Aφόρητα καλοκαίρια, χωρίς air condition: Γιατί η Ευρώπη είναι αντιμέτωπη με έναν ακόμα εφιάλτη

Το ακραίο κύμα καύσωνα στην Ευρώπη δημιουργεί νέες ανάγκες, αφού εκατομμύρια άνθρωποι προσπαθούν να προσαρμοστούν σε μια καθημερινότητα με εξαντλητικές θερμοκρασίες που γίνονται ολοένα και συχνότερες.

Πολλοί κάτοικοι αντιμετωπίζουν τη ζέστη με ηλεκτρικούς ανεμιστήρες, παγοκύστες και κρύα ντους. Ωστόσο, μη έχοντας αντιμετωπίσει ιστορικά ζέστη με τέτοιο τρόπο, η Ευρώπη μοιάζει κάπως απροετοίμαστη ως προς τις εγκαταστάσεις κλιματιστικών.

Αν και το 90% των αμερικανικών κατοικιών διαθέτει κλιματισμό, στην Ευρώπη το ποσοστό ανέρχεται μόλις στο 20%.

Και παρόλο που τα κύματα καύσωνα είναι πιο συχνά και παρατεταμένα πια στην Ευρώπη λόγω της κλιματικής αλλαγής μοιάζει οι εύπορες ευρωπαϊκές χώρες φαίνονται διστακτικές να υιοθετήσουν ευρύτερα τον κλιματισμό.

Διαβάστε ακόμα: Καύσωνας: Παραλία θύμισε ο Σηκουάνας - 40 άνθρωποι πνίγηκαν στη Γαλλία αναζητώντας δροσιά

Ποιοι είναι οι λόγοι που τα air condition είναι σπάνια σε κάποιες χώρες της Ευρώπης

Ο κλιματισμός θεωρούνταν πολυτέλεια για κάποιες χώρες της Ευρώπης

Σύμφωνα με το CNN, ένας βασικός λόγος είναι ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ιδίως στη βόρεια Ευρώπη, ιστορικά δεν είχαν μεγάλη ανάγκη για ψύξη. Τα κύματα καύσωνα υπήρχαν πάντοτε, αλλά σπάνια έφταναν στις παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες που πλέον βιώνει τακτικά η ήπειρος.

«Στην Ευρώπη δεν υπάρχει παράδοση χρήσης κλιματισμού, επειδή μέχρι σχετικά πρόσφατα δεν αποτελούσε σημαντική ανάγκη», δήλωσε ο Μπράιαν Μάδεργουεϊ, επικεφαλής του Γραφείου Ενεργειακής Αποδοτικότητας και Δίκαιων Μεταβάσεων του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.

Το αυξημένο κόστος εγκατάστασης και λειτουργίας

Για τον λόγο αυτό, ο κλιματισμός θεωρούνταν επί δεκαετίες πολυτέλεια και όχι αναγκαιότητα, ιδιαίτερα καθώς η εγκατάσταση και η λειτουργία του συνεπάγονται σημαντικό κόστος. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες η ενέργεια είναι ακριβότερη από ό,τι στις ΗΠΑ, ενώ τα εισοδήματα συχνά είναι χαμηλότερα.

Ακόμη και σήμερα, το κόστος λειτουργίας ενός κλιματιστικού μπορεί να είναι απαγορευτικό για πολλούς Ευρωπαίους.

Η αρχιτεκτονική των κτιρίων

Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης η αρχιτεκτονική.

Σε αρκετές θερμότερες χώρες της νότιας Ευρώπης, πολλά κτίρια κατασκευάστηκαν με τρόπο που αντιμετωπίζει φυσικά τη ζέστη. Διαθέτουν χοντρούς τοίχους, μικρά παράθυρα που περιορίζουν την ηλιακή ακτινοβολία στο εσωτερικό και σχεδιασμό που ευνοεί τη φυσική κυκλοφορία του αέρα. Έτσι διατηρούνται πιο δροσερά, μειώνοντας την ανάγκη για τεχνητή ψύξη.

Σε άλλα μέρη της Ευρώπης, ωστόσο, οι κατοικίες δεν σχεδιάστηκαν με γνώμονα τις υψηλές θερμοκρασίες.

«Δεν είχαμε συνηθίσει να σκεφτόμαστε πώς θα παραμένουμε δροσεροί το καλοκαίρι. Πρόκειται για ένα σχετικά νέο φαινόμενο», σημειώνει ο Μάδεργουεϊ.

Επιπλέον, τα ευρωπαϊκά κτίρια είναι συνήθως παλαιότερα, καθώς κατασκευάστηκαν πριν η τεχνολογία κλιματισμού γίνει ευρέως διαθέσιμη. Στην Αγγλία, η οποία μόλις κατέγραψε τον θερμότερο Ιούνιο στην ιστορία της, ένα στα έξι σπίτια έχει χτιστεί πριν από το 1900.

Η εγκατάσταση κεντρικών συστημάτων ψύξης σε παλαιότερα κτίρια είναι συχνά πιο δύσκολη, αν και όχι αδύνατη.

