Το Ozempic, ένα φάρμακο που αρχικά σχεδιάστηκε για την αντιμετώπιση του διαβήτη τύπου 2, έχει κατακτήσει το προσκήνιο ως εργαλείο απώλειας βάρους. Από τα κοσμικά σαλόνια του Χόλιγουντ μέχρι τους δρόμους της Αθήνας, η σεμαγλουτίδη – η δραστική ουσία του Ozempic – έχει γίνει ένα από τα πιο πολυσυζητημένα φάρμακα της τελευταίας διετίας.
Πώς όμως ένα φάρμακο που δημιουργήθηκε για να βοηθήσει τους διαβητικούς έγινε παγκόσμια τάση για την γρήγορη απώλεια βάρους και τελικά πόσο προβληματικό είναι όλο αυτό;
Η σκοτεινή πλευρά της γρήγορης απώλειας βάρους
Αρχικά, το Ozempic είναι ένας αγωνιστής του υποδοχέα GLP-1, μιας ορμόνης που ρυθμίζει την όρεξη και την πέψη. Η σεμαγλουτίδη μιμείται τη δράση αυτής της ορμόνης, μειώνοντας την αίσθηση της πείνας και επιβραδύνοντας την κένωση του στομάχου. Ως αποτέλεσμα, οι χρήστες αισθάνονται κορεσμό για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Παρότι το Ozempic εγκρίθηκε για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2, οι ισχυρές του επιδράσεις στην απώλεια βάρους προκάλεσαν τεράστιο ενδιαφέρον από όσους αναζητούν γρήγορη μείωση του σωματικού τους βάρους.
Η πρώτη φορά που άκουσα για την ύπαρξη του συγκεκριμένου φαρμάκου ήταν πριν από περίπου τέσσερα χρόνια από τον πατέρα μου, ο οποίος έχει αυξημένο ζάχαρο και το είχε λάβει για ένα διάστημα -προφανώς- έπειτα από ιατρική συνταγή.
Η απώλεια του βάρους που παρουσίασε μέσα σε λίγους μήνες ήταν εντυπωσιακή, αφού δεν είχε όρεξη και δεν μπορούσε να καταναλώσει μεγάλες ποσότητες φαγητού. Από ένα σημείο και μετά, όλο αυτό δεν φαινόταν σαν κάτι ουτοπικό, αλλά σαν κάτι τρομακτικό, αφού πάει κόντρα σε όλες τις φυσιολογικές διαδικασίες της πείνας και της πέψης.
Ωστόσο, η εντυπωσιακή απώλεια βάρους που επιφέρει το Ozempic δεν είναι χωρίς κόστος. Η απότομη μείωση κιλών μπορεί να συνοδευτεί από απώλεια μυϊκής μάζας και χαλάρωση του δέρματος.
Το "Ozempic Face" είναι ένας νέος όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την ατροφία του προσώπου που παρατηρείται σε κάποιους χρήστες του φαρμάκου. Αυτή η κατάσταση μπορεί να κάνει το πρόσωπο να φαίνεται πιο γερασμένο και κουρασμένο. Επιπλέον, η ξαφνική απώλεια κιλών μπορεί να προκαλέσει διαταραχές στην ορμονική ισορροπία, οδηγώντας σε δυσλειτουργίες του θυρεοειδούς ή ακόμη και διατροφικές διαταραχές.
Από το Χόλιγουντ στους δρόμους της Αθήνας
Η χρήση του Ozempic εξαπλώθηκε ραγδαία στους κύκλους των διασημοτήτων. Το Χόλιγουντ αγκάλιασε το φάρμακο ως «θαυματουργό» εργαλείο αδυνατίσματος, και η δημοτικότητά του ενισχύθηκε περαιτέρω από τα social media. Πολλοί influencers, ηθοποιοί, παρουσιαστές, χωρίς ιατρικές ενδείξεις, προώθησαν το Ozempic ως γρήγορη λύση για απώλεια βάρους, αγνοώντας τους πιθανούς κινδύνους που μπορεί αυτό να προκαλέσει -βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα.
Ανάμεσά τους, η Σαρόν Όσμπορν, η Όπρα Γουίνφρεϊ, ο Τζέιμς Κόρντεν και η Κάθι Μπέιτς έχουν μιλήσει ανοιχτά για την εμπειρία τους με το Ozempic.
