«Με ποινή φυλάκισης 8 μηνών με τριετή αναστολή καταδικάστηκε από το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Άρτας ο πρώην αντιδήμαρχος του Δήμου Ζηρού αρμόδιος για τα αδέσποτα» διαβάζω και αναρωτιέμαι: γιατί τόσο μικρή ποινή; 90 και πλέον ζώα είχαν κακοποιηθεί.
Πώς είναι δυνατόν να μην είναι μεγαλύτερη η ποινή για έναν άνθρωπο εξαιτίας του οποίου τόσα ζώα ζούσαν την απόλυτη φρίκη; Απευθύνθηκα στον δικηγόρο Αλέξανδρο Κασσανδρινό που χειρίστηκε την υπόθεση, ώστε να μάθω τι ακριβώς έγινε .
Αρχικά ο κ. Κασσανδρινός μου εξιστορεί πώς ξεκίνησε η υπόθεση, πώς εξελίχθηκε και γιατί τελικά αυτή η ποινή, που φαίνεται στον απλό άνθρωπο μικρή, εν τέλει είναι μια μεγάλη νίκη στον χώρο της φιλοζωίας.
Το χρονικό της υπόθεσης του Δήμου Ζηρού
Ο κ. Κασσανδρινός λέει αναλυτικά στο Reader τι έγινε στον Δήμο Ζηρού, όπου κακοποιήθηκαν δεκάδες ζώα. «Η υπόθεση του Δήμου Ζηρού ξεκίνησε το 2021, την ίδια χρονιά δηλαδή που τέθηκε σε εφαρμογή ο νόμος 4830/2021 (σ.σ. ο νόμος για την ευζωία των ζώων). Ένας φιλόζωος της περιοχής, ο κ. Ευαγγέλου, είχε παρατηρήσει ότι δημιουργούνταν σταδιακά ένας χώρος περισυλλογής ζώων. Ουσιαστικά μια έκταση τεσσάρων στρεμμάτων που είχε παραχωρήσει ο Δήμος σε μια φιλοζωική της περιοχής και ξεκίνησαν μια άτυπη συνεργασία. Ο νόμος λέει ότι όλοι οι Δήμοι υποχρεώνονται να έχουν ένα σύγχρονο καταφύγιο και τους δίνει ένα χρονικό περιθώριο και ένα κονδύλι για να το φτιάξουν. Μέχρι να πάρουν το κονδύλι όμως έχουν τη δυνατότητα να συνεργαστούν με κάποιο φιλοζωικό σωματείο ώστε να εξομαλυνθεί η κατάσταση. Έτσι κι αλλιώς στην περιοχή υπάρχουν πάρα πολλά αδέσποτα και έπρεπε να γίνει κάτι σύντομα.
Ο κ. Ευαγγέλου είδε ότι ξεκίνησαν να στοιβάζονται σε μια έκταση, δίνονταν τροφή και νερό αλλά δεν υπήρχαν βασικά πράγματα, ούτε καν παροχή νερού για να καθαριστεί ο χώρος. Μετά από καταγγελίες χωρίς ανταπόκριση, συνέχισε να δημοσιεύει φωτογραφίες στα social media ώστε να ευαισθητοποιηθεί το κοινό όμως και πάλι δεν έγινε κάτι δραστικό. Έτσι απευθύνθηκε σε δύο φιλοζωικές της Αθήνας, το «A Little Shelter» και την «Dog's Voice», διότι με τον καινούριο νόμο (4830) μπορούν να παρέμβουν, καθώς έχουν το δικαίωμα παράστασης πολιτικής αγωγής στα δικαστήρια, κάτι που δεν ίσχυε παλαιότερα. Έτσι μπορούσαν να παρέμβουν νόμιμα. Στη συνέχεια κάναμε αίτημα, ζητώντας από την εισαγγελέα προσωρινά να εκδώσει διάταξη, που να γράφει ότι αφαιρεί τα ζώα. Βέβαια προσκομίσαμε όλες τις φωτογραφίες και τα βίντεο από αυτό το καταφύγιο που το αποδείκνυαν.
