Συνήθως το οικοσύστημα των startup κατακλύζεται από νοοτροπίες (#nootropia bro) στη λογική του «φάε τους ανταγωνιστές σου για να επιβιώσεις», «γίνε πλούσιος πριν τα 35» και άλλα τέτοια αγχωτικά. Μερικές φορές εμφανίζονται όμως και κάποιοι ενδιαφέροντες τύποι (τους λές και απατεώνες) που καταφέρνουν να βρουν τις γκρίζες ζώνες σε τομείς της επιχειρηματικότητας και να αποκομίσουν κέρδη. Η Τσάρλι Τζαβίς, με γαλλικές και αμερικάνικες ρίζες, είδε ένα πρόβλημα: οι συμφοιτητές της στην πανεπιστημιακή κοινότητα της Νέας Υόρκης ζορίζονταν πολύ να αποκτήσουν πρόσβαση σε δάνεια τραπεζών για την χρηματοδότηση των σπουδών της.
Αποφάσισε να κάνει κάτι για να τους βοηθήσει. Αν στην πορεία υπεξαιρούσε χρήματα για λογαριασμό της από μια «πηγή» με τα περισσότερα χρήματα στον κόσμο, δεν θα ήταν κακό. Τι, όχι;
Αρχικά, ως φοιτήτρια στη σχολή Γουόρτον, στις αρχές της δεκαετίας του 2010, έβαλε μπρος το "Pover-Up", μια πλατφόρμα που υποσχόνταν πρόσβασης σε «μίκρο-δάνεια» με ένα κλικ του ποντικιού. Πρόκειται για μια αναδυόμενη τάση, την εξεύρεση δανειοδότησης από πηγές με αμφιλεγόμενη πιστοληπτική ικανότητα, αυτό που αργότερα στη δική μας οικονομία ονομάστηκε και «θαλασσοδάνεια». Όμως οι φοιτητές της εποχής εκείνης, αναζητούσαν μικρά, χαριτωμένα δανειάκια πάση θυσία για να πληρώσουν τα δίδακτρα τους, διαφορετικά θα γυρνούσαν πίσω στα σπίτια τους. Ήταν μόλις 17 ετών, όταν δεχόταν συμβουλές από τον Χάουαρντ Φίνκελστιν, έναν γκουρού των χρηματοοικονομικών, που αναζητούσε νέα ταλένα της επιχειρηματικότητας.
Η Τσάρλι παρακολουθούσε τι κάνουν οι μιλένιαλ επιχειρηματίες, θαμπωνόταν κυρίως από την Ελίζαμπεθ Χολμς της "Theranos" και στην πορεία των ετών έβαλε σε προτεραιότητα κάτι που δεν ήταν τόσο μέσα στις δανειακές ανάγκες των συμφοιτητών της, το προσωπικό της brand.
Ως δευτεροετής, έγινε μέλος στην ελίτ ένωση φοιτητών Board of Overseers, που είναι άμεσα συνδεδεμένη με το εβραϊκό λόμπι Hillel International. Παράλληλα με τις σπουδές της στα οικονομικά, κάνει τα πάντα για να παρουσιάσει το "Pover-Up" ως κάτι πολύ μεγαλύτερο από αυτό που είναι και τα καταφέρνει. Το περιοδικό INC την κατατάσει στις πιο κουλ, ανερχόμενες επιχειρηματίες, ενώ και η οικονομική εφημερίδα Fast διαφημίζει την επιχείρηση της. Όταν ανοίξει το πρώτο της γραφείο, στο Μανχάταν φυσικά, το επικοινωνιακό της ντεμαράζ θα αγγίξει την κορυφή.
Την ίδια στιγμή, μαρτυρίες για δανειολήπτες που αυτοκτόνησαν επειδή δεν μπορούσαν να πληρώσουν τα μικρό-δάνεια τους, βγαίνουν στο φως. Η Τσάρλι δέχεται επίμονα ερωτήσεις για τις εγγυήσεις που παρέχει η πλατφόρμα της σε δανειολήπτες και επενδυτές. Αναφέρει πως «στο Pover Up σεβόμαστε την αξιοπρέπεια των συνεργατών μας» και διάφορα άλλα, μάλλον αόριστα σχόλια για «τις αξίες που μας ενώνουν».
Συνήθως όταν μια εταιρεία αναφέρεται στις «αξίες που μας ενώνουν», μάλλον κάποιος στο τέλος θα περάσει τα σίδερα της φυλακής. Όχι;
Μυστικά και ψέματα
Αυτό που η Τζαβίς δεν αποκαλύπτει σε κανέναν, είναι πως η πλατφόρμα της λειτουργεί μάλλον προβληματικά. Έχει αναθέσει την διαχείριση της σε μια ομάδα τεχνικών από την Ινδία, που δουλεύει νύχτα και μέρα για να διορθώνει τεχνικά προβλήματα σε αυτό που το Pover - Up δεσμεύεται πως ήδη παρέχει. Δεν την αφορά. Η Τσάρλι διαγωνίζεται για επιχορηγήσεις από το Peter Thiel Foundation (χρηματοδότης του Ντόναλντ Τραμπ) και κάνει δημόσιες σχέσεις με επενδυτές που προέρχονται από το πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Το 2012 έχει μαζέψει 300.000 δολάρια. Δεν θα αρκεστεί σε αυτά. Έχει ως στόχο να λειτουργήσει το Pover Up σε 500 πανεπιστήμια και να συγκεντρώσει επενδύσεις ύψους 10 εκατομμυρίων δολαρίων.
