Λίγο πριν ξεκινήσω νωρίς το πρωί της Τρίτης για την Παλλήνη, μιλούσα στο τηλέφωνο με μία φίλη. Πάνω στην κουβέντα τη ρώτησα για πλάκα «τι βάζουμε τώρα όταν πάμε σε μία εκτόξευση δορυφόρου στην Ελλάδα;». Ήταν μάλλον ο κατάλληλος τίτλος για να δούμε πόσο άγνωστη είναι αυτή η συνθήκη για κάποιον που ζει στην Αθήνα.
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Στις 7 Ιουλίου του 2026 εκτοξεύτηκε από την Καλιφόρνια ο πρώτος ελληνικός δορυφόρος που θα αποτελέσει μέρος του σμήνους Hyperion GR. Πρόκειται για έναν μικροδορυφόρο ο οποίος κατασκευάστηκε στις εγκαταστάσεις της Open Cosmos Aegean, της θυγατρικής της Open Cosmos.
Ουσιαστικά, η Open Cosmos Aegean έχει αναλάβει το κομμάτι της κατασκευής, της ανάπτυξης, του πλάνου και της λειτουργίας των επτά εκ των δεκατριών μικροδορυφόρων του Εθνικού Προγράμματος. Το έργο υλοποιείται σε συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA).
Από μικρό παιδί είχα αναπτύξει μία τρομερή αγάπη για το Διάστημα. Διάβαζα βιβλία για πλανήτες, είχα στο δωμάτιό μου διάφορα σχετικά διακοσμητικά. Είχα ακόμη και αγαπημένο πλανήτη. Αυτή η λατρεία μετασχηματίστηκε σε επόμενες φάσεις της ζωής μου με μία αγάπη για το sci-fi και διάφορες ταινίες σχετικές με το Διάστημα.
Το launch party που δεν έμοιαζε με ταινία
Όταν πήγαινα, λοιπόν, για να δω από κοντά το launch party που είχε στηθεί στις εγκαταστάσεις της Open Cosmos στην Παλλήνη, δεν ήξερα καθόλου τι να περιμένω. Οι μόνες αναφορές που είχα ήταν από τις διάφορες ταινίες όπου έβλεπες παθιασμένους επιστήμονες να στέκονται μπροστά σε γιγαντιαίες οθόνες και να προσπαθούν να λύσουν το εκάστοτε πρόβλημα που γεννάει την πλοκή.
Όταν έφτασα στον χώρο έζησα κάτι που έμοιαζε, τουλάχιστον ως σκηνογραφία, με αυτό. Μία ομάδα από επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων στέκονταν στα γραφεία που δούλευαν εδώ και περίπου δύο χρόνια γι' αυτήν ακριβώς την ημέρα. Στο κέντρο του δωματίου μία μεγάλη οθόνη μέσω της οποίας η ομάδα θα συνδεόταν με τη Βαρκελώνη πρώτα και μετά με την Καλιφόρνια για να παρακολουθήσει την εκτόξευση του πυραύλου.
Ο πρώτος άνθρωπος με τον οποίο μίλησα ήταν η Μαρία Καταφυγιώτη, νομική σύμβουλος της Open Cosmos. Ήταν και ο πρώτος άνθρωπος που βρέθηκε στις εγκαταστάσεις στην Παλλήνη πριν από περίπου δύο χρόνια. Φαινόταν πολύ χαρούμενη και περήφανη με όσα συνέβαιναν. Σκεφτόμουν και εγώ πόσο παράταιροι φαινόμασταν οι δημοσιογράφοι, πλάι σε μία ομάδα που δημιούργησε μαζί για έναν κοινό στόχο.
Και άλλες ομάδες προφανώς φτιάχνονται με στόχους για τους οποίους κοπιάζουν και για τους οποίους δουλεύουν, ακόμα και ξενυχτούν. Η ομάδα της Open Cosmos είχε ένα μικρό πλεονέκτημα: H επίτευξη αυτού του στόχου μπορούσε να οπτικοποιηθεί και μάλιστα με τον πιο εντυπωσιακό τρόπο.
«Νιώθω πολύ χαρούμενη και περήφανη. Αρκεί να σκεφτείς τον πόνο, την αγωνία, τον κόπο και τον χρόνο μακριά από τις οικογένειές μας που ξοδέψαμε για να πετύχουμε αυτό που θα γίνει σήμερα», μου λέει η κ. Καταφυγιώτη.
«Η δουλειά η δική μου και η δουλειά της νομικής ομάδας είναι ότι όλο αυτό το όραμα, όλη αυτή την τεχνολογία και το περίπλοκο οικοσύστημα να φτάσει σε τροχιά με κανόνες, με ευθύνη και κυρίως με ασφάλεια».
Στον χώρο επικρατούσε μία χαρούμενη αλλά μάλλον συγκρατημένη ατμόσφαιρα λίγο πριν την απογείωση του πυραύλου. Κάποιος από μία γωνία είπε αστειευόμενος στα αγγλικά ότι «το παράθυρο που έχουμε είναι μόλις 18 λεπτά, αλλιώς…». Δεν συμπλήρωσε τι σημαίνει το αλλιώς αλλά σίγουρα κάποιος πρέπει να δώσει λίγη αδρεναλίνη στον χώρο.
