Ο μέσος Αθηναίος οδηγός θα μπορούσε να γράψει μυθιστόρημα με τις στιγμές που έχει περάσει στην κίνηση. Και πιθανότατα θα μπορούσε να το γράψει όσο χρόνο περνάει στην κίνηση! Είναι δεδομένο πως από Παρασκευή απόγευμα, οι δρόμοι της Αθήνας, κυρίως η Λεωφόρος Κηφισού και η Εθνική Οδός παίζουν με τα νεύρα μας. Η κατάσταση όπως έχει διαμορφωθεί δύσκολα αλλάζει.
Υπάρχουν λύσεις όμως ή τα πράγματα είναι στατικά; Υπάρχουν καλές και κακές μέρες; Απευθυνθήκαμε στον Κωνσταντίνο Κεπαπτσόγλου, καθηγητή της Σχολής Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών Ε.Μ.Π., στο αντικείμενο του Σχεδιασμού Συστημάτων Μεταφορών για να βρούμε απαντήσεις.
Αυτή η κυκλοφοριακή κατάρρευση στη Λεωφόρο Κηφισού και την Αθηνών-Λαμίας τα σαββατοκύριακα οφείλεται σε κακό σχεδιασμό ή είναι απλώς μαθηματική συνέπεια από τον αριθμό των αυτοκινήτων;
«Όλοι γνωρίζουμε ότι καμία υποδομή δεν μπορεί να αναλάβει μια αιχμή όπως αυτή της Παρασκευής ή της Κυριακής. Είναι εντελώς αντιοικονομικό για λίγες μέρες τον χρόνο να ξοδέψουμε τόσα χρήματα για να εξυπηρετήσουμε τους συγκεκριμένους μετακινούμενους. Είναι αναμενόμενο να συμβεί αυτό με την κίνηση και είναι απόλυτα φυσιολογικό να συμβαίνει. Δεν συμφέρει οικονομικά να αλλάξουμε το δίκτυο. Άλλωστε, όταν σχεδιάζουμε ένα δίκτυο, έχουμε στο νου μας τον κυκλοφοριακό φόρτο».
Συνεπώς, δεν αλλάζει κάτι σημαντικά τους καλοκαιρινούς μήνες.
«Είναι το ίδιο πράγμα σε θέμα σχεδιασμού. Δηλαδή, δεν μπορούμε να ετοιμάσουμε ξεχωριστούς αυτοκινητοδρόμους γι' αυτές τις τοπικές αιχμές που είναι λίγων ωρών ή λίγων ημερών. Μας κοστίζει πάρα πολύ».
Υπάρχει γενικότερα η αντίληψη για το συγκεκριμένο ζήτημα πως η λύση θα έρθει με νέους αυτοκινητοδρόμους ή διαπλάτυνση. Ισχύει αυτό;
«Η πραγματικότητα είναι η εξής: όταν φτιάχνεις έναν καινούριο δρόμο, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να τραβήξεις επιπλέον κίνηση, είτε από το υπόλοιπο δίκτυο είτε να δημιουργήσεις ένα ποσοστό κίνησης. Έχει παρατηρηθεί ότι υπό κάποιες συνθήκες όταν βάζεις μια νέα λωρίδα ή ανοίγεις έναν νέο δρόμο μπορεί τα πράγματα να γίνουν χειρότερα. Πρόκειται για ένα μαθηματικό παράδοξο από τα τέλη του 19ου αιώνα.
Διαβάστε επίσης: Πόσο κόστιζε το Πειραιάς-Σαντορίνη επί ΠΑΣΟΚ: Βρήκαμε ακτοπλοϊκό του 2001
Όταν προσθέτεις δηλαδή χωρητικότητα σε ένα δίκτυο, υπό κάποιες συνθήκες, τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα. Αν πάλι αφαιρέσουμε χωρητικότητα, κόψουμε έναν δρόμο για παράδειγμα, μειώνεται η κυκλοφορία μετά από κάποια χρόνια. Βέβαια το να αφαιρέσεις λωρίδα είναι πολιτικά δύσκολο. Σε κάθε περίπτωση, θεωρία και εμπειρία μας λένε ότι οι παραπάνω λωρίδες μπορούν να δώσουν βραχυπρόθεσμη λύση αλλά μακροπρόθεσμα το πράγμα θα χειροτερέψει».