Οι συνθήκες που αντικρίσαμε όταν πήγαμε στο καταφύγιο μαζί με την Κατρίνα Τσάνταλη (A Little Shelter), ήταν άθλιες. Όλα τα ζώα δεν είχαν τσιπαριστεί, ήταν αστείρωτα, αναπαράγονταν μεταξύ τους, υπήρχαν ακόμα και σκοτωμένα ζώα. Πήραμε όσα μπορέσαμε με τα αυτοκίνητά μας και μετά από λίγες ημέρες η Έλενα Δέδε (Dog's Voice) με τους εθελοντές της ομάδας πήγε στην περιοχή και πήρε ακόμα 75 ζώα. Γενικά όλο αυτό δεν άρεσε στους ανθρώπους του δήμου. Φυσικά μετά από όλη την έκταση που πήρε το θέμα το καταφύγιο έκλεισε. Για την υπόθεση δικάστηκαν δύο κατηγορούμενοι, η πρόεδρος του φιλοζωικού σωματείου και ο πρώην αντιδήμαρχος του Δήμου Ζηρού. Έτσι δημιουργήθηκε ένα δεδικασμένο, καθώς είναι η δεύτερη φορά που καταδικάζεται ένας αιρετός (σ.σ. ο πρώτος ήταν σε υπόθεση του Πύργου). Αυτές είναι δύο αποφάσεις που εδώ και στο εξής θα παίξουν σημαντικό ρόλο και σε επόμενες του δικαστηρίου και η ποινή είναι 8 μήνες με αναστολή.
Πριν την έκδοση του νόμου, η απόφαση αυτή δεν θα υπήρχε καν στο δικαστήριο. Επίσης μιλάμε για δικαστήριο όπου η φιλοζωία δεν είναι διαδεδομένη. Είναι δικαστήρια που τα κάνουν δικαστές που δεν έχουν μπει ακόμα στην ουσία του νόμου. Για να μπεις στην ουσία του νόμου πρέπει να έχεις και μια ενσυναίσθηση ως άνθρωπος και ως δικαστής. Να μπορείς να καταλάβεις τι σημαίνει να κακοποιείται ένα ζώο και να ζει σε άθλιες συνθήκες. Αυτό προϋποθέτει μια ενσυναίσθηση του δικαστή. Οι δικαστές, ειδικά της επαρχίας, θα πρέπει να αποκτήσουν την ενσυναίσθηση που χρειάζεται να έχουν. Στη συγκεκριμένη υπόθεση η εισαγγελέας, σε αντίθεση με την πρόεδρο, δεν είχε ενσυναίσθηση. Θέλω να πιστεύω ότι ήταν μια ατυχής στιγμή, που δεν είχε κατανοήσει το μέγεθος της υπόθεσης που είχε μπροστά της».
Την υπόθεση ο Αλέξανδρος Κασσανδρινός την χαρακτηρίζει ως ιστορική και μου εξηγεί ότι αυτή θα βοηθήσει στο μέλλον και άλλους δικαστές να βάλουν τον εαυτό τους προ των ευθυνών τους, κάτι που τονίζει ότι δεν έκανε η εισαγγελέας στην υπόθεση Ζηρού. Ουσιαστικά αυτή η απόφαση «θα βοηθήσει ώστε μελλοντικές αποφάσεις για αιρετούς να είναι επίσης καταδικαστικές και να υπάρχουν μεγαλύτερες ποινές και χωρίς αναστολή».
«Δυσκολεύονται οι δικαστές να τιμωρήσουν ως κακούργημα τη θανάτωση ζώων»
Με τον ίδιο νόμο (4830) ο φόνος ενός ζώου θεωρείται κακούργημα με ποινή κάθειρξης μέχρι 10 έτη και χρηματική ποινή έως 50.000 ευρώ. Ρωτάω τον κ. Κασσανδρινό εάν αυτό τελικά εφαρμόζεται στα δικαστήρια και αν επιβάλλονται οι ανάλογες ποινές. «Οι δικαστές δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να εξισώσουν την ανθρώπινη ζωή με τη ζωή ενός ζώου» υποστηρίζει και μου αναφέρει ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν εφαρμοστεί κακουργηματικές διατάξεις στο κομμάτι της θανάτωσης ζώου παρόλο που ο νόμος έχει ψηφιστεί εδώ και τέσσερα χρόνια. Προσθέτει δε, ότι με τη μορφή προστίμων έχουν σίγουρα εφαρμοστεί, όμως δεν γνωρίζει εάν έχει γίνει φυλάκιση για ζώα.
