Ο Γιάννης Βίτσος είναι 24 ετών. Συστήνεται απλά: Τυφλός, queer, δημοσιογράφος και δημιουργός περιεχομένου που αφορά ΛΟΑΤΚΙ και αναπηρικά ζητήματα. Η σχέση του με τη δημοσιογραφία ξεκινάει από την παιδική του ηλικία. «Νομίζω ότι υπάρχουν ακόμα κάπου στο σπίτι κάτι εφημερίδες που είχα γράψει όταν ήμουν πέντε χρονών.
Επίσης, έκανα ψεύτικο ραδιόφωνο με τον παππού μου και νομίζω ότι αυτό δεν σταμάτησα να το κάνω ποτέ», θυμάται. «Πάντα μεγαλώνοντας κάπου θα μπλεκόμουν. Σε κάποια σχολική εφημερίδα, σε κάτι με βίντεο, σε κάτι με ψάξιμο. Νομίζω ότι το κομμάτι της δημιουργίας και της έρευνας υπήρχε από πάντα. Απλώς κάποια στιγμή αποφάσισα να το κάνω πιο επαγγελματικά».
Η καθημερινότητα του προφανώς είναι γεμάτη εμπόδια. Τον ρωτάω τι δυσκολίες συνάντησε μέχρι να φτάσει στο ραντεβού μας. Βασικά, όσα συναντά καθημερινά. «Από τη στιγμή που βγαίνω από το σπίτι μου ξέρω σίγουρα ότι θα συμβούν κάποια πολύ συγκεκριμένα πράγματα. Ξέρω ότι άνθρωποι θα έρθουν να με αγγίξουν χωρίς τη συναίνεσή μου», λέει. Η εικόνα που περιγράφει είναι συγκεκριμένη: «Θα με πιάσει σαν να θέλουμε να χορέψουμε κάποιο τσάμικο και θα αρχίσει να με τραβάει προς μια κατεύθυνση που εκείνος πιστεύει ότι θέλω να πάω».
Αν δεν συμβεί αυτό, θα βρεθεί αντιμέτωπος με συνεχείς ερωτήσεις για το αν χρειάζεται βοήθεια. «Όταν εγώ έχω βγει και κάνω μια διαδρομή που την κάνω κάθε χρόνο και την ξέρω σαν την παλάμη μου… στο εικοστό άτομο που θα έρθει να με ρωτήσει αν χρειάζομαι βοήθεια, μπορεί να αρχίσω να γρυλίζω».
Βέβαια, και το μπαστούνι του ζει τις δικές του περιπέτειες. «Η σωματική ακεραιότητα του λευκού μου μπαστουνιού, όχι η δική μου, βρίσκεται σε κίνδυνο. Ο κόσμος δεν κοιτάει πλέον μπροστά του… Οπότε μπουρδουκλώνεται πάνω στο μπαστούνι και το σπάει». Κάπως έτσι, μπορεί να βρεθεί στη μέση του δρόμου με το βασικό του «εργαλείο» διαλυμένο.
Ο ίδιος γνωρίζει καλά πόσο συχνά οι αναπηρίες παρουσιάζονται μέσα από κλισέ. «Η πιο κλισέ φράση που ακούω από μη τυφλά άτομα είναι το “δεν το πιστεύω ότι βρίσκεις αυτή την ψυχική δύναμη, εγώ στη θέση σου δεν θα μπορούσα”», εξηγεί. «Το πρόβλημα δεν είναι ότι είμαι τυφλός, το πρόβλημα είναι ότι η χώρα μας δεν είναι προσβάσιμη. Άρα αν η Ελλάδα ήταν προσβάσιμη, δεν θα χρειαζόμουν κανένα ψυχικό σθένος».
