«Μόνο σε ένα μικρό δρόμο του Νέου Κόσμου βρήκα 19 νεογέννητα γατάκια» μου έλεγε πριν λίγες μέρες φίλος, που φροντίζει, όσο μπορεί, τις γάτες της γειτονιάς του.
Το πρόβλημα που υπάρχει με τα αδέσποτα στην Ελλάδα, είναι κάτι που παραμένει και ο αριθμός γατιών και σκύλων στους δρόμους είναι τεράστιος. Ειδικά τους μήνες τις άνοιξης, ο αριθμός των αδέσποτων ανεβαίνει και από τις αμέτρητες γέννες γατών.
«Ο λόγος για τον οποίο βλέπουμε τώρα τόσα πολλά γατάκια στον δρόμο, είναι γιατί γενικά ο Φεβρουάριος είναι ο μήνας αναπαραγωγής των γατιών, οπότε δύο μήνες μετά περίπου οι γάτες έχουνε γεννήσει και ένα μήνα μετά τα γατάκια έχουνε αρχίσει να μεγαλώνουνε, γι' αυτό πάντα αυτοί οι μήνες (Απρίλιος, Μάιος, Ιούνιος) είναι μήνες που έχουμε υπερπληθυσμό μωρών γατιών έξω στον δρόμο. Έτσι έχουμε και πληθώρα γατιών τα οποία κινδυνεύουν και δεχόμαστε κλήσεις για τα περιστατικά αυτά» αναφέρει στο Reader o διασώστης Αλέξης Μαντζώρος και συμπληρώνει ότι «κυρίως είναι μωρά που έχουνε πέσει σε φρεάτια υπονόμων, μωρά που έχουνε μπει σε μηχανές αυτοκινήτων, τέτοια περιστατικά».
Ένα στοιχείο που κάνει εντύπωση, είναι ότι ο μέσος όρος ζωής των γατών που ζουν στον δρόμο είναι 2 με 3 έτη. Υπό κανονικές συνθήκες οι γάτες που διαμένουν σε ασφαλές περιβάλλον ζούνε 14 με 17 έτη.
Ο κ. Αλέξης Μαντζώρος καλείται συνεχώς να διασώσει μικρά γατάκια, που έχουν παγιδευτεί σε κάποιο δύσβατο σημείο και εξηγεί τους λόγους που υπάρχει υψηλή θνησιμότητα.
«Μια γάτα γεννάει δύο με τρεις φορές τον χρόνο από 3 μωρά, μπορεί να γεννήσει μέχρι και εφτά. Από αυτά φανταστείτε 3 στα 4 θα πεθάνουνε πριν καν φτάσουν έξι μηνών. Κάποια θα πεθάνουν τις πρώτες ώρες μετά τη γέννα.
Αν μεγαλώνει στο σπίτι προφανώς οι συνθήκες είναι εντελώς διαφορετικές , η γάτα έχει φροντίδα και όσα χρειάζεται, οπότε εύλογα θα ζήσει όσο μπορεί να ζήσει. Εξαρτάται που θα μεγαλώσει. Εάν μεγαλώσει σε ένα δρόμο, που έχει πολλά αυτοκίνητα, δυστυχώς από κάποιο τροχαίο είναι πολύ πιθανό να σκοτωθεί.
Έχουμε τέτοια συμβάντα καθημερινά. Επιπλέον αν παραμείνει αστείρωτο, είτε αρσενικό, είτε θηλυκό έχει πολλές πιθανότητες να έχει μειωμένη ζωή είτε από διάφορες αρρώστιες που μεταδίδονται με τη σεξουαλική πράξη, είτε από διάφορους καρκίνους που σχετίζονται πάλι με το αναπαραγωγικό σύστημα. Βέβαια υπάρχουν πολλοί άλλοι κίνδυνοι έξω στον δρόμο, υπάρχουν δηλητηριασμένα δολώματα και πολλοί παράγοντες που μπορεί να κινδυνέψει ένα γατί έξω. Γι' αυτό είναι δύσκολο να βρούμε ηλικιωμένα γατιά έξω. Όσα έχουμε βρει είναι σε πολύ απομακρυσμένες και φροντισμένες γειτονιές».
Κάτι που παρατηρείται συχνά σχεδόν σε όλες τις γειτονιές είναι οι «αφανείς ήρωες», οι οποίοι ταΐζουν τις γάτες της περιοχής τους. Ρώτησα τον κ. Μαντζώρο εάν αυτό από μόνο του αρκεί.
