Σε νήμα στο Reddit, γίνεται η ερώτηση: «θα βαφτίσετε τα παιδιά σας;». Ένας εκ των redditors απαντά υπέρ της βάφτισης, λέγοντας το εξής:
«Παλιότερα ήμουν σχετικά αντίθετος, αλλά είδα την χαρά του παππού μου (από την μάνα μου, οπότε δεν είχε κανείς το ονομά του) όταν βάπτισαν τον ξάδερφό μου, που έδωσε το όνομά του και από τότε δεν βλέπω λόγο να στερήσω τόση χαρά από μια γιορτούλα, και ας μην έχει κάποιο spiritual νόημα για μένα»
«Οπότε ναι, αν και θεωρώ τον εαυτό μου αγνωστικιστή, θα το έκανα για το έθιμο να χαρούν γονείς και πεθερικά, δεν θα έχει την παραμικρή επιρροή στο παιδί στην τελική.
Μια γιορτούλα είναι, όμορφα και σένια και θα έβρισκα έναν δικό μου παπά να μην το βάλει εντελώς κάτω από το νερό το παιδί γιατί με ενοχλεί αυτή η κίνηση».
Υπήρχαν όμως και οι απαντήσεις της άλλης πλευράς, εκείνοι που υποστήριξαν την ονοματοδοσία.
«Για μένα τα βαφτίσια αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες μπίζνες της Εκκλησίας ΑΕ™, μια κομπίνα για να πλουτίζουν τα ανθοπωλεία, τα ζαχαροπλαστεία και οι φωτογράφοι μαζί με τις εταιρείες catering».
Άξίζει να τονίσουμε πώς μια από τις απαντήσεις έλεγε το εξής φοβερό: «Σε έναν φίλο μου ο πατέρας του του είπε αν δώσεις το όνομα μου διαμέρισμα δώρο. Ε έκανε 4 παιδιά πήρε 4 διαμερίσματα»
Αναρωτήθηκα αν υπάρχουν εκεί έξω ζευγάρια που επιλέγουν την ονοματοδοσία έναντι της βάπτισης, χωρίς να το «φωνάζουν» τόσο πολύ, με ατάκες όπως «Εκκλησία ΑΕ». Ζευγάρια που δεν επιθυμούν «μια γιορτούλα για τον παππού» ή δεν υποκύπτουν σε εκβιασμούς με σπίτια και άλλα περιουσιακά στοιχεία.
Καταρχήν, τι σημαίνει ονοματοδοσία;
«Το κύριο όνομα του ατόμου αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο αναγνώρισης και ταυτοποίησής του, χαρακτηρίζει την αστική του κατάσταση, το συνοδεύει σε όλο το δημόσιο και κοινωνικό του βίο και, με την έννοια αυτή, αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο της προσωπικότητάς του, που ενδιαφέρει τη δημόσια τάξη και ασφάλεια» είναι ο επίσημος ορισμός.
Πρόκειται για εκείνη τη διαδικασία όπου: «το όνομα του νεογνού καταχωρίζεται στη ληξιαρχική πράξη της γέννησης ύστερα από δήλωση των γονέων του που ασκούν τη γονική μέριμνα ή του ενός από αυτούς εφόσον έχει έγγραφη εξουσιοδότηση του άλλου, θεωρημένη για το γνήσιο της υπογραφής από δημόσια, δημοτική ή κοινοτική αρχή. Αν ο ένας από τους γονείς δεν υπάρχει ή δεν έχει τη γονική μέριμνα, η δήλωση του ονόματος γίνεται από τον άλλο γονέα. Αν και οι δυο γονείς δεν υπάρχουν ή δεν έχουν γονική μέριμνα, το όνομα καταχωρίζεται με δήλωση αυτού που έχει την επιτροπεία του προσώπου του τέκνου».
Η ονοματοδοσία αποτελεί την μοναδική, νόμιμη διαδικασία απόκτησης ονόματος για ένα παιδί και είναι ανεξάρτητη από την βάπτιση του μέσω χριστιανικής ή αντίστοιχης τελετουργίας άλλης θρησκείας. Η καταχώρηση της βάπτισης στη ληξιαρχική πράξη γεννήσεως γίνετια με αποκλειστικό σκοπό την αναγραφή θρησκεύματος και δεν έχει την παραμικρή επίδραση στο δηλωθέν όνομα. Με λίγα λόγια, με την βάπτιση αποκτάμε θρήσκευμα, όχι όνομα.
Πάμε και στους γονείς
Ρώτησα πέντε ζευγάρια γιατί επέλεξαν την ονοματοδοσία αντί της βάπτισης. Καταρχήν η απόφαση και η αιτία για την επιλογή της ονοματοδοσίας.
