Πόσες ώρες χάνει από την ζωή του ένας Αθηναίος κολλημένος στην κίνηση; Το ερώτημα φαντάζει ρητορικό για τους περισσότερους από εμάς, που ενώ βλέπουμε τα λεπτά να χάνονται το ένα μετά το άλλο, αναμένοντας ένα απλό φανάρι να αλλάξει χρώμα και να δώσει κάπως συνέχεια στη ζωή μας, ακόμα μάλλον δεν αντέχουμε να πούμε τον πραγματικό αριθμό με το όνομά του. Να δούμε δηλαδή το πρόβλημα κατάματα, στην πραγματική του διάσταση.
Η επιστήμη το έκανε για εμάς. Έτσι, πριν από δύο περίπου χρόνια, έρευνα της TomTom, μιας διεθνούς εταιρείας που μετρά το κυκλοφοριακό φορτίο, ανέφερε πως το 2022 ένας Αθηναίος έχασε κατά μέσο όρο 78 ώρες τον χρόνο μέσα σε ένα μποτιλιάρισμα της πόλης. Και εφόσον μιλάμε για μέσο όρο, αντιλαμβάνεστε ότι υπάρχουν πολλοί συμπολίτες μας που στην πραγματικότητα μπορεί να χάνουν ακόμα και τις διπλάσιες ώρες κάθε χρόνο. Επίσης, σίγουρα, τα πράγματα, εν έτει 2025, δείχνουν πολύ χειρότερα στους δρόμους της πόλης.
Το φυσιολογικό θα ήταν η κατάσταση τους καλοκαιρινούς μήνες να είναι λίγο καλύτερη, όμως η εικόνα των τελευταίων χρόνων δεν δείχνει τίποτα τέτοιο. Η αυξημένη κίνηση στην Αθήνα στα μέσα, τα τέλη Ιουλίου ή και τις αρχές Αυγούστου είναι βασικό θέμα συζήτησης σε κάθε είδους παρέα που μοιράζεται ό,τι βιώνει σαν να θέλει να ξορκίσει το κακό.
Διαβάστε ακόμα: Γιατί έχει τόσο πολλή κίνηση στην Αθήνα; Το τρίτο .doc του Reader
Τι συμβαίνει επιτέλους στην πρωτεύουσα και γιατί δεν μπαίνει τέλος στην κυκλοφοριακή συμφόρηση ούτε το καλοκαίρι; Το ερώτημα αυτό θέσαμε και στον συγκοινωνιολόγο και πολιτικό μηχανικό, κύριο Παναγιώτη Παπαδάκο, στην προσπάθειά μας να κατανοήσουμε τι είναι αυτό που έχει αλλάξει.
Αποσυμφόρηση για λίγο και πιο αργά
«Η αυξημένη κίνηση τους καλοκαιρινούς μήνες, ακόμα και τις περιόδους που παλαιότερα, τα οχήματα στους δρόμους κινούνταν πιο αραιά, είναι όντως φαινόμενο της εποχής, ωστόσο παρατηρείται και μια σημαντική διαφοροποίηση», σημειώνει ο κ. Παπαδάκος.
Όπως εξηγεί, «σε κάποιους δηλαδή δρόμους, ο φόρτος είναι αυξημένος, ενώ σε άλλους όχι. Μια καθημερινή ημέρα του χρόνου η κίνηση τείνει να διαχέεται προκειμένου να βρει διέξοδο και στο λιγότερο φορτισμένο, στο τοπικό δίκτυο. Το καλοκαίρι ωστόσο, το βασικό οδικό δίκτυο παραμένει η κύρια επιλογή, με αποτέλεσμα να υπάρχει κάποια ελάφρυνση στους υπόλοιπους τοπικούς δρόμους. Άρα η εικόνα του Κηφισού μπορεί να μην αλλάζει τρομερά, αλλά ίσως η εικόνα είναι καλύτερη στους γύρω δρόμους που υπερχειλίζουν ένα τυπικό 24ωρο του χειμώνα ή της άνοιξης. Σίγουρα όμως παίζει ρόλο πως και ημερομηνιακά, η Αθήνα αδειάζει πιο αργά απ’ ότι παλιά. Φαίνεται και από τα στοιχεία που προκύπτουν από το κέντρο διαχείρισης της κυκλοφορίας».