«Ο νόμος για τα ιπποειδή είναι ανύπαρκτος»
«Ξέρουμε όλοι, πολύ καλά, τι συμβαίνει στη Σαντορίνη και στην Ύδρα με τα άλογα και τα γαϊδούρια. Ο νόμος για τα ιπποειδή πρέπει να αλλάξει, να εκσυγχρονιστεί και να αυστηροποιηθεί, είναι ένας ανύπαρκτος νόμος» απαντά σχετικά με το τι έχει μείνει ακόμα να αλλάξει στο νόμο για την ευζωία των ζώων. «Ο νόμος για τα ιπποειδή δεν είναι καθόλου αυστηρός. Επί της ουσίας βοηθάει να συνεχίσουν να έχουν την ίδια αντιμετώπιση τα άλογα και τα γαϊδούρια στην Ελλάδα του 2025 ως μεταφορικά μέσα» συμπληρώνει και πιστεύει ότι πρέπει να αλλάξει το γεγονός αυτό, καθώς δεν πρέπει να θεωρούνται μεταφορικά μέσα.
«Οι ποινές αυστηροποιήθηκαν αλλά είναι σπάνιες»
Η δικηγόρος Έλενα Φλώρου ασχολείται επίσης πάρα πολύ με θέματα κακοποίησης ζώων και όχι μόνο. Η άποψη που έχει για το νέο νόμο κινείται σχεδόν στο ίδιο μήκος κύματος με τον προηγούμενο συνομιλητή του Reader. «Πλέον με τον καινούριο νόμο μπορούμε να εντάξουμε το φιλοζωικό πλαίσιο στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Να μην περνάει απαρατήρητο και να υπόκειται σαν δικαίωμα των ζώων και όχι σαν να το αναζητάμε εμείς οι φιλόζωοι και να φαινόμαστε οι τρελοί και παρανοϊκοί» μου απαντάει η ίδια όταν την ρωτώ τι έχει αλλάξει τελικά ο 4830. «Είχαμε θετικές εξελίξεις αλλά κάπου μας μπέρδεψε. Οι ποινές για την κακοποίηση αυστηροποιήθηκαν σημαντικά, το θέμα όμως είναι ότι είναι σπάνιες. Όλες είναι ανασταλτικές και χρηματικά εξαγοράσιμες. Στην πράξη δηλαδή παραμένουν χαλαρές. Στα θετικά είναι ότι δημιουργήθηκε το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς που είναι πάρα πολύ σημαντικό. Επίσης πέταξε το μπαλάκι στους Δήμους, οι οποίοι έχουν την ευθύνη για τα αδέσποτα, όμως δεν υπάρχει ελεγκτικός μηχανισμός για τον εκάστοτε αντιδήμαρχο ούτε κινείται αυτεπάγγελτα η διαδικασία» συμπληρώνει.