Γιατί να διαφοροποιηθεί κανείς από αυτό που κάνουν όλοι;
Για την Αλεξάνδρα, το δικαίωμα της επιλογής θρησκείας από τα παιδιά της, ήταν αδιαπραγμάτευτο.
«Από την αρχή είχα αυτή την άποψη. Πίστευα πως τα παιδιά πρέπει να έχουν το δικαίωμα να διαλέξουν μόνα τους, όταν μεγαλώσουν, τι θρησκεία θέλουν να ακολουθήσουν ή αν θέλουν να έχουν θρησκεία γενικά»
Για τη Φιλιώ, η βάπτιση όπως και ο γάμος, ήταν κάτι πολύ μακριά από αυτό που ήθελε να κάνει εκείνη και ο σύντροφος της. Μου λέει:
«Η αλήθεια είναι πως η απόφαση είχε παρθεί πολύ πριν γίνουμε γονείς, σε εκείνες τις κουβέντες για το τι θα κάναμε και πώς φανταζόμαστε τη ζωή μας αν ποτέ αποκτούσαμε παιδί. Και καταλήξαμε ότι ούτε ο γάμος με την παραδοσιακή του μορφή μας εκφράζει (γι’ αυτό και κάναμε σύμφωνο συμβίωσης), ούτε η βάπτιση.
Συν ότι κανείς από τους δύο δεν μεγάλωσε με έντονη θρησκευτική πίστη — δεν είμαστε «της Εκκλησίας»,οπότε δεν νιώθαμε ότι χρειάζεται απαραίτητα μια θρησκευτική τελετή για να ξεκινήσει η ζωή ενός παιδιού με αγάπη, αξίες και νόημα».
Για τη Λίνα, η επιλογή αυτή είχε κάποιες δυσκολίες.
«Ήταν δική μου κυρίως απόφαση, δεν ήθελα ξανά πάρε-δώσε με την Εκκλησία, τουλάχιστον με τις τελετές της».
«Είχα έναν προηγούμενο γάμο και ένα διαζύγιο και είχα μια τραυματική επικοινωνία με έναν κληρικό για τη λύση του γάμου και από τότε είχα πει ότι δεν θέλω πολλά πολλά ξανά μαζί τους. Ο άντρας μου δεν είχε κανένα πρόβλημα να κάνουμε ονοματοδοσία, μολονότι οι δικοί του ήθελαν να κάνουμε βάπτιση χωρίς όμως να πιέζουν»
Η Φιλιώ και ο σύντροφος της είχε κι έναν ακόμα λόγο να μην επιλέξουν τη βάπτιση. Με την πρώτη ανάγνωση ακούγεται πολύ «απλός».Είναι όμως;
«....το όνομα που διαλέξαμε δεν είναι «κληρονομικό». Δεν πήραμε δηλαδή κάποιον παππού ή γιαγιά για να «τιμήσουμε» την οικογένεια. Επιλέξαμε ένα όνομα που απλώς μας άρεσε, που μας φάνηκε ότι ταιριάζει στο παιδί μας, και θέλαμε αυτό το πλάσμα να ξεκινήσει τη ζωή του χωρίς να κουβαλάει την ταυτότητα κάποιου άλλου. Να είναι αυτόφωτο, με το δικό του όνομα, το δικό του στίγμα»
Ο Αντώνης δεν ήθελε να κάνει μια δεξίωση με τούρτες και άλλα συναφή. Αργότερα όμως;
«Προσωπικά δεν έχω κάτι με την εκκλησία. Απλά δεν πιστεύω τόσο πολύ στον θεσμό. Ούτε και η γυναίκα μου, οπότε αποφασίσαμε να μην το βαπτίσουμε. Αν θελήσει αργότερα, μπορεί να πάρει την απόφαση μόνος του. Αλλά δεν έχω και τόσο θέμα, δηλαδή, αν ήθελε η γυναίκα μου να τον βαπτίσουμε, θα το έκανα. Επίσης, δεν τρελαινόμαστε για το event της βάπτισης, δεξίωση, τούρτες κτλ»
Επίσης κάναμε πολιτικό γάμο, ήταν και μέσα στην πανδημία, οπότε δεν υπήρχε λόγος».
Παίρνεις αυτή την επιλογή, της ονοματοδοσίας
Ποιοί προσπαθούν να σε κάνουν να αλλάξεις γνώμη;
Η Φιλιώ απαντάει το ίδιο μέχρι και σήμερα.
«Είμαστε εντάξει με την επιλογή μας — το πιστεύουμε, μας γεμίζει, νιώθουμε ότι κάνουμε κάτι σωστό για εμάς αλλά και για εκείνη. Οι φίλοι μας — αυτοί που μας ξέρουν καλά — το καταλαβαίνουν, το σέβονται, κάποιες φορές ρωτάνε, αλλά με κατανόηση.
