Καλοκαίρι του 2002 και η Ελλάδα ζει στον αστερισμό της «ισχυρής Ελλάδας». Το ευρώ έχει μόλις αντικαταστήσει τη δραχμή, τα έργα για τους Ολυμπιακούς του 2004 βρίσκονται στην κορύφωσή τους και η χώρα αισθάνεται, ίσως για πρώτη φορά τόσο έντονα, αναπόσπαστο κομμάτι του σκληρού πυρήνα της Ευρώπης.
Μέσα σε αυτό το κλίμα εκσυγχρονισμού, ωστόσο, έμελλε να γραφτεί μία σουρεαλιστική σελίδα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Μια σελίδα που χάρισε στη χώρα μας μια αμφιλεγόμενη πρωτιά στα Ρεκόρ Γκίνες: «η Ελλάδα έγινε η πρώτη χώρα στον κόσμο που απαγόρευσε συλλήβδην τα βιντεοπαιχνίδια».
Η «σπίθα» του σκανδάλου και η νομοθετική υστερία
Όλα ξεκίνησαν από μια κλασική περίπτωση πολιτικού και επικοινωνιακού πανικού. Μετά τη δημοσιοποίηση βίντεο από κρυφή κάμερα, όπου στέλεχος του κυβερνώντος κόμματος (ΠΑΣΟΚ) εμφανιζόταν να επιδίδεται σε παράνομο τζόγο, η δημόσια συζήτηση πήρε φωτιά.
Ο σκανδαλοθηρικός τύπος της εποχής άρχισε να τροφοδοτεί μια «ηθική υστερία» γύρω από τα τυχερά παίγνια, πιέζοντας την κυβέρνηση για άμεσα μέτρα.
Η απάντηση ήταν ο Νόμος 3037/2002, ο οποίος ψηφίστηκε εσπευσμένα στις 29 Ιουλίου 2002. Όμως, αντί για μια στοχευμένη παρέμβαση στον παράνομο τζόγο, η κυβέρνηση συνέταξε ένα κείμενο τόσο αόριστο, που στην πράξη ποινικοποιούσε οποιαδήποτε ηλεκτρονική ψυχαγωγία.
Διαβάστε ακόμα: 22 χρόνια από τις εκλογές του 2004: Οι τελευταίες καλτ κάλπες της Ελλάδας - Ήταν η αρχή του τέλους;
Ο νόμος απαγόρευε την εγκατάσταση και λειτουργία ηλεκτρονικών παιχνιδιών σε κάθε δημόσιο χώρο, χωρίς να κάνει σαφή διαχωρισμό ανάμεσα στα «φρουτάκια» και στα αθώα arcade games ή τα παιχνίδια υπολογιστή.
«Guinness World Records» και διεθνής διασυρμός
Η αντίδραση της παγκόσμιας κοινότητας ήταν ακαριαία και γεμάτη ειρωνεία. Στην επίσημη σελίδα των ρεκόρ Γκίνες, η καταχώρηση για την «Πρώτη χώρα που απαγόρευσε τα βιντεοπαιχνίδια» αναφέρει χαρακτηριστικά πως η ελληνική κυβέρνηση, στην προσπάθειά της να πατάξει τον τζόγο, απαγόρευσε ακόμα και το αθώο «My Little Pony: Best Friends Ball».
Ο ξένος τύπος έστησε πάρτι. Το αμερικανικό CNet και το βρετανικό ZDNet κυκλοφόρησαν άρθρα με τίτλους όπως «Στην Ελλάδα, χρησιμοποίησε Game Boy και θα καταλήξεις στη φυλακή», προειδοποιώντας τους τουρίστες ότι κινδυνεύουν με εξοντωτικά πρόστιμα ή και κράτηση αν συλληφθούν να παίζουν σε δημόσιο χώρο.
Το BBC μετέδιδε πως οι Έλληνες gamers ετοιμάζονταν για «ψηφιακή αντίσταση», ενώ η χώρα εμφανιζόταν διεθνώς ως μια τεχνολογικά αναλφάβητη οπισθοδρομική γωνιά της Ευρώπης.