Η 72χρονη τηλεπερσόνα Σαρόν Όσμπορν αποκάλυψε ότι έχασε 24 κιλά χρησιμοποιώντας το Ozempic με αποτέλεσμα να ζυγίζει 45 κιλά πλέον, ωστόσο αντιμετώπισε σοβαρές παρενέργειες, όπως ναυτία και αδυναμία να επαναπροσλάβει βάρος. Ανέφερε ότι δεν επιθυμούσε να φτάσει σε τόσο χαμηλά κιλά και εξέφρασε ανησυχία για την εξάρτηση από την απώλεια βάρους. Η εμφάνισή της σε δημόσιες εμφανίσεις με την κόρη της Αϊμι προκάλεσε ανησυχία για την υγεία της.
Από την πλευρά της, μια από τις πιο εμβληματικές φιγούρες της παγκόσμιας τηλεόρασης, η Όπρα Γουίνφρεϊ, παραδέχτηκε ότι χρησιμοποιεί Ozempic ως εργαλείο για να διαχειριστεί το βάρος της και να αποφύγει το φαινόμενο του "yo-yo dieting", ενώ κατάφερε να χάσει 32 κιλά μετά από χρόνια δίαιτας. Η Γουίνφρεϊ τόνισε ότι η χρήση του φαρμάκου δεν είναι κάτι για το οποίο πρέπει να ντρέπεται και ότι είναι σημαντικό να αποδεχτούμε τις επιλογές μας για την υγεία μας χωρίς να μας κρίνουν οι άλλοι.
Η παραδοχή της χρήσης Ozempic που έκανε στο podcast της, λέγοντας: «Ένα από τα πράγματα που συνειδητοποίησα την πρώτη φορά που πήρα έναν GLP-1 ήταν ότι όλα αυτά τα χρόνια πίστευα ότι οι αδύνατοι άνθρωποι είχαν περισσότερη θέληση». Ωστόσο, αφού άρχισε να παίρνει το φάρμακο, συνειδητοποίησε ότι οι αδύνατοι άνθρωποι «δεν σκέφτονται καν το φαγητό. Τρώνε, όταν πεινάνε και σταματούν όταν χορταίνουν».
Μετά τη δημοσίευση του αποσπάσματος στο Instagram, πολλοί εξέφρασαν την αποδοκιμασία τους στα σχόλια, τονίζοντας πως για όλους είναι δύσκολο να μη σκέφτονται το φαγητό, όμως κάποιοι συγκρατούνται και έχουν πειθαρχία και μπορούν να διαχειριστούν τις ανάγκες τους με υγιή τρόπο. Άλλοι είπαν πως πλέον η Όπρα Γουίνφρεϊ μιλάει σαν το σώμα να είναι κάτι ασήμαντο και ότι δεν θα έκανε αυτές τις δηλώσεις, αν δεν είχε αδυνατίσει μέσω φαρμάκων.
Ο ηθοποιός Τζέιμς Κόρντεν επίσης παραδέχτηκε ότι χρησιμοποίησε το Ozempic για να χάσει βάρος, αλλά διαπίστωσε ότι δεν είχε τα επιθυμητά αποτελέσματα. Ανέφερε ότι το φάρμακο τον έκανε να μην αισθάνεται πείνα, αλλά το πρόβλημα με την υπερφαγία του δεν σχετιζόταν με την πείνα. Οπότε στην ουσία η χρήση του φαρμάκου δεν έλυσε τα υποκείμενα ψυχολογικά ζητήματα που ήταν βαθιά ριζωμένα μέσα του σε σχέση με τη διατροφή του.
Η 43χρονη ηθοποιός και κωμικός Amy Schumer έχει μιλήσει ανοιχτά στο παρελθόν για τη χρήση του Ozempic εξομολογήθηκε πως, παρά την εντυπωσιακή απώλεια 30 κιλών, οι παρενέργειες που βίωσε ήταν τόσο σοβαρές, που την καθήλωσαν στο κρεβάτι. «Έκανα εμετό συνέχεια και δεν είχα καθόλου ενέργεια. Ήμουν καθηλωμένη στο κρεβάτι. Έδειχνα υπέροχη, αλλά δεν μπορούσα να κάνω τίποτα. Οπότε, ποιο είναι το νόημα;», σχολίασε με ειλικρίνεια.