Δηλαδή, το θέμα είναι να προχωρήσουμε σε ανασχεδιασμό αντί να δημιουργήσουμε νέους δρόμους;
«Όχι. Ο ανασχεδιασμός σημαίνει πολλά πράγματα. Ο στόχος είναι να περιορίσουμε τη χρήση του αυτοκινήτου. Πρέπει δηλαδή να στραφούμε στα ΜΜΜ όπου το αυτοκίνητο δεν χρειάζεται. Η λελογισμένη χρήση του είναι που θα βοηθήσει».
Η κίνηση και η συμφόρηση είναι πράγματα από τα οποία δεν θα ξεφύγουμε;
«Κακά τα ψέματα, θα έχουμε πάντα κίνηση και συμφόρηση στους δρόμους των μεγάλων πόλεων. Το αυτοκίνητο κυριαρχεί και πολιτισμικά. Πουθενά δεν έχουν αδειάσει οι δρόμοι, ακόμη και στις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις όπως το Παρίσι ή το Λονδίνο που έχουν άλλα συστήματα δημόσιων συγκοινωνιών. Το αυτοκίνητο πάντα θα δημιουργεί προβλήματα. Το θέμα είναι να βελτιώσουμε κάπως την κατάσταση.
Δημογραφικά, δεν αλλάζουν πολλά στην πόλη μας. Είμαστε 3,7 εκατομμύρια κάτοικοι και έχουμε αυτές τις μετακινήσεις. Ενδεχομένως να αυξάνονται κι αυτές εφόσον υπάρχει βελτίωση της οικονομίας. Μαζί με τις μετακινήσεις λόγω τουρισμού και άλλων εξωγενών ροών ίσως. Αυτή η κατάσταση που είμαστε τώρα θεωρώ δεν θα αλλάξει παρά πολύ. Μακάρι να βγω ψεύτης.
Η κυκλοφορία θα είναι σε μια κακή κατάσταση αλλά δεν περιμένω να χειροτερέψει πολύ. Εκείνο όμως που πρέπει να δούμε είναι πως θα την αντιμετωπίσουμε. Θεμελιωδώς, θα έπρεπε να το αντιμετωπίσουμε αλλάζοντας την συμπεριφορά των πολιτών ως προς τη χρήση μέσων. Αυτό δεν είναι εύκολο. Από την άλλη, κάποιες παρεμβάσεις θα μπορούσαν να υπάρξουν.
Δεν μπορούμε να κάνουμε θαύματα όμως για να εξαφανίσουμε την κίνηση. Υπήρχε, υπάρχει και θα υπάρχει σε όλες τις μεγαλουπόλεις του κόσμου. Ακόμη και στις μικρότερες πόλεις. Το θέμα είναι αν εμείς μπορούμε να συνεισφέρουμε, ατομικιστικά μιλώντας, ώστε να είναι λιγότερη. Βέβαια, στο μέλλον, με τα αυτόνομα αυτοκίνητα, ελπίζουμε ότι η συμπεριφορά των οδηγών θα είναι διαφορετική. Τι σημαίνει αυτό; Τώρα επιλέγουμε ατομικιστικά το μέσο και τη διαδρομή.
Όταν όμως δεν θα ελέγχουμε το αυτοκίνητό μας και θα είναι αυτόνομο, θα μπορεί θεωρητικά να επιλέγει τις διαδρομές ώστε κάποιοι από εμάς να πηγαίνουν πιο γρήγορα, άλλοι πιο αργά. Να βελτιώνεται η κατάσταση δηλαδή. Αυτό για να είμαι ειλικρινής είναι λίγο ουτοπικό. Σε κάθε περίπτωση όμως, ο μόνος τρόπος για να έχουμε μια καλύτερη κατάσταση είναι να έχουμε και μια λελογισμένη χρήση του αυτοκινήτου.
Μη νομίζουμε όμως ότι θα εξαφανιστεί το μποτιλιάρισμα στον Κηφισό. Αυτό δεν πρόκειται να γίνει».
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