Το «κυνήγι μαγισσών» στα Internet Cafe
Στην ελληνική πραγματικότητα, η κατάσταση έγινε γρήγορα τραγελαφική. Οι αστυνομικές αρχές, εφαρμόζοντας το γράμμα του νόμου, άρχισαν να πραγματοποιούν εφόδους σε Internet Cafe.
Τον Ιανουάριο του 2004 στην Λάρισα, η αστυνομία εισέβαλε σε καταστήματα της πόλης, κατάσχεσε 80 υπολογιστές και συνέλαβε τους ιδιοκτήτες.
Η υπόθεση της Θεσσαλονίκης, έγινε γνωστή καθώς Ι=ιδιοκτήτες οδηγήθηκαν στα δικαστήρια επειδή επέτρεψαν σε πελάτες τους να παίξουν online σκάκι ή Counter-Strike.
Το παράλογο της υπόθεσης έφτασε στο αποκορύφωμά του όταν φοιτητές φοβούνταν να χρησιμοποιήσουν υπολογιστές σε δημόσιους χώρους για τις εργασίες τους, καθώς η ασαφής διατύπωση του νόμου άφηνε περιθώρια για παρερμηνείες ακόμα και για την απλή χρήση του διαδικτύου.
«Η διενέργεια παιγνίου με τους υπολογιστές αυτούς, ανεξαρτήτως από τον τρόπο διενέργειάς του, απαγορεύεται», έγραφε το άρθρο 3, οδηγώντας σε έναν ψηφιακό μεσαίωνα.
Η αντεπίθεση και η παρέμβαση της Ευρώπης
Η ελληνική δικαιοσύνη ήταν η πρώτη που ύψωσε ανάστημα. Τον Νοέμβριο του 2002, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης έκρινε τον νόμο αντισυνταγματικό, με το σκεπτικό ότι παραβιάζει την ελεύθερη διακίνηση ιδεών και την προσωπική ελευθερία.
Εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν έξω από το δικαστήριο για να υποστηρίξουν τους κατηγορούμενους, σε μια σπάνια στιγμή κοινωνικής συσπείρωσης γύρω από ένα τεχνολογικό ζήτημα.
Διαβάστε ακόμα: Eurovision 1993: Η άγνωστη ελληνική διάκριση και το «βιτριόλι» για την Καίτη Γαρμπή
Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε τελεσίγραφα στο Υπουργείο Εξωτερικών. Η Ελλάδα παραπέμφθηκε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο το 2005, καθώς ο νόμος εμπόδιζε την παροχή υπηρεσιών και την κυκλοφορία προϊόντων λογισμικού που ήταν νόμιμα σε όλη την υπόλοιπη Ε.Ε.
Παρά τις δικαστικές αποφάσεις και τις πιέσεις, ο νόμος παρέμεινε ενεργός (έστω και με κάποιες τροποποιήσεις) για χρόνια, προκαλώντας τεράστια ζημιά στην αγορά. Εκτιμάται ότι το 15% με 18% των Internet Cafe αναγκάστηκαν να κλείσουν, ενώ ο κλάδος στιγματίστηκε από την αυθαιρεσία των ελέγχων.
Ο «Νόμος-Έκτρωμα» 3037/2002 καταργήθηκε οριστικά μόλις το 2011, με το Άρθρο 54 του Νόμου 4002/2011. Χρειάστηκαν εννέα ολόκληρα χρόνια για να παραδεχθεί η ελληνική πολιτεία το λάθος της και να απελευθερώσει τα βιντεοπαιχνίδια από τα δεσμά του «παράνομου τζόγου».
Ο Νόμος 3037 παραμένει μέχρι σήμερα το απόλυτο παράδειγμα προς αποφυγή για το πώς η νομοθετική προχειρότητα, ο τεχνολογικός αναλφαβητισμός και η επικοινωνιακή πανική διαχείριση μπορούν να μετατρέψουν μια χώρα σε παγκόσμιο ανέκδοτο.
Ήταν μια εποχή που το κράτος «φοβόταν» το Game Boy, θυμίζοντάς μας ότι η πρόοδος δεν έρχεται μόνο με νέα νομίσματα και στάδια, αλλά κυρίως με ανοιχτά μυαλά.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