«Δεν έχει κάποια λογική μόνο να ταΐζουμε τα αδέσποτα ζώα της γειτονιάς μας. Γιατί έτσι τα 5 γατάκια θα γίνουνε 15 σε ένα εξάμηνο και θα μαζεύουμε τα πτώματα των περισσότερων εξ αυτών, καθώς θα έχουνε πεθάνει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Οπότε αυτό δεν έχει κάποια λογική. Καλό είναι μεν να γίνεται από όποιον μπορεί, μέχρι εκεί που μπορεί αλλά από μόνο του δεν είναι λύση».
Παρόλο που γίνονται προσπάθειες για τον περιορισμό των αδέσποτων γατών από εθελοντές και από κάποιους Δήμους, το πρόβλημα παραμένει. Προσπαθήσαμε να καταγράψουμε με τον κ. Μαντζώρο τα προβλήματα που εμποδίζουν τη μείωση του πληθυσμού των γατών που βρίσκονται στον δρόμο.
Διαβάστε ακόμα: Όταν οι φωνές φέρνουν αποτέλεσμα: Πώς στην Αλεξάνδρεια τηρήθηκε τελικά ο νόμος για τα αδέσποτα
Τα προβλήματα που οδηγούν στον υπερπληθυσμό αδέσποτων γατών
Όπως υποστηρίζει ο ίδιος «τα προβλήματα κατά βάση είναι τρία: το πρώτο είναι ότι μεγάλος πληθυσμός των ζώων έξω παρά τις προσπάθειές μας παραμένει αστείρωτος. Όσο είναι αστείρωτα αναπαράγονται ανεξέλεγκτα, όσο αναπαράγονται θα βλέπουμε συνέχεια ζώα στο δρόμο, τα οποία λόγω του πληθυσμού τους θα είναι αφρόντιστα νηστικά άρρωστα και τελικά θα πεθάνουνε κιόλας.
Χρειάζονται πιο «επιθετικά» προγράμματα στειρώσεων, γιατί ο κάθε εθελοντής μόνος του πόση δυνατότητα να έχει να το κάνει αυτό.
Το δεύτερο πρόβλημα είναι οι εγκαταλείψεις. Ακόμα και αν ένα μέρος έχει 100 γάτες, τις πιάσουμε και τις 100 και τις στειρώσουμε πάνω στο εξάμηνο θα έχουμε καινούριες αφίξεις, οι οποίες θα είναι εγκαταλείψεις. Είτε θα τις έχουν αφήσει άνθρωποι που υιοθέτησαν μια γάτα και για τον οποιοδήποτε λόγο δεν την θέλουν πλέον και την αφήνουν σε ένα μέρος που θεωρούν ασφαλές. Είτε η γάτα που είχανε στο σπίτι τους γέννησε και δεν θέλουν τα μωρά τα βάζουν σε μια κούτα οπουδήποτε, είτε τα αφήνουν στην πόρτα κάποιου που ξέρουν ότι θα τα φροντίσει.
Το τρίτο που χρειάζεται και δυστυχώς δεν είναι εύκολη και γρήγορη λύση είναι καλλιέργεια φιλοζωικής κουλτούρας, ώστε κάποια ζώα να τα πάρουμε και να ζήσουν τη ζωή τους σε ένα σπίτι. Αλλά πολλοί άνθρωποι δεν θέλουν ζώα στα σπίτια τους για τους όποιους λόγους έμαθαν από τους γονείς τους ή τους παππούδες τους».
Κλείνοντας τη συζήτηση που είχα με τον κ. Μαντζώρο, τον ρώτησα εάν έχει βελτιωθεί η κατάσταση.
«Έχει βελτιωθεί η κατάσταση, έχουν γίνει κάποια βήματα αλλά χρειάζεται να γίνουν άλματα. Κάποιες φορές δυστυχώς γίνονται και βήματα προς τα πίσω».
Το πρόβλημα αρχίζει από την «υπερβολική αγάπη»
Ο Νίκος Χρυσοβερίδης, πρόεδρος του Πανελλήνιου Κτηνιατρικού Συλλόγου πριν μιλήσουμε για το πρόβλημα, βάζει στην κουβέντα την θετική πλευρά του πράγματος.
