Υπήρξαν μια τυπολογία εκπομπών, που αγαπήθηκαν από ευρύ κοινό, διαμόρφωσαν την ιστορία της τηλεόρασης και του ελληνικού star system, έφεραν μαγειρικές, ζώδια, μοντέλα και μπουζούκια στις οθόνες μας και σημείωσαν τηλεθεάσεις, που σήμερα μοιάζουν με απλησίαστο όνειρο. Κι όπως φαίνεται, εκεί - στην ιστορία - θα παραμείνουν.
Η κατηγορία των πρωινών live εκπομπών ελαφράς ψυχαγωγίας πέρασε από πολλές διαφορετικές περιόδους: από την εποχή της αθωότητας, του παιχνιδιού και του μπικίνι στην περίοδο του σκληρού κουτσομπολιού, της κόντρας και του ακραίου ανταγωνισμού, μέχρι να φτάσει στο σημερινό μοντέλο της αυτοαναφορικότητας, της ανακύκλωσης και του infotainment. Που σημαίνει ότι τα πιο “βαριά” κοινωνικά θέματα και οι άγριες δολοφονίες συνδυάζονται με τα νέα της Ιωάννας Τούνη, την τελευταία εμφάνιση καρχαρία στην Ανάβυσσο και τον γάμο της Δανάης Μπάρκα, ενώ τα διψήφια ποσοστά τηλεθέασης συνήθως παραμένουν ζητούμενο.
Διαβάστε ακόμη: Στην τελική ευθεία η διαπραγμάτευση Λιάγκα - ΑΝΤ1: Η δεδομένη αποχώρηση και ποιοι παραμένουν
Σήμερα, η κρίση των πρωινών και γενικότερα της ψυχαγωγίας στην τηλεόραση, βρίσκεται στο επίκεντρο εντός ή εκτός “αέρα” συζητήσεων. Στη βάση της είναι μια κρίση ταυτότητας μιας τυπολογίας, που έχει εξαντλήσει τη θεματολογία της κι αναζητεί -μάταια- το ρόλο της σε έναν κόσμο, όπου η ψυχαγωγία παράγεται ταχύτερα, φθηνότερα και συχνά πιο ελκυστικά στο Διαδίκτυο.
Απώλειες, περικοπές και εκκρεμότητες
Συνήθως, κάθε χρόνο τέτοια εποχή μιλούσαμε για ηχηρές μεταγραφές, επιστροφές ή προσθήκες νέων ονομάτων και παραγωγών στην πρωινή ζώνη. Φέτος, μιλάμε μόνο για απώλειες, περικοπές και εκκρεμότητες.
Ήδη έχει ανακοινωθεί η οριστική διακοπή δύο εκπομπών: του αξιοπρεπέστατου και συνεπούς ως προς την τυπολογία, “Breakfast at Star” και του πρωινού του ΑΝΤ1 τα Σαββατοκύριακα (“Σαββατοκύριακο παρέα”). Κι είναι γνωστό ότι ο ΑΝΤ1 δεν προγραμματίζει καλοκαιρινό ψυχαγωγικό μαγκαζίνο, όπως έκανε πέρσι με την Κατερίνα Καραβάτου και την ομάδα της.
Το αρνητικό κλίμα αποτυπώνεται και στην αβεβαιότητα, που μέχρι τα μέσα Ιουνίου, υπάρχει ακόμα και γύρω από μεγάλα ονόματα της ζώνης. Τα νεύρα κι οι αιχμές του Γιώργου Λιάγκα δεν κρύβονται (π.χ. “φεύγοντας από την τηλεόραση, σε ένα μήνα, σε ένα χρόνο;” αναρωτήθηκε on air πρόσφατα), καθώς ο ΑΝΤ1 επιμένει σε μικρότερο πάνελ (έως τρεις συνεργάτες) και σημαντική μείωση προϋπολογισμού του “Πρωινού” - ενώ οι διαπραγματεύσεις εξελίσσονται αργά έως απρόθυμα.
Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και στο Mega, με την εκπομπή της Φαίης Σκορδά, η οποία πριν από δύο χρόνια επέστρεψε μετά βαΐων και κλάδων στο κανάλι. Φέτος όμως, δύο εβδομάδες πριν από το τέλος της σεζόν, τα πλάνα για την επόμενη παραμένουν σε εκκρεμότητα. Αντιθέτως πολλαπλασιάζονται τα σενάρια περικοπών και ανασχεδιασμού του “Buongiorno”, με βάση ένα νέο, πιο οικονομικό μοντέλο.
Το θέμα, ωστόσο, είναι γενικό και βαθύτερο. Δεν αφορά μόνο συγκεκριμένα πρόσωπα και εκπομπές, αλλά την απόφαση μιας κοινής -από τα μεγάλα κανάλια- στρατηγικής επανασχεδιασμού της πρωινής ζώνης, όχι όμως σε επίπεδο ενίσχυσης, αλλά οικονομίας και μείωσης των εξόδων - που δεν εξαιρεί “φίρμες”.
