Μενού

Στάμφορντ Μπριτζ: Η μάχη που «εξαφάνισε» τους Βίκινγκς και άλλαξε την ιστορία της Ευρώπης

The-battle-of-Stamford-Bridge
Η μάχη στο Στάμφορντ Μπριτζ από τον καλλιτέχνη Alfred Pearse | britishbattles.com
  • Α-
  • Α+

Όλες οι αναφορές για τα χρόνια της κυριαρχίας των Βίκινγκς, στη Βόρεια Ευρώπη, καταλήγουν σε ένα γεγονός όταν θέλουν να προσδιορίσουν το τέλος της παντοδυναμίας τους. Τη σφαγή τους στην Αγγλία, στο Στάμφορντ Μπριτζ, το 1066.

Ήταν η τελευταία μεγάλη εκστρατεία των Βόρειων προς το Νησί αλλά και η τελευταία φορά που ο Νορβηγός Βασιλιάς διεκδίκησε το στέμμα της Αγγλίας. Παράλληλα με τη συγκεκριμένη μάχη άλλαξαν την ιστορία των Άγγλων καθώς ουσιαστικά επέτρεψαν στους Νορμανδούς να ανέβουν στον θρόνο και να οδηγήσουν στην εγκαθίδρυση της Νορμανδικής Δυναστείας, γεγονός που άλλαξε ριζικά την ιστορία της Αγγλίας και της Ευρώπης.

Διαβάστε ακόμη: Πώς ο Χριστιανισμός «τελείωσε» τους Βίκινγκς: Από τη Βαλχάλα στον Παράδεισο

Το Στάμφορντ Μπριτζ (απλή... συνωνυμία με το θρυλικό γήπεδο της Τσέλσι στο Λονδίνο), αποτέλεσε τη μία από τις τρεις μάχες που σημειώθηκαν μέσα σε ένα μικρό χρονικό διάστημα και που ουσιαστικά έβαλαν τέλος στον «χάρτη» της Βόρειας Ευρώπης όπως τον γνώριζαν μέχρι τότε, καθώς στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε η επιδρομή του Γουλιέλμου του Κατακτητή.

Τι οδήγησε στις τρεις μάχες που άλλαξαν την Ιστορία

Ο θάνατος του βασιλιά Εδουάρδου τον Ιανουάριο του 1066 προκάλεσε μία κούρσα διαδοχής σε όλη τη βόρεια Ευρώπη, με αρκετούς διεκδικητές να είναι πρόθυμοι να πολεμήσουν για τον θρόνο της Αγγλίας. Η δύναμη πίσω από τον θρόνο ήταν η οικογένεια Γκόντγουιν, με επίδοξο διάδοχο τον Χάρολντ Γκόντγουινσον.

stamford bridge battle

Ένας από αυτούς τους διεκδικητές ήταν ο βασιλιάς της Νορβηγίας, Χάραλντ Χαρντράντα (ο πρωταγωνιστής στην τηλεοπτική σειρά Vikings: Valhalla και επικεφαλής της Βαράγγειας Φρουράς στην Κωνσταντινούπολη), που συνοδευόταν από τον εξόριστο κόμη Τόστιγκ, αδελφό του Άγγλου βασιλιά Χάρολντ. Ο Τόστινγκ καθαιρέθηκε ξαφνικά από κόμης της Νορθούμπρια από ένα πραξικόπημα που υποκίνησαν αντίπαλοι των Γκόντγουιν.

Διαβάστε ακόμη: Βάραγγοι: Οι Βίκινγκς που έγιναν σωματοφύλακες στο Βυζάντιο και «γέννησαν» τη Ρωσία

Ο άλλος διεκδικητής ήταν ο Γουλιέλμος της Νορμανδίας, ο οποίος όπως θα δούμε στη συνέχεια έχοντας επίγνωση της απειλής των Βίκινγκς, αρκέστηκε να καθυστερήσει τη δική του εισβολή έως ότου ο Χάραλντ ήταν πιο ευάλωτος.