Δεν θα τα καταφέρει να πετύχει το στόχο της. Θα διαλύσει το Pover-Up το 2013, εν μέσω κατηγοριών από συνεργάτες της πως αυτή η start-up δεν έδωσε ποτέ, έστω ένα δάνειο, μικρό ή μεγάλο, σε φοιτητή. Θα προσπαθήσει να στήσει ξανά μια εταιρεία fintech, σκορπίζοντας 500.000 δολάρια και δεν θα πείσει κανέναν επενδυτή πως είναι αξιόπιστη. Παρ' όλα αυτά, η Τσάρλι Τζαβίς δεν θα πτοηθεί ποτέ.
Ακόμα και όταν κλήθηκε να απολύσει φίλους που είχε προσλάβει σε εταιρίες της, η Τσάρλι Τζαβίς συνέχισε να προχωράει μπροστά. Το 2016 η Τσάρλι προσανατολίζεται ξανά στους φοιτητές. Βλέπει πως το ομοσπονδιακό πρόγραμμα FΑFSA, που στόχο έχει να βοηθήσει φοιτητές να βρουν φτηνά δάνεια για τις σπουδές τους, είναι πάρα πολύ «μπελαλίδικο». Δημιουργεί την εταιρεία Frank, που στόχο έχει να λειτουργεί ως ενδιάμεσος, ανάμεσα στους φοιτητές και τις τράπεζες. Έπαιρνε αιτήσεις από τους φοιτητές και τους υποσχόταν δάνεια, εύκολα. Η ιδέα θεωρήθηκε πανέξυπνη, η Τζαβίς φιλοξενήθηκε στη λίστα «30 επιχειρηματίες κάτω των 30» του περιοδικου Forbes.
Το μεγάλο κόλπο
Δεν είχε σκοπό να τελειώσει εκεί. Το μεγάλο κόλπο είχε ήδη σμιλευτεί στο μυαλό της. Έχει επίσης καταφέρει να βρεί έναν σύμμαχο, στο πρόσωπο του Γάλλου μάνατζερ Ολιβιέ Ομάρ, που του δίνει τό ρόλο του Chief Growth Officer. Έχει δεχτεί εξώδικο από τον Οργανισμό Εμπορίου για εφαρμογή πρακτικών εμπορικής παραπλάνησης και έχει αναγκαστεί να προσθέσει διακήρυξη στο site της πως δεν είναι συνεργάτης της κυβέρνησης. Έχει αγοράσει χώρο στους New York Times, για να εξηγήσει πόσο περίπλοκο είναι το πρόγραμμα FAFSA και πόσα πρόβλήματα λύνει η εταιρεία της. Η αρχισυνταξία αργότερα, θα παραπονεθεί για «σοβαρά λάθη στην διαμόρφωση του άρθρου και προβληματικό περιεχόμενο». Ούτε κι αυτό θα πτοήσει την Τσάρλι.
Το 2021, η επικοινωνιακή της σταυροφορία θα την φέρει μπροστά σε ανώτατα στελέχη του τραππεζικού κολοσσού JPMorgan Chase. Τους εντυπωσιάζει. Θα πείσει την τράπεζα πως έχει πάνω από 4 εκατομμύρια χρήστες και μαζί θα οριστικοποιήσουν ένα deal εξαγοράς της εταιρείας της από την JP Morgan, για 175 δολάρια. Στην πραγματικότητα είχε λιγότερους από 300.000 εγγεγραμένους χρήστες και μόλις 10 από αυτούς, είχαν συνάψει δανειακή σύμβαση μέσω της πλατφόρμας. Αέρας κοπανιστός η Frank;
Η τιμωρία
H JPMorgan ζήτησε με κάθε τρόπο να αποκτήσει πρόσβαση στα πραγματικά στοιχεία της εταιρείας της Τζαβίς. Η προσπάθεια της 33χρονης (σήμερα) να δημιουργήσει, με τη βοήθεια αφανούς συνεργάτη, πλασματικούς λογαριασμούς χρηστών, απέτυχε παταγωδώς. Το 2023, ο ομοσπονδιακός εισαγγελέας και η επιτροπή κεφαλαιοαγοράς άσκησαν κατηγορίες εναντίον της συνομωσία και σειρά από τραπεζικές απάτες και υπεξαίρεση χρημάτων με χρήση ψευδών στοιχείων
Προσήχθη στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της Νέας Υόρκης το Μάρτιο του 2025, όπου και κρίθηκε ένοχη σε όλες τις κατηγορίες. Καταδικάστηκε σε 85 μήνες φυλάκισης και διατάχθηκε να πληρώσει σημαντικά ποσά για αποζημίωση και κατάσχεση προκειμένου να αποκατασταθεί η ζημία κατά της JPMorgan.
Παρά το γεγονός ότι η ποινή της επιβλήθηκε, εκείνη παραμένει προσωρινά ελεύθερη με εγγύηση καθώς έχει καταθέσει έφεση.Φήμες πως έχουν γίνει καλύτερες φίλες με την Ελίζαμπεθ Χόλμς της Theranos ή πως κάποιοι την αποκαλούν «Ρομπέν των Δασών» των startups, δεν έχουν εξακριβωθεί.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
