Μπορούμε να περιγράψουμε έστω, τη δεκαετία του 1980 με μια λίστα τραγουδιών; Μπορούμε να πετύχουμε ένα τέτοιο στόχο, για μια δεκαετία όπου η δισκογραφία θριάμβευσε, έγινε σχεδόν μια ολοκληρωμένη βιομηχανία με ένα αρκετά επικερδές προϊόν. Η πρόκληση είναι τεράστια, θα το τολμήσουμε.
Μερικά δεδομένα για τη δεκαετία του 1980
Όρια Πωλήσεων: Για να γίνει ένας δίσκος χρυσός στην Ελλάδα τη δεκαετία του '80, έπρεπε να ξεπεράσει τις 50.000 πωλήσεις, ενώ για τον πλατινένιο το όριο ήταν οι 100.000 (τα όρια αυτά μειώθηκαν δραματικά στις επόμενες δεκαετίες).
Κυριαρχία Βινυλίου & Κασέτας: Το βινύλιο (LP 33 στροφών) ήταν το κύριο μέσο, ενώ η κασέτα κυριαρχούσε στις λαϊκές πωλήσεις.
Πειρατεία: Η αντιγραφή κασετών στο σπίτι ή σε καταστήματα ήταν εκτεταμένη, με εκτιμήσεις ότι 8 στις 10 κασέτες στην αγορά στις αρχές του '80 ήταν προϊόντα παράνομης αντιγραφής.
Εισαγωγή CD: Αν και το CD εφευρέθηκε το 1982, στην Ελλάδα άρχισε να κερδίζει έδαφος στα τέλη της δεκαετίας, παραμένοντας ακριβό για το μέσο καταναλωτή.
Ζητήσαμε μια εκτίμηση από το Gemini της Google για το πόσοι δίσκοι ελληνικής μουσικής πωλήθηκαν στη δεκαετία του 1980. Από 35 ως 50 εκατομμύρια αντίτυπα, ήταν η εντυπωσιακή απάντηση του. Αρκεί όμως αυτό για να αποτυπωθεί η αγάπη του κόσμου για την κατανάλωση μουσικής στα 80s;
Η live μουσική
Σε προηγούμενο άρθρο στο reader.gr έχουμε καταγράψει το γεγονός ότι ορισμένες από τις πολυπληθέστερες συναυλίες στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης, συνέβησαν κατά τη δεκαετία του 1980. Είχαμε το διήμερο του Γιώργου Νταλάρα (1983- 160.000 θεατές), το Rock in Athens στο Καλλιμάρμαρο Στάδιο (1985), τον Διονύση Σαββόπουλο επίσης στο Ολυμπιακό Στάδιο (1983), τον Λουκιανό Κηλαηδόνη στην πλαζ Βουλιαγμένης (το ΕΠΙΚΟ 1983 κι αυτή) και τη συναυλία της Διεθνούς Αμνηστίας, με καλλιτέχνες όπως Μπρους Σπρίνγκστιν, Στινγκ, Πίτερ Γκάμπριελ, Γιουσου Ν'Ντουρ, Γιώργο Νταλάρα. Και φυσικά την άνθηση των κέντρων λαϊκής διασκέδασης.
Η λίστα
Χάρης και Πάνος Κατσιμίχας - Υπόγειο
Δίσκος: Ζεστά Ποτά (1985)
Γιατί αυτό: Μελοποίηση ποιήματος της Ρίτας Μπούμη με ηλεκτρικό ήχο, δείγμα για την κατεύθυνση που πήρε στα επόμενα χρόνια το λυρικό, δυτικότροπο τραγούδι, αυτό που ονομάστηκε σχεδόν καταχρηστικά, «έντεχνο».
Βασίλης Παπακωνσταντίνου - Χαιρετίσματα
Δίσκος: Χαιρετίσματα (1987)
Γιατί αυτό: Το μαζικό, stadium rock το εγχώριο, στα καλύτερα του, σε ένα δίσκο θρυλικό, που έγινε πλατινένιος (130.000 αντίτυπα). Μαζική απόλαυση του ηλεκτρικού ήχου και κυρίως, απενοχοποίηση του, πλήρης και απόλυτη.