Στην αρχή ο Χάραλντ ήταν απρόθυμος να σκεφτεί μια αγγλική εκστρατεία, αλλά λέγεται πως σταδιακά πείστηκε από τη δίψα των νεαρών πολεμιστών του για περιπέτεια. Κανόνισε να συναντήσει τον Τόστιγκ και τον στρατό των μισθοφόρων του στις εκβολές του Χάμπερ τον Αύγουστο του 1066 και απέπλευσε (αργότερα) από τη Νορβηγία με 300 πλοία και δύναμη από 12.000 έως 18.000 άνδρες.

Η πρώτη μάχη που κλήθηκαν να δώσουν εκεί ήταν στο Fulford, έξω από το York. Οι Βίκινγκ πολεμιστές έσπασαν πολύ γρήγορα τις αντίπαλες άμυνες διαλύοντας κλυριολεκτικά τον αγγλικό στρατό που είχαν οδηγήσει οι Έντουιν και Μόρκαρ (εκείνοι που είχαν καθαιρέσει τον Τόστινγκ). Μερικοί από τους επιζώντες προσπάθησαν να διασχίσουν τον παρακείμενο ποταμό Ouse κολυμπώντας, αλλά πνίγηκαν λόγω των ραγδαίων ρευμάτων. Όσοι τράπηκαν σε φυγή  συχνά βρέθηκαν παγιδευμένοι σε βάλτους ή στην κινούμενη άμμο. Λέγεται ότι οι απώλειες ανθρώπινων ζωών στο πεδίο της μάχης ήταν τόσο μεγάλες που οι Νορβηγοί μπόρεσαν να περπατήσουν πάνω από τα πτώματα σαν να ήταν σε ένα συμπαγές μονοπάτι. Το Γιορκ παραδόθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου.

Η μάχη στο Στάμφορντ Μπριτζ

Στο Λονδίνο, ο Χάρολντ Γκόντγουινσον έλαβε τα νέα της Νορβηγικής εισβολής και της νίκης στο Gate Fulford με έκπληξη. Η θέση του ως βασιλιάς είχε αμφισβητηθεί από τον Γουλιέλμο της Νορμανδίας, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι του είχε προσφερθεί η διαδοχή από τον Εδουάρδο τον Ομολογητή και τον απείλησε να πάρει αυτό που δικαιωματικά του είχε με τη βία. Έπρεπε να αποφασίσει αν θα βαδίσει προς τα βόρεια για να αντιμετωπίσει τον Χαρντράντα, αφήνοντας τη νότια Αγγλία απροστάτευτη έναντι του Γουίλιαμ ή θα παραμείνει εκεί που βρισκόταν εν αναμονή της εισβολής των Νορμανδών, αφήνοντας τον Χαρντράντα να εδραιώσει τον έλεγχό του στο Γιορκσάιρ. 

Διαβάστε ακόμη: Γιατί οι Βίκινγκς δεν λεηλάτησαν ποτέ την Κωνσταντινούπολη: Οι Ρως, το Υγρό Πυρ και οι Βάραγγοι

Επέλεξε να βαδίσει προς τα βόρεια, με την ελπίδα να νικήσει τη Χαρντράντα και να μπορέσει να επιστρέψει νότια εγκαίρως για να αντιμετωπίσει τον Γουίλιαμ.

Εν τω μεταξύ, ο Χαρντράντα, που είχε τη μεγάλη του νίκη στο Gate Fulford, είχε αποκτήσει υπερβολική αυτοπεποίθηση. Ο καιρός ήταν απίστευτα ζεστός και το ταξίδι από το Ρίκαλ στο Στάμφορντ Μπριτζ ήταν μακρύ, έτσι αποφάσισε ότι οι πολεμιστές του δεν θα έπρεπε να φορούν πανοπλίες στην πορεία και θα χρειαζόταν μόνο να πάρουν μαζί τους σπαθιά, τσεκούρια και δόρατα. σχεδόν όλες οι ασπίδες τους είχαν μείνει πίσω. Ακόμη χειρότερα, νομίζοντας ότι δεν είχε εχθρό να αντιμετωπίσει, αποφάσισε να πάρει μαζί του μόνο το ένα τρίτο του στρατού του – περίπου 5.000 άνδρες.