Η περίπτωση του Μεσολογγίου
Η Έλενα Φλώρου μου αναφέρει μια υπόθεση στο Μεσολόγγι (σ.σ. μοιάζει αρκετά με την υπόθεση Ζηρού) την οποία έχει αναλάβει. «Εκεί υπάρχουνε κάτοικοι, οι οποίοι ενοχλούνται από τα αδέσποτα. Έτσι λοιπόν καλούν στον Δήμο και λένε ότι έχουνε πρόβλημα. Δεν πρόκειται για επιθετικά ζώα, καθώς γι' αυτά υπάρχει συγκεκριμένη εγκύκλιος. Τους ενοχλούν οπτικά. Δεν θέλουν ένα αδέσποτο να περνάει έξω από το σπίτι τους. Εκεί λοιπόν, παρανόμως, δίνουν ηρεμιστικές πάστες, κάνουν παράνομες περισυλλογές και μαζεύουν τα ζώα σε ένα καταφύγιο για το οποίο έχει βγει εισαγγελική εντολή ότι σε αυτό δεν μπορούν να μπουν άλλα ζώα, καθώς έχει ξεπεραστεί ο αριθμός. Αυτό το έχουμε καταγγείλει επανειλημμένα στον αρμόδιο αντιδήμαρχο και η διαδικασία κινείται πιο αργά και από χελώνα, με αποτέλεσμα μέχρι να δικαστούν οι υποθέσεις θα έχουν γίνει και άλλες παράνομες περισυλλογές ακόμα και να χαθούν ζώα» προειδοποιεί. Αναρωτιέται ποια σημασία μπορεί να έχει, όταν η υπόθεση τελεσιδικήσει μετά από χρόνια και επιβληθεί ποινή στους αρμόδιους, κατά πάσα πιθανότητα με αναστολή, ενώ σε αυτό το διάστημα θα έχουν θανατωθεί ζώα και θα συνεχίσουν να διαμένουν σε άθλιες συνθήκες. Επίσης τονίζει ότι σε τέτοιες περιπτώσεις, παρόλο που οι δήμοι είναι υπεύθυνοι και υπόλογοι δεν υπάρχει κάποιος ελεγκτικός μηχανισμός. Ακόμη, στα χωριά κυρίως καταγγέλλει ότι δεν τηρείται η διαδικασία του αυτοφώρου. «Στο χωριό έχουν το στυλ ''έλα μωρέ τώρα τον κυρ Γιάννη που τον ξέρω και πίνουμε καφέ'' δεν θα τον περάσω αυτόφωρο, θα τον πάρω απλά ένα τηλέφωνο».
Διαβάστε ακόμα: Καταγράψαμε τι συμβαίνει στον δήμο που «πάτωσε» στην αξιολόγηση για τα αδέσποτα
«Γινόμαστε ρεζίλι»
Για τα ιπποειδή η Έλενα Φλώρου αναφέρει ότι «δεν υπάρχει κάτι συγκεκριμένο. Για παράδειγμα το ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ζώα για θεάματα δεν τηρείται επειδή δεν υπάρχει κάποιος να τους ελέγξει. Επίσης έχουμε μεγάλο πρόβλημα με τα γαϊδουράκια στη Σαντορίνη. Κάθε χρόνο το ίδιο πράγμα. Λιποθυμάνε, πεθαίνουν, κακοποιούνται. Γινόμαστε ρεζίλι σε όλη την Ευρώπη. Μόνο εμείς τα κάνουμε αυτά» υποστηρίζει.
Σχετικά με το θέμα των διοικητικών προστίμων που επιβάλλεται σε ανθρώπους, όπως για παράδειγμα για κακοποίηση ζώου η κυρία Φλώρου τονίζει ότι ούτε οι ίδιοι οι δικηγόροι ξέρουν τι γίνεται τελικά με αυτά και αν τα πληρώνουν. Ρωτάνε φορείς αλλά νομίζει ότι ούτε εκείνοι τελικά ξέρουν.
Το πρόβλημα με το ΔΙΚΕΠΑΖ
Ένα άλλο πρόβλημα που υπάρχει, όπως αναφέρει η Έλενα Φλώρου στο Reader, είναι με το ΔΙΚΕΠΑΖ (Διαδημοτικό Κέντρο Περίθαλψης Αδέσποτων Ζώων). «Όταν γίνονται αφαιρέσεις ζώων από κακοποιητικούς ιδιοκτήτες με εντολή εισαγγελέα πηγαίνουν προσωρινά στο ΔΙΚΕΠΑΖ. Το ΔΙΚΕΠΑΖ δεν έχει κάποιο νόμο στα χέρια του που να του δίνει τη δυνατότητα να προβεί σε στειρώσεις, εμβολιασμούς και υιοθεσίες, καθώς τα ζώα εκεί πηγαίνουν προσωρινά. Όμως το προσωρινά μπορεί να διαρκέσει 4 και 5 χρόνια μέχρι να βγει η απόφαση του δικαστηρίου για τον κακοποιητικό ιδιοκτήτη. Ουσιαστικά ένα σκυλί υπόκειται μια δευτερογενή κακοποίηση, όπως την ονομάζω, και περιμένει για χρόνια να τιμωρηθεί ο κακοποιητής του και μετά να γίνουν όσα πρέπει για εκείνο. Για τα επόμενα 4 με 5 χρόνια της ζωής του θα βρίσκεται απλά σε ένα κλουβί, χωρίς εμβόλιο και χωρίς τη δυνατότητα κάποιος άλλος να μπορέσει να το υιοθετήσει. Και αν το σκυλί είναι 5 ή 6 χρονών τι γίνεται» αναρωτιέται.
