμερα, υπάρχουν εκατοντάδες εφαρμογές γνωριμιών στο ίντερνετ. Στην Ελλάδα και την Ευρώπη τα ηνία κρατούν το Tinder και το Bumble. Πάντως ο πρώτος μεγάλος ιστότοπος διαδικτυακών γνωριμιών ξεκίνησε το 1995 και δεν ήταν άλλος από το Match.com.
Σύμφωνα με έρευνα της Pew Research το 2023 σε ένα τυχαίο δείγμα 7000 ανθρώπων στις Η.Π.Α., περίπου το 53% των ενηλίκων κάτω των 30 ετών έχουν χρησιμοποιήσει σίγουρα μια φορά έναν ιστότοπο ή μια εφαρμογή γνωριμιών. Ήδη όμως από την πρώτη δεκαετία του μιλένιουμ, μελέτη του Match.com, το ίντερνετ ήταν ο τρίτος πιο συνηθισμένος τρόπος για να συναντηθούν οι άνθρωποι.
Αν σκέφτεστε λοιπόν ότι οι διαδικτυακές γνωριμίες είναι κάτι πρόσφατο ή μάστιγα των καιρών μας, μάλλον πρέπει να αναθεωρήσετε.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