Την τάση αυτή επιβεβαιώνουμε και οι περισσότεροι από εμάς, ρίχνοντας μια ματιά απλά στον περίγυρο μας. Οι πολίτες φεύγουν για διακοπές αισθητά λιγότερες μέρες απ'ότι στο παρελθόν ή προτιμούν το διάστημα του Ιουλίου, με την ελπίδα να κλείσουν δωμάτια και εισιτήρια σε χαμηλότερες τιμές. Ως εκ τούτου, η κίνηση «σπάει» σε διαστήματα και τον Αύγουστο δεν παρατηρείται αποσυμφόρηση όπως παλιά. Κι αυτό είναι ένα φαινόμενο από μόνο του.
Κίνηση και παράπλευρες απώλειες
Ο κ. Παπαδάκος όμως βάζει στο τραπέζι ακόμα δύο παράγοντες που διαδραματίζουν ρόλο στην επιβάρυνση της κίνησης κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Ο ένας είναι οι συντηρήσεις των δρόμων που γίνονται το εν λόγω διάστημα και ο άλλος η κυκλοφορία των τουριστικών οχημάτων καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει, ακριβώς επειδή θεωρητικά το καλοκαίρι είναι περίοδος μειωμένης κίνησης, επιλέγεται σαν την κατάλληλη εποχή για τις συντηρήσεις κάποιων δρόμων. Το σωστό θα ήταν -κυρίως για λόγους ασφαλείας των εργαζομένων- οι διαδικασίες αυτές να γίνονται τις νυχτερινές ώρες. Επειδή όμως το κόστος εργασίας τη νύχτα ανεβαίνει, καταλήγουμε να φτιάχνονται τα οδοστρώματα τις ώρες αιχμής.
Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και τα τουριστικά λεωφορεία. Δεν είναι μόνο τα ταξί που κυκλοφορούν πιο συχνά, αλλά προστίθενται και τα πούλμαν που μεταφέρουν τουρίστες, για παράδειγμα από τον Πειραιά στο κέντρο, όπου υπάρχουν ξενοδοχεία και αρχαιολογικοί χώροι. «Σκεφτείτε πως ένα κρουαζιερόπλοιο μπορεί να γεμίσει σαράντα πούλμαν. Αναλογιστείτε επίσης τι γίνεται αν όλα αυτά κάποια στιγμή διπλοπαρκάρουν γύρω από το Σύνταγμα ή την Ομόνοια για να αποβιβάσουν τον κόσμο», τονίζει ο συγκοινωνιολόγος.
Του θέτουμε επίσης ερώτημα για τον δακτύλιο, όμως κατά τον ίδιο δεν παίζει σημαντικό ρόλο. «Ούτε κατά την περίοδο του χειμώνα θεωρώ πως αλλάζει κάτι ο δακτύλιος. Είναι μια ρύθμιση που δεν τηρείται κατά βάση, δεν υπάρχει καμία αστυνόμευση και κυρίως δεν έχει αξιολογηθεί επίσημα εδώ και 43 χρόνια, αφότου καθιερώθηκε για περιβαλλοντικούς τότε λόγους. Οι συγκοινωνιολόγοι το ζητούμε εδώ και χρόνια», συμπληρώνει, ενώ συζητάμε πως και η κίνηση των φορτηγών εξαιτίας των αναγκών της εφοδιαστικής αλυσίδας είναι πιο έντονη. Ας μην ξεχνάμε πως τα νησιά το καλοκαίρι έχουν μεγαλύτερες ανάγκες για να καλύψουν τις δεκάδες τουριστών που καταφτάνουν. Όλα τα προϊόντα όμως που χρειάζονται ξεκινούν από την Αθήνα και κάποιος πρέπει να τα μεταφέρει.
Διαβάστε ακόμα: Τελικά, γιατί έχουμε τόσα πολλά τροχαία στην Ελλάδα;
Κολλημένα στους δρόμους τα νότια προάστια
Με τον κ. Παπαδάκο σχολιάζουμε και το κυκλοφοριακό πρόβλημα στα νότια προάστια, που πάντα υπήρχε, αλλά σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων, το τελευταίο διάστημα είναι πιο έντονο από ποτέ. Ας μην ξεχνάμε πως πρόσφατα οι δήμαρχοι Ηλιούπολης, Στάθης Ψυρρόπουλος, Ελληνικού-Αργυρούπολης, Γιάννης Κωνσταντάτος και Βύρωνα, Αλέξης Σωτηρόπουλος με κοινή επιστολή τους προς τον πρωθυπουργό ζήτησαν να προχωρήσει η Αστική Σήραγγα, ένα έργο που κατά καιρούς έχει αναφερθεί, χωρίς ωστόσο να υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα για την υλοποίησή του. Πρόκειται για μια υπόγεια σήραγγα που θα συνδέει την Περιφερειακή Υμηττού με τη λεωφόρο Βουλιαγμένης, έτσι ώστε να μειωθεί η επιβάρυνση του οδικού δικτύου.