Από την άλλη, κάποιοι συγγενείς, ιδιαίτερα οι πιο μεγάλοι, παραξενεύτηκαν. Μας κοιτούν με έκπληξη και νομίζουν ότι τους κάνουμε πλάκα.Έχει και λίγο πίεση, όχι ακραία, αλλά εμείς απαντάμε το ίδιο: ότι αυτή είναι η επιλογή μας, νιώθουμε άνετα μαζί της και δεν είναι απόφαση επιπόλαια»
Η Λίνα συνάντησε μια διαφωνία.
«Οι γονείς μου προτιμούσαν επίσης να κάνουμε βάπτιση χωρίς να είναι θρησκευόμενοι, για την κοινωνική πλευρά του θέματος».
Για την Αλεξάνδρα, οι ανοιχτοί ορίζοντες ήταν το παν και όχι τα «αυτονόητα» των παππούδων
«Με επηρέασε το γεγονός ότι εγώ η ίδια δεν είμαι ιδιαίτερα πιστή, παρότι μεγάλωσα σε ένα ελληνορθόδοξο περιβάλλον. Επίσης ο άντρας μου είναι Ιρανός, οπότε θέλαμε να αφήσουμε ανοιχτούς ορίζοντες στα παιδιά μας. Οι γονείς μου, που είναι Έλληνες, προσπάθησαν να με μεταπείσουν, γιατί για εκείνους το βάπτισμα είναι κάτι αυτονόητο.
Ο Αντώνης ήταν η εξαίρεση: «Δεν μας πίεσε κανείς, ευτυχώς. Ούτε γονείς ούτε κοντινή οικογένεια».
Τι προβλήματα μπορει να αντιμετωπίσει ένα παιδί που δεν έχει βαπτιστεί
Έχει αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα το παιδί σας του λόγω του ότι δεν έχει βαπτιστεί; (πχ κοινωνικός ρατσισμός)
Για την Φιλιώ είναι νωρίς ακόμα, αν και προετοιμάζεται ήδη για το μέλλον.
«Όχι, δεν έχει αντιμετωπίσει κανένα πρόβλημα, άλλωστε είναι ακόμα πολύ μικρή για να μπαίνει σε τέτοιες συζητήσεις, μόλις 8 μηνών! Αλλά γενικά, σκοπεύουμε να τη μεγαλώσουμε με τέτοιο τρόπο ώστε να μη δίνει καμία σημασία στο αν έχει βαφτιστεί ή όχι, ούτε να συγκρίνει τον εαυτό της με τους άλλους».
Για τη Λίνα, υπάρχει ήδη μια απάντηση (σε περίπτωση που γίνει η σχετική ερώτηση). Οχι προς το παρόν, είναι μόλις 4,5 ετών. Δεν γνωρίζει ακόμα τα περί βάπτισης και ούτε του έχουμε πει ότι δεν έχει βαπτιστεί. Εικάζω ότι κάποια στιγμή θα ρωτήσει αλλά θα του πούμε ότι το αφήσαμε στην κρίση του, δεν θέλαμε να προκαταλάβουμε την πίστη του. Στον κύκλο μας είναι πολλοί που δεν έχουν κάνει βάπτιση, αλλά περισσότεροι αυτοί που έκαναν λόγω κοινωνικής/οικογενειακής πίεσης.
Όχι, ποτέ. Τα παιδιά μας φοιτούν σε ένα αμερικανικό διεθνές σχολείο, όπου τέτοια θέματα δεν απασχολούν καθόλου. Αν υπάρχει κοινωνικός ρατσισμός, αυτός σχετίζεται πιο πολύ με οικονομικό υπόβαθρο ή με την ακριβή χώρα προέλευσης της οικογένειας, όχι με το αν ένα παιδί είναι βαπτισμένο ή όχι θεωρω.
Ο γιός του Αντώνη το σκέφτηκε λίγο και μετά το άφησε
«Είναι ακόμα 4. Είναι μικρός, οπότε δεν έχει συμβεί κάτι. Αλλά προχθές πήγαμε σε μια βάπτιση ενός φίλου. Μετά τη βάπτιση μας ρώτησε αν ο παπάς είπε το όνομα του και στη δική του βάπτιση. Του είπαμε ότι δεν έχει κάνει βάπτιση. Το σκέφτηκε λίγο και μετά το άφησε. Τώρα, αν πάει στο Άγιο Όρος στα 18, τι να πω. Νομίζω αυτό είναι ίσως ένα θέμα, όχι τόσο πώς θα τον αντιμετωπίσουν οι άλλοι, αλλά πώς θα το δεχτεί ο ίδιος για τον εαυτό του».
Με στοιχεία από: Δικηγορικό Γραφείο Ευγενία Φωτοπούλου
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