Πώς φτάσαμε ως εδώ
Η μετάβαση από την υπεραξία στην απαξία περιγράφει μια συχνή πορεία στη ζωή και στις επιχειρήσεις. Η πρωινή ζώνη γέννησε “αστέρες” από την εποχή της Ρούλας και της Μενεγάκη. Στην περίοδο του infotainment τα σκήπτρα πέρασαν στην παρέα της Καινούριου, του Λιάγκα, της Χρηστίδου.
Μόνο που στην προκειμένη περίπτωση μιλάμε για ένα ιδιότυπο, άκοπο και επιφανειακό μοντέλο “infotainment”, που επαναλαμβάνει διαρκώς τα ίδια, επενδύει στον τρόμο και στον πόνο και στη βάση του έχει την ανταλλαγή απόψεων (δηλαδή ο καθένας λέει το μακρύ του και το κοντό του, από τον Μπαλάσκα μέχρι τον Βασάλο). Αυτά σε ό,τι αφορά το “info” κομμάτι, που συνδυάστηκε με ένα παλιακό “entertainment”, που βρίθει αυτοαναφορικότητας, σπανίως έχει πρωτογενή ρεπορτάζ και στηρίζεται σε κόντρες -ανταγωνιστών ή συνεργατών, δεν έχει σημασία.
Κι αν αυτά κάποτε έφταναν, σήμερα προφανώς δεν επαρκούν, καθώς στο παιχνίδι έχει πλέον μπει για τα καλά ένας σοβαρός και καθόλου αμελητέος ανταγωνιστής: το Διαδίκτυο, που δίνει πλέον στο κοινό πρόσβαση σε πρωτογενές υλικό στο Youtube, στο TikTok και στα social media.
Παράδοση αμαχητί στον νέο ανταγωνιστή
Στις πλατφόρμες συνεχούς ροής περιεχομένου, όπως το Youtube ή το TikTok, υπάρχουν πολύ δημοφιλή podcasts ή vidcasts, αλλά και μορφές εκπομπών που θυμίζουν πρωινάδικα (έχουν παρουσιαστές, πάνελ, καλεσμένους, life style θεματολογία) με μια διαφορετική, στηριγμένη στον απευθείας διάλογο με τους θεατές, φιλοσοφία.
Φυσικά, υπάρχουν και πολυάριθμοι δημιουργοί περιεχομένου, που με ταχύτητα και αμεσότητα ενημερώνουν για όλα τα τηλεοπτικά ή celebrity νέα, τις αναρτήσεις και τις φήμες που κυκλοφορούν στα social media, στήνουν συζητήσεις για θέματα της επικαιρότητας, υποδέχονται καλεσμένους ή μοιράζονται συμβουλές μόδας, μαγειρικής ή ομορφιάς.
Απέναντι σε αυτό τον ανταγωνιστή, η πρωινή ζώνη παραδόθηκε σχεδόν αμαχητί. Δεν επιχείρησε να πρωταγωνιστήσει, απλώς ακολούθησε, αναπαράγοντας. Χαρακτηριστικά τα λόγια του Γιώργου Λιάγκα, ο οποίος στην πρόσφατη on air συνομιλία με τον Γρηγόρη Αρναούτογλου παραδέχτηκε την ήττα: “Θεωρώ, ότι είναι ήττα της τηλεόρασης το γεγονός, ότι, όλες οι εκπομπές οι ψυχαγωγικές παίζουμε τα vidcast και τα podcast”. Εδώ θα συμφωνήσουμε. Είναι.
Τι γίνεται τώρα;
Και τώρα - τι γίνεται τώρα; Με δεδομένο και ότι μπαίνουμε σε μια ευρεία προεκλογική περίοδο, που θέλει να δώσει μεγαλύτερο βάρος στην ενημέρωση, το βέβαιο είναι ότι η πρωινή ζώνη της ερχόμενης περιόδου δεν θα είναι όπως την ξέραμε. Το μοντέλο των πολυπρόσωπων, ακριβών infotainment εκπομπών, έχει τελειώσει κι απέναντι στον σκληρό ανταγωνισμό του Διαδικτύου, το “προϊόν” δεν καταργείται, απλώς φτηναίνει.
Τη νέα σεζόν θα έχουμε “ζωντανές” πρωινές εκπομπές, με περιορισμένους όμως προϋπολογισμούς και συνεργάτες -κάτι που προφανώς στην πράξη μεταφράζεται σε ακόμα λιγότερο πρωτογενές υλικό. Έμφαση θα δοθεί στην επικαιρότητα - που σημαίνει ακόμα μεγαλύτερη εξάρτηση από το Youtube και τα social media.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η αντίστοιχη κρίση που πέρασαν και περνούν μεγάλες εκπομπές της αμερικανικής ή της βρετανικής τηλεόρασης, αντιμετωπίστηκε με προσαρμογή του ρυθμού και της θεματολογίας, επένδυση σε μεγάλες αποκλειστικότητες, έρευνες και ισχυρή ψηφιακή παρουσία.
Η ελληνική τηλεόραση, όμως, μοιάζει να απαντά στην κρίση των πρωινών με λιγότερη τηλεόραση, λιγότερους ανθρώπους, χρήματα, παραγωγές. Και το ερώτημα είναι αν αυτή η στρατηγική μπορεί να ανανεώσει ένα ήδη κουρασμένο έως ξεπερασμένο προϊόν ή αν απλώς θα επιταχύνει το τέλος του.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
