Ένα κλιμάκιο της αντιτρομοκρατικής φτάνει άρον-άρον στους Λειψούς για να αντικρίσει δεμένο σε μια καρέκλα του τοπικού Α.Τ. τον αρχηγό της 17Ν Αλέξανδρο Γιωτόπουλο, ο οποίος συνελήφθη στο νησί λίγο πριν επιβιβαστεί στο δελφίνι για να αναχωρήσει.
Κάπως έτσι ολοκληρώθηκε η σειρά ντοκιμαντέρ «Φάκελος 17Ν» του Αλέξη Παπαχελά. Η βόμβα που εξερράγη στα χέρια του Ξηρού, ήταν το λάθος από το οποίο ξεκίνησε να ξετυλίγεται το κουβάρι μέχρι την εξάρθρωση της οργάνωσης.
Αλέξανδρος Γιωτόπουλος: Τα πρώτα χρόνια
Ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος γεννήθηκε το 1944 στο Παρίσι. Η μοίρα του φαινόταν προδιαγεγραμμένη. Ήταν γιος του Δημήτρη Γιωτόπουλου, μιας ιστορικής μορφής του ελληνικού τροτσκισμού και ηγέτη του Αρχειομαρξισμού, ο οποίος ήταν γραμματέας του Λ. Τρότσκι.
Μεγαλώνοντας σε ένα περιβάλλον έντονης πολιτικής ζύμωσης, ο Αλέξανδρος ζούσε στο Χαλάνδρι και στη συνέχεια μετακόμισε στη Γαλλία για σπουδές σε μαθηματικά και οικονομικά. Εκεί, ήρθε σε επαφή με τα ριζοσπαστικά κινήματα της αριστεράς. Η συμμετοχή του στον αντιδικτατορικό αγώνα κατά της Χούντας ήταν ενεργή, κυρίως μέσα από τις τάξεις της οργάνωσης 29 Μάη. Μετά τη διάλυσή της συμμετείχε στην ΛΕΑ (Λαϊκή Επαναστατική Αντίσταση), της οποίας μάλιστα ήταν ιδρυτικό στέλεχος. Το 1968 είχε ταξιδέψει στην Κούβα μαζί με μια ομάδα συντρόφων του, για εκπαίδεση στο αντάρτικο πόλης.
Τον Αύγουστο του 1972 συμμετείχε σε βομβιστική ενέργεια στην Αμερικανική Πρεσβεία της Αθήνας, με τη ΛΕΑ να αναλαμβάνει την ευθύνη.
Η γέννηση της 17 Νοέμβρη
Μετά την πτώση της δικτατορίας, μια μικρή ομάδα ανθρώπων αποφάσισε να συνεχίσει τον αγώνα μέσω της ένοπλης πάλης. Η 17Ν έκανε την εμφάνισή της τον Δεκέμβριο του 1975, με τη δολοφονία του σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα, Ρίτσαρντ Γουέλς.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο και τις καταθέσεις άλλων μελών, ο Γιωτόπουλος, με το κωδικό όνομα Λάμπρος, ήταν ο ιδρυτής και ο θεωρητικός καθοδηγητής της οργάνωσης.
Ήταν ο άνθρωπος που συνέτασσε τις μακροσκελείς προκηρύξεις, επέλεγε τους στόχους και διατηρούσε τη στεγανότητα μεταξύ των μελών.
Αλέξανδρος Γιωτόπουλος: Η ζωή ως Μιχάλης Οικονόμου
Για χρόνια, ο Γιωτόπουλος κατάφερε να ζει κάτω από τα ραντάρ, χρησιμοποιώντας το όνομα Μιχάλης Οικονόμου και έχοντας πλαστό διαβατήριο για να μπορεί να μπαινοβγαίνει από τη χώρα. Μαζί με τη σύντροφό του, περνούσαν μεγάλα διαστήματα στο σπίτι που διατηρούσε στους Λειψούς, όπου οι κάτοικοι τον γνώριζαν ως έναν ευγενικό, χαμηλών τόνων άνθρωπο, ο οποίος έλεγε ότι κάνει ιδιαίτερα μαθήματα σε παιδιά.
Η ικανότητά του να παραμένει στο σκοτάδι, την ώρα που η 17Ν συνέχιζε τη δράση της, υπήρξε το μεγαλύτερο αίνιγμα για τις αρχές, οι οποίες για χρόνια αναζητούσαν τον καθοδηγητή πίσω από την οργάνωση.