Ως queer άνδρας, αντιμετωπίζει και άλλες μορφές προκατάληψης. «Όντας ένα τυφλό queer άτομο καταρχάς έρχομαι πολύ συχνά αντιμέτωπος με τη φράση “πούστης και ανάπηρος; δεν ήξερα ότι βγάζουν και τέτοιο πράγμα”», λέει για τα μηνύματα που δέχεται στα social media. Και περιγράφει την αντίφαση που κουβαλάει η κοινωνική φαντασία: «Ο κόσμος πιστεύει ότι οι γκέι άντρες κάνουν σεξ κάθε πέντε λεπτά, παράλληλα ο κόσμος πιστεύει ότι οι ανάπηροι δεν κάνουν σεξ. Οπότε τι συμβαίνει όταν είσαι και τα δυο;»
Στις ερωτικές του σχέσεις, η ασφάλεια είναι πάντα ζητούμενο και τα dating apps είναι σχεδόν μονόδρομος. «Θα ήθελα πάρα πολύ να πάω σε ένα κλαμπ και να κάνω eye contact με κάποιο άτομο που μπορεί να με ενδιαφέρει, αλλά δεν γίνεται… Οπότε τα dating apps έχουν υπάρξει ένα ασφαλές καταφύγιο για εμένα, δυστυχώς». Ωστόσο, τα περισσότερα δεν είναι σχεδιασμένα με τρόπο που να τα καθιστά προσβάσιμα. «Τα περισσότερα dating apps δεν είναι προσβάσιμα. Το Grindr, για παράδειγμα, είναι προσβάσιμο».
Οι επιλογές του, τονίζει, παραμένουν και οι ίδιες «επιφανειακές» όπως για όλους. «Ας πούμε δεν μου αρέσουν πάρα πολύ τα ψηλά άτομα. Οπότε αν δω ένα άτομο στο Grindr που είναι 1,97, λογικά θα κάνω swipe… Πάρα πολύς κόσμος πιστεύει ότι τα τυφλά άτομα ερωτευόμαστε “με τα μάτια της ψυχής”… Αυτά είναι μπούρδες!»
Όταν μιλά για το τι τον ελκύει, είναι σαφής: «Βρίσκω σέξι σε έναν άνθρωπο τη φωνή… Η μυρωδιά, πολύ βασικό, ο σωματότυπος και σίγουρα και το vibe». Αυτό που τον χαροποιεί περισσότερο, ωστόσο, είναι να μη γίνεται πρώτα αντιληπτός μέσα από την αναπηρία του. «Με εκπλήσσει ευχάριστα και με κάνει χαρούμενο όταν ένας άνθρωπος δεν βλέπει πρώτα την αναπηρία μου, την τυφλότητα, και μετά εμένα».
Ο δημόσιος λόγος στην Ελλάδα, λέει, συνεχίζει να αναπαράγει φράσεις που τραυματίζουν. «Είχαμε το “καλύτερα νεκρός παρά ανάπηρος” του Δημήτρη Οικονόμου. Είχαμε το “90% αναπηρία, ζωντανός νεκρός” της Άριας Καλύβα… Αυτές τις ατάκες θα μπορούσα να τις έχω ακούσει άνετα σε ένα μεγάλο τραπέζι ή σε μια παρέα ή στο προαύλιο ενός σχολείου».
Το ζήτημα για τον ίδιο είναι ποιοι άνθρωποι έχουν βήμα. «Με ποια κριτήρια αυτοί οι άνθρωποι παίρνουν μια θέση σε τόσο μεγάλα κανάλια και μπορούν να εκφράζουν τέτοιες απόψεις;» Η δική του απάντηση είναι ξεκάθαρη: «Αν ήμουν ένα μεγάλο κανάλι, νομίζω ότι θα είχα φροντίσει τουλάχιστον αυτούς που βγαίνουν μπροστά να τους έχω εκπαιδεύσει σε μια βασική ορολογία… Και γενικά, αν ήμουν ένα κράτος, μια κυβέρνηση θα αναρωτιόμουν μήπως ήρθε η ώρα να εκπαιδεύσουμε μαζικά τους ανθρώπους για ζητήματα όπως είναι η αναπηρία».
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