Διαβάστε ακόμα: «Είναι κατάντια να φροντίζεις ζώα;»: Τέσσερις εθελοντές φιλοζωικών ομάδων απαντούν
«Δεν έχουμε δει ακόμα να μπαίνουν φυλακή»
Ο δικηγόρος Γιώργος Κομνηνάκης, αναφέρει ότι «η περίπτωση της νομοθεσίας της προστασίας των ζώων είναι σχετικά πρόσφατη. Ο πρώτος νόμος που καθιέρωσε μια σχετική προστασία των ζώων είναι ο 4039 και ψηφίστηκε το 2012. Επίσης μια σημαντική καμπή υπέρ των ζώων έγινε το 2020(4745), όταν αποφασίστηκε ο νόμος που μετέτρεψε την κακοποίηση σε κακούργημα».
Συμπληρώνει επίσης ότι ο τελευταίος νόμος που έχουμε για τα ζώα (4830/21) έχει αλλάξει πολλά πράγματα, όπως την μετάθεση των ευθυνών για τα αδέσποτα στους Δήμους και την δημιουργία μιας ηλεκτρονικής πλατφόρμας καταγραφής των ζώων. Ρωτάω τον κύριο Κομνηνάκη τι γίνεται με την εφαρμογή όσων λέει ο νόμος και μου εξηγεί ότι «η εφαρμογή γίνεται τώρα τελευταία από διάφορους φορείς, πρώτον από τα ποινικά δικαστήρια, με τα πρόστιμα που επιβάλουν, αλλά ασκούνται και ποινικές διώξεις. Βέβαια επειδή η ποινική διαδικασία είναι μακρόσυρτη στην Ελλάδα, ώσπου να καταστούν αμετάκλητες καταδίκες περνάει η 5ετία και δεν έχουμε δει ορισμένους να έχουνε μπει φυλακή».
Από την άλλη τονίζει ότι τα διοικητικά πρόστιμα είναι υπαρκτά: «Τα πρόστιμα καταχωρούνται στο TAXIS, εφόσον ξέρουμε το ΑΦΜ του παραβάτη».
«Πριν το 2012 η Ελλάδα ήταν μεσαίωνας»
Αυτό που πρέπει να γίνει επιπλέον για τα ζώα, σε νομικό πλαίσιο, είναι όπως υποστηρίζει η δημιουργία ενός ελεγκτικού μηχανισμού για τα οικονομικά των Δήμων σχετικά με τις χρηματοδοτήσεις που εισπράττουν για τα αδέσποτα. «Πιστεύω ότι εκεί υπάρχει μια ασάφεια. Υπάρχουν πολλά κονδύλια της ΕΕ που προορίζονται για τα αδέσποτα, για κυνοκομεία, για την φροντίδα τους, για τις πληρωμές κτηνιάτρων, τα οποία δεν δίνονται εκεί αλλά μπαίνει χέρι. Υπάρχουν πολλές καταγγελίες για συγκεκριμένους Δήμους που τα χρήματα διασκορπίζονται από εδώ και από κει. Πάντως υπάρχουν Δήμοι που έχουν κάνει κυνοκομεία. Πριν το 2012 και την ψήφιση του νόμου ήταν μεσαίωνας η Ελλάδα στο θέμα αυτό. Τα ζώα θεωρούνταν πράγματα».
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
