Γιατί οι Ολλανδοί λέγονται «Οράνιε» και πώς η σημαία τους επηρέασε Ρωσία και Γαλλία

Στις αθλητικές διοργανώσεις η Εθνική ομάδα της Ολλανδίας αγωνίζεται με πορτοκαλί χρώμα, κάτι που της έχει δώσει και το προσωνύμιο «Οράνιε» αν και φαινομενικά το συγκεκριμένο χρώμα δεν προκύπτει εκείνα που υπάρχουν στη σημαία της χώρας. Ωστόσο οι «ρίζες» αυτής της επιλογής βρίσκονται πίσω στους αιώνες, στον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας από την Ισπανία αλλά και στην πρώτη σημαία της χώρας που μάλιστα αποτέλεσε και έμπνευση για εκείνη της Γαλλίας!

Διαβάστε ακόμη: Γιατί οι Βόρειες Χώρες έχουν πλάγιο σταυρό στη σημαία τους

Η πρώτη έκδοση της ολλανδικής σημαίας,  που χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της Ολλανδικής Επανάστασης, είχε τρεις οριζόντιες λωρίδες, όπως η σημερινή, αλλά με διαφορετικά χρώματα. Υπήρχαν το πορτοκαλί (για τον Οίκο του Οράνιε), το λευκό και το μπλε. Η συγκεκριμένη σημαία ήταν γνωστή ως «Prinsenvlag», δηλαδή η «Σημαία του Πρίγκιπα».

Η σύνδεση με τον Οίκο των Οράνιε προέρχεται από τον Γουλιέλμο της Οράγγης, που έπαιξε κρίσιμο ρόλο στην απελευθέρωση των Κάτω Χωρών από την Ισπανική Αυτοκρατορία κατά τον Ογδοηκονταετή Πόλεμο (1568-1648). Ο Γουλιέλμος ήταν το σύμβολο της αντίστασης και της ανεξαρτησίας, και το πορτοκαλί έγινε το χρώμα που τον αντιπροσώπευε, καθώς ήταν μέρος του οικοσήμου του Οίκου Οράνιε.

Γιατί άλλαξε το πορτοκαλί χρώμα στη σημαία

Γύρω στα τέλη του 17ου αιώνα έγινε αλλαγή στην πορτοκαλί λωρίδα της σημαίας, καθώς αντικαταστάθηκε από το κόκκινο. Γι αυτή την αλλαγή έχουν αναπτυχθεί διάφορες θεωρίες, που πλέον, έπειτα από τόσους αιώνες, βρίσκονται στη σφαίρα του θρύλου.

Η... πρακτική εξήγηση έχει να κάνει με το ξεθώριασμα του πορτοκαλί χρώματος.  Λόγω, δηλαδή, της φύσης των χρωστικών ουσιών εκείνης της εποχής, ξεθώριαζε εύκολα και έμοιαζε με κόκκινο όταν εκτίθετο στον ήλιο και τον καιρό. Το κόκκινο χρώμα ήταν πιο ανθεκτικό και σταθερό, οπότε έγινε η αλλαγή για λόγους πρακτικότητας.

Η άλλη ισχυρή εκδοχή όμως έχει να κάνει με τις πολιτικές αλλαγές στη χώρα. Θεωρείται δηλαδή πως η αλλαγή χρώματος αντικατοπτρίζει τις πολιτικές εξελίξεις. Κατά τη διάρκεια της Δημοκρατίας των Επτά Ηνωμένων Κάτω Χωρών, το πορτοκαλί συνδέθηκε στενά με τον Οίκο του Οράνιε, αλλά κατά περιόδους η εξουσία του Οίκου του Οράνιε αμφισβητήθηκε. Το κόκκινο ήταν πιο ουδέτερο και προτιμήθηκε ως χρώμα που εκπροσωπούσε το σύνολο του έθνους και όχι μόνο τον πρίγκιπα.