Όλα άλλαξαν το βράδυ της 29ης Ιουνίου 2002, όταν μια βόμβα εξερράγη στα χέρια του Σάββα Ξηρού στο λιμάνι του Πειραιά. Η αποτυχία αυτής της επιχείρησης ήταν το νήμα που ξετύλιξε το κουβάρι της οργάνωσης. Ο αυτοσχέδιος εκρητικτικός μηχανισμός που εξερράγη πρόωρα, τραυμάτισε τον Ξηρό, ο οποίος μεταφέρθηκε στον Ευαγγελισμό με σοβαρά τραύματα στα μάτια, στο δεξί χέρι και στο θώρακα.
Οι έρευνες της Αντιτρομοκρατικής οδήγησαν στη γιάφκα της οδού Πάτμου 84 στα Κάτω Πατήσια. Ένα αποτύπωμα συνδέει τον Σάββα Ξηρό με τη δολοφονία του ελληνοβρετανού εφοπλιστή Κωστή Περατικού, ενώ η ανάλυση του DNA αποδεικνύει τη συμμετοχή του και στην επίθεση με ρουκέτα κατά του Γερμανού πρέσβη Άλμπερτ Κούνα.
Μετά τις ανακρίσεις, οι αρχές είχαν σχηματίσει μια πρώτη εικόνα για τον αρχηγό της οργάνωσης, ο οποίος ήταν άνδρας περίπου 65 ετών, με άσπρα μαλλιά και στενές επαφές με τη Γαλλία. Καθοριστική φαίνεται να ήταν η κατάθεση Ξηρού, σύμφωνα με την οποία ο άνδρας αυτός διατηρούσε το ψευδώνυμο «Μιχάλης» και είχε μια εξοχική κατοικία «κοντά στην Πάτμο».
Οι έρευνες τελικά επικεντρώθηκαν στους Αρκιούς και στους Λειψούς, με τις αρχές να τα θεωρούν ως τα πιο πιθανά νησιά στα οποία θα μπορούσε να βρίσκεται ο Γιωτόπουλος. Ο Λάμπρος Κούτρας, ταξίαρχος που τότε υπηρετούσε στο Α.Τ. Λέρου, δέχτηκε ένα τηλεφώνημα από τον Φώτη Νασιάκο, επικεφαλής της αντιτρομοκρατικής τότε, και πήρε εντολή να κάνει έρευνα σε αυτά τα νησιά.
Ο Γιωτόπουλος συνελήφθη στις 17 Ιουλίου 2002 στους Λειψούς, ενώ ετοιμαζόταν να επιβιβαστεί στο δελφίνι για να διαφύγει.
Η δίκη και η καταδίκη
Η δίκη της 17Ν στον Κορυδαλλό το 2003 ήταν ένα ιστορικό γεγονός. Ο Γιωτόπουλος εμφανίστηκε με μια στάση απόλυτης άρνησης. Υποστήριξε ότι η σύλληψή του ήταν προϊόν σκευωρίας και ότι ο ίδιος δεν είχε καμία σχέση με την τρομοκρατία.
«Δεν συμφωνώ με τις ενέργειες της 17 Νοέμβρη, αλλά και δεν τις καταδικάζω. Η δράση της οργάνωσης αποτελεί ένοπλη πολιτική πάλη, που είχε στόχο την ανατροπή του συστήματος. Μία τέτοια δράση που δεν αναπτύχθηκε σε αγγελική κοινωνία, δεν μπορεί να κρίνεται με βάση τον ποινικό κώδικα» τόνιζε στην απολογία του.
Ωστόσο, το δικαστήριο τον έκρινε ένοχο ως ηθικό αυτουργό για όλες τις εγκληματικές ενέργειες της οργάνωσης. Η ποινή που του επιβλήθηκε ήταν 21 φορές ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη κατά συγχώνευση. Στο Εφετείο η ποινή μειώθηκε σε 17 φορές ισόβια.
Σήμερα, ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος παραμένει έγκλειστος στις φυλακές Κορυδαλλού. Κατά καιρούς, έχει προχωρήσει σε παρεμβάσεις μέσω επιστολών στον Τύπο, καταγγέλλοντας τις συνθήκες κράτησής του.
Το ερώτημα αν ο Γιωτόπουλος ήταν πράγματι ο μοναδικός αρχηγός ή αν υπήρχαν άλλα πρόσωπα που παρέμειναν στο απυρόβλητο, συνεχίζει να τροφοδοτεί σενάρια συνωμοσίας, καθιστώντας την ιστορία του ένα από τα πιο σημαντικά κεφάλαια της Μεταπολίτευσης.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