Και παρότι, αν ήμασταν σε ταινία, σε περίπωση που το άκουγες αυτό θα ήξερες ότι κάτι θα πάει στραβά, εδώ δεν είχαμε μπροστά μας ηθοποιούς αλλά πραγματικούς ανθρώπους. Όλα πήγαν καλά, ο πύραυλος εκτοξεύτηκε αλλά, προς έκπληξη όσων δεν είχαμε εμπλακεί στη διαδικασία, κανείς δεν χειροκρότησε ούτε πανηγύρισε. Να κάτι που δεν γίνεται στις ταινίες.
Μέσα στο clean room
Μετά την εκτόξευση και μέχρι να μπει ο μικροδορυφόρος σε τροχιά, ακολούθησε το πιο εντυπωσιακό μέρος της ξενάγησης, όταν και μπήκαμε στο λεγόμενο clean room, το απομονωμένο από τον υπόλοιπο χώρο εργαστήριο στο οποίο κατασκευάζονται και τεστάρονται οι μικροδορυφόροι.
Κάτι που δεν φανταζόμουν ποτέ ότι συμβαίνει είναι ότι χρειαζόταν να βάλουμε ειδικές στολές προκειμένου να εισέλθουμε στον χώρο. Από αυτές τις στολές που έχουμε συνηθίσει να συνδέουμε με τελείως διαφορετικές συνθήκες και με διαφόρων ειδών εργαστήρια υψηλής επικινδυνότητας για τον άνθρωπο. Εδώ μάλλον η επικινδυνότητα ήμασταν εμείς.
Στον χώρο μάς ξενάγησαν ο Arthur Bichet, AIT Lead, και ο Στέργιος Ζώης, AIT Technician. Μου εξήγησαν τον λόγο που γίνεται αυτή η διαδικασία. Εντός αυτού του εργαστηρίου υπάρχουν πολύ ευαίσθητα μηχανήματα και μέρη μηχανημάτων, ώστε ακόμα και λίγη σκόνη ή μία μικρή τρίχα από τα γένια μου, μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα στη λειτουργία ενός ολόκληρου πολύπλοκου συστήματος.
Σε κάθε περίπτωση, η καθημερινότητά τους βρίσκεται κατά βάση εντός αυτού του εργαστηρίου στο οποίο φτιάχνουν τους μικροδορυφόρους από το πρώτο ελάχιστο κομμάτι του μέχρι αυτό να εκτοξευτεί στο Διάστημα. Ταυτόχρονα, μεγάλο μέρος της διαδικασίας είναι τα διαφόρων ειδών τεστ που θα βεβαιώσουν ότι ο μικροδορυφόρος θα είναι έτοιμος να αντεπεξέλθει στις ακραίες συνθήκες που θα συναντήσει (δονήσεις και ακραίες αλλαγές θερμοκρασίας).
Η πραγματική στιγμή της ανακούφισης
Όταν βγήκαμε πια από τον χώρο, ήταν η στιγμή της αποσύνδεσης του δορυφόρου που είχε κατασκευαστεί και τεσταριστεί λίγα λεπτά από εκεί που στεκόμουν. Όταν ακούστηκε το confirmation, ήταν η ώρα που όλοι ξέσπασαν ανακουφισμένοι σε χειροκροτήματα.
Μπορεί η οπτικοποίηση της επίτευξης του στόχου να μην ήταν τόσο εντυπωσιακή όσο είναι το να βλέπεις την εκτόξευση ενός πυραύλου, ωστόσο, το σημαντικό εδώ είναι η ακρίβεια. Όλα έπρεπε να είναι στη θέση τους για να πανηγυρίσεις.
Το Διάστημα και η γήινη καθημερινότητά μας
Όλο αυτό συμβαίνει τον Ιούλιο, μήνα που κάπως έχει συνδεθεί στο μυαλό μου με τις διαστημικές αποστολές, κυρίως λόγω του Apollo 11, που είχε εκτοξευτεί σχεδόν στο μέσο του καλοκαιριού του 1969. Κι αν εγώ και η γενιά μου δεν προλάβαμε καθόλου την αποστολή αυτή και τους λόγους περί Διαστήματος, εκπαιδευτήκαμε όμως να νιώθουμε έναν τεράστιο σεβασμό για το κοινό όραμα της ανθρωπότητας.
Εν προκειμένω βέβαια, πέρα από αυτή την εντυπωσιακή σύνδεση που έχει η εξερεύνηση ως πυρήνας της ίδιας της ανθρώπινης ύπαρξης, οι συγκεκριμένοι δορυφόροι θα έχουν και τελείως πρακτικά οφέλη: Aπό την πρόληψη και διαχείριση φυσικών καταστροφών, μέχρι την επιτήρηση θαλασσών, τη διευκόλυνση της δημόσιας διοίκησης, ακόμα και το κτηματολόγιο.
Το όραμα του ταξιδιού στον ουρανό, που γεννήθηκε πολύ πριν τις πρώτες διαστημικές αποστολές, είναι πάρα πολύ σημαντικό. Οι εποχές όμως αλλάζουν και παράλληλα με αυτό, οι νέες τεχνολογίες που βρίσκονται εκεί ψηλά θα έχουν όλο και περισσότερη επίδραση στην πεζή και τελείως γήινη καθημερινότητά μας.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