«Έχουμε την τύχη να συμβιώνουμε με αυτά τα πλάσματα μέσα στον αστικό ιστό. Είναι μια μορφή ανακούφισης της ψυχικής υγείας. Επειδή όλοι βαλλόμεθα από πολλές πιέσεις, η συμβίωση με αυτά τα ζώα ανακουφίζει την ψυχική υγεία, μόνο που θα τα δούμε και θα τα χαϊδέψουμε».
Το πρόβλημα όμως, όπως υποστηρίζει, αρχίζει από την «υπερβολική αγάπη».
Το κομμάτι της διατροφής είναι, όπως μου λέει, ένα από τα προβλήματα. «Για παράδειγμα στη γειτονιά μου σήμερα είδα να έχουν αφήσει κάποιοι άνθρωποι ένα μπολ με κοτόπουλο που τους είχε περισσέψει. Το κοτόπουλο ή ο κιμάς, ακόμα και η κονσέρβα αν μείνουν πάνω από τρεις μέρες έξω αρχίζουν και γίνονται μια ωρολογιακή βόμβα. Είναι εκτεθειμένα στο οξυγόνο και στο περιβάλλον και αρχίζουν και χαλάνε. Οπότε η ίδια ωφέλιμη πράξη που κάνουμε, μετά από κάποια 24ωρα δημιουργεί πρόβλημα, καθώς ελλοχεύουν βακτήρια και κίνδυνοι». Υποστηρίζει ότι «είναι σημαντικό να βάζουμε τροφή, αλλά να έχουμε τη δυνατότητα να πάμε την επόμενη μέρα και αν δεν έχει φαγωθεί να το μαζέψουμε».
Δεν είναι όμως μόνο αυτό. Όπως επισημαίνει «ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχουν οι αρμόδιοι για να αντεπεξέλθουν στις τόσες πολλές γέννες γατιών που υπάρχουν, καθώς πολλοί δήμοι δεν προλαβαίνουν. Δηλαδή δεν μπορεί ο εκάστοτε δήμος να έχει τοποθετήσει, έναν άνθρωπο, ο οποίος είναι υπεύθυνος για να καθαρίζει το πεζοδρόμιο και να έχει την ευθύνη για τα σκυλάκια και τα γατάκια του δήμου».
Τα λοιμώδη νοσήματα
Το τρίτο πρόβλημα που υπάρχει είναι τα λοιμώδη νοσήματα. «Εδώ και χρόνια στην Ελλάδα έχουνε έρθει κάποια λοιμώδη νοσήματα. Το μεγαλύτερο πρόβλημα για την γάτα είναι η λοιμώδης περιτονίτιδα. Θα δώσω ένα παράδειγμα για να γίνει απλό και κατανοητό, πώς δημιουργείται το πρόβλημα και εξαπλώνεται.
Παίρνουμε έναν άνθρωπο που έχει ένα είδος κορωνοϊού -γιατί και τα λοιμώδη νοσήματα της γάτας είναι κάποιου είδους κορωνοϊός - και τον βάζουμε στο τραμ, που τριγύρω του θα έχει 30 άτομα. Μέχρι να φτάσει στον προορισμό του το 80 με 90% των ανθρώπων θα έχουν κολλήσει. Το ίδιο πράγμα αυτή τη στιγμή γίνεται με τις γατούλες.
Διαβάστε ακόμα: Τι συμβαίνει με τα πανηγύρια και την κακοποίηση ζώων στη Λέσβο: «Τα δύσκολα έρχονται από Ιούνιο»
Παίρνουμε μια γάτα με λοιμώδη περιτονίτιδα την τοποθετούμε σε μια γατοαποικια. Και δεν είναι μόνο ο αέρας, μέσω του οποίου μπορεί να μεταδοθεί. Είναι και το μπολ με το νερό και το φαγητό. Οδηγούμε έτσι προς «καταστροφή» όλη τη γατοαποικία. Γιατί η λοιμώδης περιτονίτιδα είναι ένα λοιμώδες νόσημα και στην αρχή μπορεί αν μη δώσει συμπτώματα.. Εάν φυσικά μια γάτα κολλήσει, μπορεί να οδηγηθεί σε θάνατο.