Η γραφειοκρατία

Ορισμένες φορές μεγαλύτερο εμπόδιο αποτελεί η γραφειοκρατία. Σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Σάλμον, διευθυντή βρετανικής εταιρείας κλιματισμού, οι αρχές στο Ηνωμένο Βασίλειο συχνά απορρίπτουν αιτήσεις εγκατάστασης κλιματιστικών λόγω της αισθητικής επίδρασης των εξωτερικών μονάδων, ιδιαίτερα σε διατηρητέα κτίρια ή προστατευόμενες περιοχές.

Η περιβαλλοντική διάσταση

Υπάρχει επίσης η περιβαλλοντική διάσταση. Η Ευρώπη έχει δεσμευθεί να επιτύχει κλιματική ουδετερότητα έως το 2050, και η μαζική αύξηση των κλιματιστικών θα δυσκολέψει ακόμη περισσότερο την επίτευξη αυτού του στόχου.

Τα κλιματιστικά όχι μόνο καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ενέργειας, αλλά αποβάλλουν και θερμότητα στο εξωτερικό περιβάλλον. Μελέτη για τη χρήση κλιματισμού στο Παρίσι έδειξε ότι μπορεί να αυξήσει τη θερμοκρασία του εξωτερικού αέρα κατά 2 έως 4 βαθμούς Κελσίου. Το φαινόμενο αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο στις πυκνοκατοικημένες ευρωπαϊκές πόλεις.

Ορισμένες χώρες έχουν λάβει μέτρα περιορισμού της χρήσης κλιματισμού. Το 2022, η Ισπανία θέσπισε κανόνες που προβλέπουν ότι στα δημόσια κτίρια η θερμοκρασία των κλιματιστικών δεν πρέπει να ρυθμίζεται κάτω από τους 27 βαθμούς Κελσίου, με στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας.

Παρ’ όλα αυτά, οι αντιλήψεις σχετικά με τον κλιματισμό αλλάζουν, καθώς η Ευρώπη εξελίσσεται σε μία από τις περιοχές του πλανήτη που θερμαίνονται ταχύτερα, με ρυθμό περίπου διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο.

Πώς θα αντιμετωπίσει την αυξανόμενη θερμοκρασία η Ευρώπη;

Η ήπειρος βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: είτε να υιοθετήσει μαζικά τον ενεργοβόρο κλιματισμό, αποδεχόμενη τις περιβαλλοντικές του επιπτώσεις, είτε να βρει εναλλακτικούς τρόπους προσαρμογής σε ένα ολοένα θερμότερο μέλλον.

«Τα σπίτια μας πρέπει να είναι ανθεκτικά όχι μόνο στο κρύο αλλά και στην ολοένα πιο ακραία ζέστη», δήλωσε η Γιετούντε Αμπντούλ από το UK Green Building Council.

Ήδη υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η χρήση κλιματισμού αυξάνεται στην Ευρώπη, όπως και σε πολλές άλλες περιοχές του κόσμου. Έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας εκτιμά ότι ο αριθμός των κλιματιστικών μονάδων στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα φτάσει τα 275 εκατομμύρια έως το 2050 - υπερδιπλάσιος σε σχέση με το 2019.

Ο Ρίτσαρντ Σάλμον αναφέρει ότι η ζήτηση έχει εκτοξευθεί. «Τα τελευταία πέντε χρόνια, τα αιτήματα από ιδιώτες έχουν υπερτριπλασιαστεί. Ειδικά αυτό το κύμα καύσωνα έχει προκαλέσει τεράστια αύξηση της ζήτησης. Οι άνθρωποι απλώς δεν μπορούν να λειτουργήσουν όταν λιώνουν από τη ζέστη στις τρεις τα ξημερώματα».

Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, παρότι ο κλιματισμός προσφέρει άμεση ανακούφιση από τις ακραίες θερμοκρασίες, καταναλώνει μεγάλες ποσότητες ενέργειας, η οποία σε μεγάλο βαθμό εξακολουθεί να παράγεται από ορυκτά καύσιμα.

Η χρήση κλιματιστικών που τροφοδοτούνται έμμεσα από ενέργεια προερχόμενη από ορυκτά καύσιμα αυξάνει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω την υπερθέρμανση του πλανήτη και δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο κλιματικής επιδείνωσης.

Η πραγματικότητα είναι ότι η στάση των Ευρωπαίων απέναντι στον κλιματισμό αναμένεται να αλλάξει σημαντικά, καθώς η ακραία ζέστη και οι επιπτώσεις της στην υγεία γίνονται ολοένα πιο σοβαρές.

Η μεγάλη πρόκληση θα είναι η θέσπιση αυστηρών κανόνων ενεργειακής απόδοσης για τα συστήματα ψύξης, ώστε να περιοριστεί το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα.

«Κάθε κλιματιστικό που πωλείται σήμερα δεσμεύει την κατανάλωση ενέργειας και τις εκπομπές για τα επόμενα δέκα ή είκοσι χρόνια. Γι’ αυτό είναι κρίσιμο να το κάνουμε σωστά από την αρχή».

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.