Big Alice - Miss You (1984)
Δίσκος: Big Alice (1984)
Γιατί αυτό: Μαζί με το "Lost in The Night" του Κώστα Χαριτοδιπλωμένου και το "Get that Beat" (Sharp Ties), έδειξαν πως η αγγλόφωνη ποπ μπορεί και πρέπει να γίνει σοβαρή υπόθεση για τους Έλληνες δημιουργούς.
Βλάσης Μπονάτσος - Σκάντζα
Δίσκος : Εμπάργκο (1982) - Θάνος Μικρούτσικος, Μαρία Δημητριάδη, Μανώλης Μητσιάς, Βλάσης Μπονάτσος, Κώστας Καραλής, Άλκης Αλκαίος
Γιατί αυτό: Ανατροπή στο `90 και δεν εντάσσουμε την «Πιρόγα» του Μητσιά από αυτόν τον θρυλικό δίσκο. Η «Σκάντζα», ένα ροκ τραγούδι σε ποίηση Άλκη Αλκαίου, δείχνει ένα νέο τρόπο έκφρασης για το ποιητικό τραγούδι της εποχής.
Διονύσης Θεοδόσης- Έτσι σ' Αγάπησα
Δίσκος: Τραγούδια για τους φίλους μου - Χρήστος Νικολόπουλος (1987)
Γιατί αυτό: Ο Διονύσης Θεοδόσης ήταν η «έντεχνη» λαϊκή φωνή της δεκαετίας, που ενέπνευσε σπουδαίους δημιουργούς όπως ο Χρήστος Νικολόπουλος, ο Γιάννης Σπανός και ο Θάνος Μικρούτσικος και αγαπήθηκε από το κοινό.
Βίκυ Μοσχολιού - Συχνότητα
Δίσκος: Σκουριασμένα Χείλη (1981) - Σταμάτης Κραουνάκης (μουσική), Κώστας Τριπολίτης (στίχοι) - εμφάνιση και από Γιώργο Ζαμπέτα.
Γιατί αυτό: Ένας δίσκος τεράστιας ιστορικής αξίας για το σύγχρονο λαϊκό τραγούδι.
Ελευθερία Αρβανιτάκη - Το Κόκκινο Φουστάνι
Δίσκος: «Τρελοί και Άγγελοι» (1986) - Σταύρος Κουγιουμτζής, Γιώργος Νταλάρας
Γιατί αυτό: Ένα τσιφτετέλι που έχει λατρευτεί όσο λίγα, με το ρυθμό του να ξεφεύγει από τα λαϊκά κέντρα και να γίνεται ακόμα και σύνθημα οπαδών.
Γιάννης Πάριος - Ικαριώτικο
Δίσκος: Τα νησιώτικά (1985)
Γιατί αυτό: Ένα από τα πιο τολμηρά στοιχήματα της ελληνικής δισκογραφίας της εποχής, που κερδήθηκε με τρόπο εμφατικό. Τα νησιώτικα του Γιάννη Πάριου, ως προς τη διαχρονικότητα τους, είναι ένα από τα πιο επιτυχημένα άλμπουμ όλων των εποχών.
Σοφία Βόσσου - Το Φιλαράκι
Δίσκος: Καλή Ακρόαση (1986) μαζί με Διονύση Τσακνή.
Γιατί αυτό: Η δημιουργία ενός «μεσαίου δρόμου» για το τραγούδι, ανάμεσα στο εμπορικό λαϊκό και στη μελοποιημένη ποίηση, έγινε (και) μέσα από το «Φιλαράκι».
Διονύσης Σαββόπουλος - Ας Κρατήσουν Οι Χοροί
Δίσκος: Τραπεζάκια Έξω (1983)
Γιατί αυτό: Ευδαιμονία, ατμόσφαιρα πανηγυριού, ύμνος στην πολιτισμική μνήμη και τη σύγχρονη πραγματικότητα, απόπειρα πορτρέτου της Ελλάδας της Αλλαγής.