Στην πορεία των ετών το κόκκινο υιοθετήθηκε ευρέως από τα ολλανδικά πλοία και έγινε εθνικό σύμβολο, ενώ η πορτοκαλί εκδοχή σταδιακά εγκαταλείφθηκε.

Πώς η σημαία επηρέασε εκείνη της Γαλλίας και της Ρωσίας

Η ολλανδική τρικολόρε σημαία, από τις πιο ιστορικές tricolors, με τα χρώματα κόκκινο, λευκό και μπλε, θεωρείται πως ιδιαίτερα επηρέασε τη γαλλική σημαία κατά τη Γαλλική Επανάσταση (1789-1799). Οι Γάλλοι επαναστάτες υιοθέτησαν μια σημαία με τρία χρώματα - μπλε, λευκό και κόκκινο - ως σύμβολο της ελευθερίας, της ισότητας και της αδελφότητας, βασικές αρχές της Γαλλικής Επανάστασης.

Οι Γάλλοι θρυλείται πως εμπνεύστηκαν από την ολλανδική σημαία, διότι η Ολλανδία ήταν ένα από τα πρώτα κράτη που επαναστάτησαν ενάντια στην απολυταρχία και ίδρυσαν μια δημοκρατία. Το γεγονός ότι τα τρία χρώματα είχαν ήδη ισχυρούς συνειρμούς ελευθερίας και ανεξαρτησίας στην Ολλανδία, ενθάρρυνε τους Γάλλους να υιοθετήσουν τη δική τους εκδοχή αυτής της σημαίας.

Με τη σειρά της η Γαλλία, έγινε πρότυπο για πολλές χώρες που υιοθέτησαν παρόμοιες σημαίες, είτε λόγω των αξιών της Γαλλικής Επανάστασης είτε λόγω της γαλλικής αποικιοκρατίας και επιρροής.

Πιο χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα με τις σημαίες της Ιταλίας (πράσινο, λευκό και κόκκινο) και του Βελγίου (μαύρο, κίτρινο και κόκκινο). Επίσης, με την εξάπλωση της γαλλικής αποικιοκρατίας και επιρροής κατά τον 19ο αιώνα, πολλές χώρες της Αφρικής, της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής υιοθέτησαν σημαίες που βασίζονται στην τρικολόρε δομή, ενσωματώνοντας τα δικά τους εθνικά σύμβολα και χρώματα. Για παράδειγμα, οι σημαίες της Ρουμανίας, της Ακτής Ελεφαντοστού και του Τσαντ είναι τρίχρωμες με κάθετες λωρίδες.

Η Ολλανδία πάντως φαίνεται πως έχει αποτελέσει έμπνευση και για τη Ρωσία. Η ρωσική σημαία, αν και με διαφορετική χρωματική διάταξη (λευκό, μπλε, κόκκινο), εμπνεύστηκε από την ολλανδική σημαία κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Μεγάλου Πέτρου, όταν οι Ρώσοι αγόρασαν πλοία από την Ολλανδία, αλλά επειδή δεν είχαν δική τους ναυτική σημαία... δανείστηκαν την ολλανδική και την αναδιέταξαν. Αυτή η σημαία έγινε τελικά η εθνική σημαία.

Η παράδοση του πορτοκαλί

Παρόλο που η επίσημη σημαία της Ολλανδίας είναι πλέον κόκκινη, λευκή και μπλε, το πορτοκαλί παραμένει πολύ σημαντικό για την εθνική ταυτότητα της χώρας. Είναι το «εθνικό χρώμα» της και χρησιμοποιείται ευρέως σε εθνικές γιορτές, όπως η «Ημέρα του Βασιλιά» (Koningsdag), καθώς και στις στολές των ολλανδικών αθλητικών ομάδων. Το πορτοκαλί εξακολουθεί να συνδέεται με τον Οίκο του Οράνιε και την ολλανδική μοναρχία.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.