Ο στρατός του Χάρολντ, πιθανότατα όλοι έφιπποι, έφτασε στο Γιορκ το πρωί της 25ης Σεπτεμβρίου. Ενισχυμένος από μέλη του στρατού των Μόρκαρ και Έντουιν, βάδισε αμέσως από την πόλη στο Στάμφορντ Μπριτζ, αιφνιδιάζοντας εντελώς τους εισβολείς των Βίκινγκς.

Ο νορβηγικός στρατός κατατροπώθηκε. Όσοι γλίτωσαν από τις σφαγές επιχείρησαν να διαφύγουν αλλά οι περισσότεροι πνίγηκαν στα ποτάμια. Ο Χάραλντ Χαρντράντα και ο Τόστιγκ σκοτώθηκαν στη μάχη, και ο νορβηγικός στρατός καταστράφηκε σχεδόν ολοκληρωτικά. Σύμφωνα με τις πηγές της εποχής, μόλις 24 από τα 300 πλοία που έφεραν τους Νορβηγούς επέστρεψαν στην πατρίδα τους. Θρυλείται πως η περιοχή της μάχης γύρω από το Στάμφορντ Μπριτζ παρέμενε λευκή από τα οστά των χιλιάδων νεκρών για πολλά χρονιά μετά!

Διαβάστε ακόμη: Ο Βίκινγκ βασιλιάς με το παρατσούκλι «Μπλε Δόντι» που θεωρείται ο «πατέρας» του Bluetooth

Ο βασιλιάς Χάρολντ σύναψε ανακωχή με τους επιζώντες Νορβηγούς, συμπεριλαμβανομένου του γιου του Χάραλντ, Όλαφ και του Πωλ Θόρφινσον , κόμη του Όρκνεϊ . Τους επετράπη να φύγουν αφού δεσμεύτηκαν να μην επιτεθούν ξανά στην Αγγλία. 

Οι συνέπιες της μάχης

Η νίκη του Χάρολντ Γκόντγουινσον στο Στάμφορντ Μπιρτζ του έδωσε προσωρινά τη δυνατότητα να εδραιώσει την εξουσία του στην Αγγλία. Ωστόσο, οι συνέπειες της μάχης ήταν καταστροφικές για τον ίδιο, καθώς αναγκάστηκε να κινηθεί βόρεια και στη συνέχεια να επιστρέψει βιαστικά νότια για να αντιμετωπίσει την εισβολή του Γουλιέλμου του Κατακτητή. Αυτό οδήγησε στην εξάντληση του στρατού του και ίσως επηρέασε την έκβαση της μάχης του Χέιστινγκς (Battle of Hastings), που έλαβε χώρα μόλις λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 14 Οκτωβρίου 1066.

Από την άλλη, η ήττα στο Στάμφορντ Μπιρτζ είχε σημαντικές συνέπειες για τη Νορβηγία, καθώς η χώρα έχασε έναν ισχυρό βασιλιά και πολλούς άνδρες σε μια αποτυχημένη εκστρατεία. Η αποτυχία της εισβολής έθεσε τέλος στις νορβηγικές φιλοδοξίες για την κατάκτηση της Αγγλίας.

Διαβάστε ακόμη: Πετσενέγοι: Οι βάρβαροι «πειρατές» που έκοψαν την Ευρώπη στα δύο - Πώς τους εξόντωσαν οι Βυζαντινοί

Την ίδια στιγμή, η νίκη του Χάρολντ Γκόντγουινσον επί του Χάραλντ Χαρντράντα οδήγησε τον στρατό του σε εξάντληση και αποδιοργάνωση. Αυτό διευκόλυνε τον Γουλιέλμο τον Κατακτητή να εισβάλει στην Αγγλία και να αντιμετωπίσει έναν πιο αδύναμο και κουρασμένο αντίπαλο στη μάχη του Χέιστινγκς. Η νίκη του Γουλιέλμου στη μάχη του Χέιστινγκς οδήγησε στην κατάκτηση της Αγγλίας από τους Νορμανδούς και τη μετέπειτα εγκαθίδρυση της Νορμανδικής Δυναστείας, γεγονός που άλλαξε ριζικά την ιστορία της Αγγλίας και της Ευρώπης.

Με πληροφορίες από: battlefieldstrust.com, historic-uk.com, britannica.com, historyextra.comhistoryexplained.orgbritishbattles.com

Google News

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.