Νίκος Παπάζογλου - Πότε Βούδας Πότε Κούδας
Δίσκος: Πότε Βούδας Πότε Κούδας (1986) - Πέτρος Βαγιόπουλος - Μανώλης Ρασούλης - Φιλική Συμμετοχή : Γλυκερία, Νίκος Παπάζογλου, Χριστίνα Μαραγκόζη, Λεωνίδας Βελής
Γιατί αυτό: Το «νεολαϊκό» τραγούδι, αυτό που ξεφεύγει από τις φόρμες και τις τυποποιήσεις, στα καλύτερα του, δια χειρός Βαγιόπουλου - Ρασούλη και με την φωνή του Νίκου Παπάζογλου.
Τζίμης Πανούσης - Κάγκελα Παντού
Δίσκος: Ομώνυμος (1986)
Γιατί αυτό: Το πιο "In your face" τραγούδι που έγραψε ο Τζίμης για τη σύγχρονη Ελλάδα, που συνοδεύτηκε από ένα αρκετά σκληρό βίντεοκλιπ (λογοκρίθηκε).
Φατμε - Ψέμματα
Δίσκος: Ομώνυμος (1983)
Γιατί αυτό: ΤΙ ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ το 1983 για την ελληνική μουσική. Εδώ έχουμε μια μπάντα στην καλύτερη στιγμή της. Τι να πρωτοδιαλέξεις από τις συνθέσεις τους.
Άκης Πάνου & Μάριος Κώστογλου, Θόδωρος Παπαδόπουλος, Γιώργος Σαρρής, Μαρίνα Σαμαρά, Φαίδρα Πάλλα, Λάμπρος Καρελάς, Αργύρης Παπαγεωργίου - Ιώδιο, Καίσιο Στρόντιο
Δίσκος: Επειγόντως (1989)
Γιατί αυτό: Για τον κοινωνικό (και επιστημονικό εδώ!) σχολιασμό του Άκη Πάνου (το τραγούδι αναφέρεται σε ραδιενεργούς δείκτες, στον απόηχο της καταστροφής του Τσέρνομπιλ) και για τον χαμό που έκανε στις ζωντανές του εμφανίσεις, που γέννησαν το δίσκο «Επειγόντως». Γεμάτη από πετυχημένα live album η δεκαετία του 1980.
Λένα Πλάτωνος - Σαμποτάζ
Δίσκος: Ομώνυμος (1981)
Γιατί αυτό: Η Λένα Πλάτωνος, η Σαβίνα Γιαννάτου, η Μαριανίνα Κριεζή, ο Γιάννης Παλαμίδας και μια υπέροχη ιστορία που μόλις ξεκινούσε.
Λάκης Με Τα Ψηλά Ρεβέρ - Φάλτσα Μενεξεδιά
Δίσκος: Άκυρο (1982)
Γιατί αυτό: Μελοποίηση ποιημάτων (Γκίνσμπεργκ-Μπουκόφισκι, Μάτεσης, Χρονάς) και ένας λατρεμένος συνθέτης συστήνεται στο κοινό του.
Στράτος Διονυσίου - Υποκρίνεσαι
Δίσκος: Ομώνυμος (1980)
Γιατί αυτό: Ο λαϊκός τραγουδιστής που γέμιζε τα κέντρα, που λατρεύτηκε από χιλιάδες.
Εν Πλω - Χωρίς Κανόνα
Δίσκος: Ο μοναδικός, με το όνομα τους (1989)
Γιατί αυτό: Αν αύριο το ελληνικό ροκ έπαυε να υπάρχει και έπρεπε να επιλέξετε ένα τραγούδι μόνο για να σωθεί, γιατί (δεν) θα διαλέγατε αυτό;
Σταμάτης Σπανουδάκης - Ελευθερία Αρβανιτάκη - Ακτή
Δίσκος: Κοντραμπάντο (1986)
Γιατί αυτό: New age/world/pop πειραματισμοί του συνθέτη Σταμάτη Σπανουδάκη με τη φωνή της ανερχόμενης Ελευθερίας Αρβανιτάκη, που βρίσκουν μαζικό κοινό και επιτυχία.