«Η ερμηνεία σε ό,τι αφορά τα νότια είναι ουσιαστικά οι πολλές μετακινήσεις που έχουν σχέση με αναψυχή και τουρισμό. Παράδειγμα είναι ότι η εύρεση ταξί τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο στις περιοχές των νοτίων, είναι αρκετά δύσκολη λόγω της ζήτησης, εξαιτίας των μισθώσεων από ξενοδοχεία, Airbnb αλλά και άλλων εκδηλώσεων που την περίοδο αυτή πραγματοποιούνται στις περιοχές αυτές με συνέπεια την σημαντική αύξηση των μετακινήσεων. Επίσης τα χαρακτηριστικά των μετακινήσεων αυτών είναι ότι συμβαίνουν διαφορετικές ώρες από την πρωινή αιχμή (μετάβαση στην εργασία), αλλά συμπίπτουν με την απογευματινή αιχμή όπου το πρόβλημα μεγιστοποιείται», σχολιάζει ο ειδικός.
Τι πρέπει να γίνει για να περιοριστούν οι συνέπειες του φαινομένου σε όλη την Αθήνα; Οι απόψεις ποικίλουν. Όμως κατά τον ίδιο, η λύση είναι να επενδύσουμε ως πολιτεία στα μέσα μαζικής μεταφοράς. «Η μετακίνηση δεν θα διευκολυνθεί ποτέ αν βασίζεται μόνο στα ιδιωτικά μέσα», λέει. «Αντιθέτως, θα πρέπει να στηρίζεται στα δημόσια, γι’ αυτό θα πρέπει να απαιτήσουμε περισσότερα δρομολόγια με μεγαλύτερη αξιοπιστία. Οι περισσότεροι πολίτες εξυπηρετούνται από τις γραμμές των λεωφορείων, για παράδειγμα, αλλά όχι από τη συχνότητά τους. Κι αυτό είναι πρόβλημα. Κι όλα αυτά σε συνδυασμό με τη στάθμευση που αυτή τη στιγμή είναι σχετικά ανεξέλεγκτη», καταλήγει.
Να σημειωθεί πως την τελευταία ημέρα του Ιουλίου, λίγο πριν γραφτεί αυτό το κείμενο, το μποτιλιάρισμα στις κεντρικές αρτηρίες της πόλης δεν θύμιζε σε τίποτα καλοκαίρι. Κίνηση παρατηρήθηκε τις πρωινές ώρες και στα δύο ρεύματα της Λεωφόρου Κηφισού, από το ύψος των ΚΤΕΛ έως και το ύψος της Νέας Φιλαδέλφειας. Με δυσκολία διεξήχθη για αρκετές ώρες η κυκλοφορία των οχημάτων και στο κέντρο της Αθήνας, συγκεκριμένα στην άνοδο της Λ. Βασιλέως Κωνσταντίνου. Παρόμοια εικόνα παρατηρήθηκε και στην άνοδο της Λεωφόρου Συγγρού, καθώς και στην Καλλιρρόης. Στο κόκκινο και η Λεωφόρος Ποσειδώνος - από το ύψος του Νέου Φαλήρου - στο ρεύμα προς Πειραιά, αλλά και σε τμήματα της Αττικής Οδού.
Υπενθυμίζεται επίσης πως σύμφωνα με μελέτη του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων που δόθηκε στη δημοσιότητα πριν μερικούς μήνες, η Αθήνα κατετάγη στην πρώτη δεκάδα της Ευρώπης με την πιο επιβαρυμένη κυκλοφοριακή κίνηση για τον απαιτούμενο χρόνο διαδρομής. Ο μέσος χρόνος που χρειάζεται κάποιος για να διανύσει 10 χιλιόμετρα στο κέντρο είναι σχεδόν 30 λεπτά (29 λεπτά και 39 δευτερόλεπτα).
Χειρότερες επιδόσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν να επιδείξουν το Λονδίνο (33:17 λεπτά), το Δουβλίνο (32:45), η Βαρκελώνη (31:13), το Βουκουρέστι (31:09), το Μπορντώ (31:08), οι Βρυξέλλες (30:22) και η Ρώμη (29:59). Τα στοιχεία συνέλεξε η ΤοmTom. Συνολικά ο Αθηναίος σπαταλά το 34% της ημέρας στην κίνηση σε συνθήκες συμφόρησης κάτι που κατατάσσει την πρωτεύουσα 114η στον κόσμο, ενώ πλέον χάνει 100 ώρες σε ετήσια βάση.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