Η ηθοποιός και σκηνοθέτιδα Κάθι Μπέιτς αποκάλυψε ότι χρησιμοποίησε το Ozempic για να χάσει βάρος μετά τη διάγνωση με διαβήτη τύπου 2. Ανέφερε ότι η απώλεια βάρους ήταν αποτέλεσμα διατροφής και αλλαγών στον τρόπο ζωής, και όχι μόνο του φαρμάκου. Η Μπέιτς τόνισε ήταν μια δύσκολη διαδικασία, αλλά το έκανε για την υγεία της και για να αποφύγει τις επιπλοκές του διαβήτη.
Η δημόσια παραδοχή αυτών των διασημοτήτων για τη χρήση του Ozempic έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση γύρω από την ηθική και την ασφάλεια της χρήσης φαρμάκων για την απώλεια βάρους χωρίς ιατρική ένδειξη. Ενώ κάποιοι υποστηρίζουν την ελευθερία επιλογής των ατόμων για την υγεία τους, άλλοι ανησυχούν για τις πιθανές παρενέργειες και την προώθηση μη ρεαλιστικών προτύπων ομορφιάς.
Η αύξηση της χρήσης Ozempic στην Ελλάδα
Το 2024, οι πωλήσεις του Ozempic στην Ελλάδα σημείωσαν εντυπωσιακή αύξηση, φτάνοντας τις 932.500 συσκευασίες, σε σύγκριση με τις 511.000 το 2023. Αυτό αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 82,5% μέσα σε ένα έτος.
Η αυξημένη ζήτηση αποδίδεται κυρίως στη χρήση του φαρμάκου για απώλεια βάρους, παρά την αρχική του ένδειξη για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2. Πολλοί χρήστες, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, στράφηκαν στο Ozempic ως μέσο αδυνατίσματος, επηρεασμένοι από τάσεις που ξεκίνησαν στο Χόλιγουντ και διαδόθηκαν μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Η μέση τιμή λιανικής του Ozempic στην Ελλάδα εκτιμάται στα 100 ευρώ ανά συσκευασία, γεγονός που σημαίνει ότι η συνολική δαπάνη των Ελλήνων για το φάρμακο το 2024 ξεπέρασε τα 93 εκατομμύρια ευρώ.
Βέβαια, πρέπει να πούμε ότι η ραγδαία αύξηση της χρήσης του Ozempic έχει εγείρει σοβαρά ηθικά και νομικά ερωτήματα. Η αύξηση των συνταγογραφήσεων για μη διαβητικούς ασθενείς επιδεινώνει τις ελλείψεις, στερώντας το φάρμακο από εκείνους που πραγματικά το χρειάζονται. Επιπλέον, η προώθηση του Ozempic ως εργαλείο αδυνατίσματος ενδέχεται να παραβιάζει τις ιατρικές οδηγίες, θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία των χρηστών.
Παρενέργειες και κίνδυνοι
Η χρήση του Ozempic για απώλεια βάρους χωρίς ιατρική ένδειξη είναι μια ανησυχητική τάση που μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για την υγεία. Η ανεξέλεγκτη χρήση του φαρμάκου από μη διαβητικούς ενέχει κινδύνους που δεν έχουν ακόμη πλήρως αξιολογηθεί και μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη.
Πέρα από τις κοινές παρενέργειες, όπως ναυτία, έμετος, διάρροια, δυσκοιλιότητα, απώλεια όρεξης και κοιλιακός πόνος, έχουν καταγραφεί περιπτώσεις σοβαρών επιπλοκών όπως ηπατική ανεπάρκεια και παγκρεατίτιδα που απαιτούν άμεση ιατρική βοήθεια. Επίσης, η απότομη απώλεια βάρους μπορεί να προκαλέσει μεταβολικές διαταραχές, αδυναμία, εξάντληση και ακόμη και ψυχολογικά προβλήματα, όπως διατροφικές διαταραχές και κατάθλιψη.
Λιγότερο συχνές, αλλά σημαντικές, είναι οι υπογλυκαιμίες, η αφυδάτωση λόγω γαστρεντερικών διαταραχών, η αύξηση ηπατικών ενζύμων και τα προβλήματα στη χοληδόχο κύστη, όπως οι χολόλιθοι. Επίσης, έχουν αναφερθεί αλλεργικές αντιδράσεις όπως εξανθήματα, κνησμός ή δύσπνοια. Σε κάθε περίπτωση, αν εμφανιστούν επίμονοι ή έντονοι πόνοι στην κοιλιά, έμετος, ίκτερος (κιτρίνισμα δέρματος/ματιών) ή σημάδια αλλεργίας, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Μετά το ozempic, τι;
Η εμμονή με την απώλεια βάρους έχει δημιουργήσει νέες ψυχολογικές προκλήσεις για τους χρήστες του Ozempic. Πολλοί αποφεύγουν να παραδεχτούν ότι χρησιμοποιούν το φάρμακο, φοβούμενοι την κριτική και τον στιγματισμό. Η αίσθηση της εύκολης λύσης ενισχύει το άγχος για την εικόνα του σώματος και καλλιεργεί την πεποίθηση ότι η απώλεια βάρους μπορεί να επιτευχθεί μόνο με φαρμακευτική αγωγή.