Δήμος Μούτσης - Γουόκμαν
Δίσκος: Ενέχυρο (1982)
Γιατί αυτό: Ένας συνθέτης ο οποίος στη δεκαετία του `70 είχε εμπιστευτεί κυρίως τη λαϊκή φόρμα, εδώ έκανε τη δική του μεταστροφή προς έναν ήχο που «φλέρταρε» με τα φολκ ροκ μονοπάτια του Μπομπ Ντίλαν και του Νιλ Γιάνγκ. Το Ενέχυρο έγινε κλασικό.
Τρύπες - Αμνησία
Δίσκος: Τρύπες (1985)
Γιατί: Ο πρώτος, εμβληματικός δίσκος των Τρυπών. Διαλέγετε και παίρνετε.
Βασίλης Λέκκας - Η Μπαλάντα των Αισθήσεων
Δίσκος: Ο Μάνος Χατζιδάκις στη Ρωμαϊκή Αγορά (1987)
Γιατί αυτό: Βασίλης Λέκκας, Ηλίας Λιούγκος, Έλλη Πασπαλά, Μαρία Φαραντούρη. Ο Μάνος Χατζιδάκις συνθέτει τη δική του «Εθνική Ελλάδος» του σύγχρονου τραγουδιού.
Άννα Βίσση- Δώδεκα
Δίσκος: Κάτι Συμβαίνει (1985)
Γιατί αυτό: Από τις λίγες - τουλάχιστον στα 80ς - φορές που ένα τραγούδι επισκιάζει ένα ολόκληρο δίσκο.
Αρλέτα - Ο Γάτος
Δίσκος: Ένα Καπέλο Με Τραγούδια (1981)
Γιατί αυτό: Δύσκολο να επιλέξουμε. Αν αγαπάτε την Αρλέτα, από εδώ ξεκινήσατε.
Χειμερινοί Κολυμβητές -Από το Πάρκο στη Μυροβόλο
Δίσκος; Από το Πάρκο Στη Μυροβόλο (1985)
Γιατί αυτό: Γιατί είναι υπέροχο όλο το άλμπουμ, με την καλλιτεχνική κολεκτίβα του Αργύρη Μπακιρτζή να παραμένει πίστη στην εκπλήρωση της ίδιας ποιητικής μουσικής λιτανείας, ως και σήμερα.
Τελειώσαμε εδώ δηλαδή;
Προφανώς όχι. Αφήσαμε πίσω τον Γιώργο Χατζηνάσιο με τη «Γλυκιά Συμμορία» του, τους Τερμίτες με τη Φλέρυ Νταντωνάκη, τα "Latin" του Γιώργου Νταλάρα, τα Μωρά στην Φωτιά, τη Χάρις Αλεξίου και τη σύμπραξη της με τον Θάνο Μικρούτσικο («Η Αγάπη είναι Ζάλη», το «Για Μια Μέρα Ζωής» του Μάνου Λοίζου, τον "Lost in the Night" Κώστα Χαριτοδιπλωμένο, τον Ross Daly με την «Ανάδυση» (1987), τις «Ασπρόμαυρες Ιστορίες» του Σωκράτη Μάλαμα, την Αφροδίτη Μάνου και την ροκ «Απόπειρα» της και τόσους άλλους. Αμέτρητα υπέροχα άλμπουμ. Και δεν ανοίξαμε καν το κεφάλαιο «ελληνικό πανκ» με τους Panx Romana, τους Εκτός Ελέγχου και τόσα άλλα θρυλικά σχήματα.
Κάπου εδώ μπορείτε να μας κατηγορήσετε στα social media γι' αυτές τις παραλείψεις, ή και να ακούσετε θρυλικά album της δεκαετίας του 1980 σε ψηφιακές εφαρμογές, σε βινύλια, σε κασέτες ή όπου αλλου ακούτε την αγαπημένη σας μουσική.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