Φυσικά εθελοντές που φροντίζουν τις γάτες μπορούν να δώσουν σημαντικές πληροφορίες που να βοηθήσουν την κατάσταση. Για παράδειγμα αν μια γάτα στον δρόμο έχει διάρροια υπάρχει περίπτωση να είναι σύμπτωμα της λοιμώδους περιτονίτιδας. Φυσικά οι δήμοι πρέπει να έχουν φροντίσει να έχουν κάνει εμβόλια και να έχουν έναν 24ωρο γιατρό. Γιατί μια γάτα μπορεί να την βρεις και στις 3 τα ξημερώματα. δεν είναι με ραντεβού. Σε μια γατοαποικία οι γάτες μπορούν να εμφανιστούν οποιαδήποτε στιγμή».
Οι δήμοι
Όπως εξηγεί η αρχή του προβλήματος είναι ότι δεν αφιερώνονται τα μέγιστα στη μείωση του πληθυσμού των αδέσποτων γατών από τους δήμους. «Μια γάτα μπορεί να έρθει σε οίστρο πολλές φορές μέσα σε ένα μήνα, δηλαδή εάν αφήσεις μια γάτα ελεύθερη σε ένα χρόνο μπορεί να έχεις 30 γατάκια, τα οποία σε ένα χρόνο μπορεί να γίνουν 900. Κανονικά θα έπρεπε ο εκάστοτε δήμος να αφιερώνει τα μέγιστα εκεί. Επίσης δεν μπορεί να έχεις έναν υπάλληλο, ο οποίος είναι και άσχετος με το αντικείμενο να είναι υπεύθυνος για τις στειρώσεις του δήμου.
Τη λύση του προβλήματος πιστεύει ότι μπορεί να την δώσει ένας καλός σχεδιασμός.«Πιστεύω με ένα πιο καλό σχεδιασμό, με ''όραμα'' και κόσμο καταρτισμένο να το τρέξει μπορεί να γίνει καλύτερη η κατάσταση».
Ο Δημήτρης Σγουρός, ιδρυτής του cat cafe στην Αθήνα πιστεύει πως στα αστικά κέντρα υπάρχει αγάπη προς τις γάτες και ένας από τους λόγους που υπάρχουν τόσες πολλές είναι λόγω του κλίματος που τις βοηθάει να αναπαράγονται πιο εύκολα.
Όπως υποστηρίζει «ένας τρόπος για να μειωθεί ο αριθμός των γατών που ζουν στον δρόμο είναι οι στειρώσεις. Μετά έρχεται το τάισμα. Το να ταΐζεις άπειρες γάτες δεν λύνει το πρόβλημα και στην ουσία πολλαπλασιάζονται». Όπως αναφέρει «εάν βρει κάποιος μια γάτα, το πρώτο που θα ήταν το καλύτερο να κάνει είναι η στείρωση και να της κάνει τα εμβόλια.
Από την εμπειρία του με τις υιοθεσίες αδέσποτων γατών έχει παρατηρήσει ότι «ο κόσμος είναι πιο ευαισθητοποιημένος με τις γάτες και τα κατοικίδια γενικά. Μετά τον covid υπήρξε μια έκρηξη σύνδεσης με τα ζώα. Έχει αυξητική τάση η υιοθεσία κατοικίδιου από τον κόσμο. Ειδικά οι νέες γενιές είναι αυτές που θα κάνουν την αλλαγή προς τα ζώα και το περιβάλλον γενικά».
Η λύση που προτείνει για τη μείωση του πληθυσμού των αδέσποτων γατών είναι οι μαζικές στειρώσεις. «Ο πληθυσμός των γατών που ζουν στον δρόμο είναι δύσκολο να μειωθεί. Για να μειωθεί χρειάζονται μαζικές στειρώσεις πχ να κάνεις 1.000.000 στειρώσεις μέσα σε δύο με τρεις μήνες, το οποίο δεν γίνεται.
Προσπάθειες ανά γειτονιά γίνονται». Καταλήγει λέγοντας ότι «Το θέμα δεν είναι να εξαφανιστούν οι γάτες, αλλά η κοινωνία να έρθει πιο κοντά σε αυτά τα ζώα και να βοηθούν με υπευθυνότητα.
Θα μπορούσε η Ελλάδα να γίνει ένα κέντρο ευζωίας και υιοθεσιών γατών. Όπως αντίστοιχα η Τουρκία. Αν πας στην Κωνσταντινούπολη βλέπεις φροντισμένες γάτες, τις σέβονται όλοι, τις φροντίζουν όλοι στη γειτονιά. Είναι μέρος της κουλτούρας τους και του πολιτισμού τους. Εμείς απέχουμε λίγο από αυτό αλλά νομίζω είμαστε σε καλό δρόμο».
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