Τι συμβαίνει, όμως, όταν κάποιος σταματήσει να παίρνει φάρμακα τέτοιου τύπου; Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης ανακάλυψαν ότι τα αποτελέσματα των φαρμάκων GLP-1, είναι βραχύβια, εάν όσοι τα λαμβάνουν δεν διατηρήσουν έναν υγιεινό τρόπο ζωής μετά.Ακόμη και όσοι έπαιρναν πιο ισχυρά φάρμακα, όπως το Mounjaro, έβαζαν ξανά το βάρος τους μόλις σταματούσαν τη θεραπεία. «Αυτά τα φάρμακα είναι πολύ αποτελεσματικά να σας βοηθήσουν να χάσετε βάρος, αλλά, όταν τα σταματήσετε, η επανάκτηση του βάρους είναι πολύ πιο γρήγορη από ό,τι μετά τη διακοπή μιας δίαιτας» δήλωσε η ερευνήτρια καθηγήτρια Σούζαν Τζεμπ.
Αν και η μελέτη δεν εξήγησε γιατί ο κόσμος ξαναπαίρνει το βάρος του τόσο γρήγορα, η καθηγήτρια Τζεμπ υπέθεσε ότι αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι οι δίαιτες είναι δύσκολες. Δεν απαιτείται αυτοσυγκράτηση κατά τη λήψη των φαρμάκων, οπότε ο κόσμος δεν έχει «στρατηγικές συμπεριφοράς σε εφαρμογή» όταν σταματήσει να το παίρνει.
Ο Ταμ Φράι, πρόεδρος του Εθνικού Φόρουμ Παχυσαρκίας, δήλωσε: «Δεν θα πρέπει να εκπλήσσει κανέναν αν οι άνθρωποι ξαναπαίρνουν βάρος έχοντας χρησιμοποιήσει φάρμακα GLP-1 χωρίς να προσπαθούν σοβαρά να βελτιώσουν τον τρόπο ζωής τους. Η χρήση των GLP-1 δεν είναι η γρήγορη λύση που πολλοί χρήστες πιστεύουν ότι είναι».
Όλα αυτά αποδεικνύουν ότι ακόμα και με τη χρήση Ozempic και την απώλεια πολλών κιλών σε μικρό χρονικό διάστημα, το βασικότερο κομμάτι έχει να κάνει με τη συμπεριφορά των ανθρώπων σε βάθος χρόνου. Εάν δεν επαναπροσδιορίσουν τη στάση τους απέναντι στο φαγητό, αν δεν αλλάξουν εντελώς τις διατροφικές τους συνήθειες, εάν δεν προσπαθήσουν να ακούνε το σώμα τους και τα σημάδια πείνας και κορεσμού και αν δεν ξεκινήσουν να το θρέφουν σωστά, μόνιμη αλλαγή δεν πρόκειται να έρθει. Η αλλαγή δεν έρχεται με φάρμακα και ενέσεις, αλλά με προσπάθεια, επιμονή, πειθαρχία και υπομονή.
Και η απώλεια βάρους πρέπει να βασίζεται σε συνήθειες που το άτομο θα διατηρήσει εφ' όρου ζωής - ισορροπημένη διατροφή, άσκηση, ενυδάτωση, επαρκή ύπνο. Τα φάρμακα δεν είναι πανάκεια και εύκολες «μαγικές» λύσεις δεν υπάρχουν. Οπότε, πριν ακολουθήσουμε διάφορες τάσεις που μπορεί να επιβαρύνουν την υγεία μας και απλά να προσφέρουν μια παροδική λύση, θα πρέπει να αναλογιστούμε εάν αυτό θα αλλάξει τη ζωή μας. Η αλλαγή έρχεται σταδιακά με αλλαγή στις συνήθειες, όχι με ενέσεις και φάρμακα.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
