Χάρρυ Κλυνν: Ο κωμικός - προφήτης που ήταν πιο μεγάλος από την ίδια τη ζωή

«Να ξέρετε μόνο πως δεν υποτίμησα ποτέ τη νοημοσύνη σας». Με αυτόν τον τρόπο, λίγο μελαγχολικά μα με ειλικρίνεια, τελείωνε τις παραστάσεις στις μπουάτ της Αθήνας. Ήταν τότε που η σάτιρα δεν υπήρχε στην τηλεόραση. Υπήρχε σε δίσκους ή κασέτες. Ήταν τότε, στην Ελλάδα της ευμάρειας που σαν προφήτης με θλιμμένο χαμόγελο, ο κωμικός περνούσε κόσκινο την ελληνική πραγματικότητα. Πότε με κοινωνική κριτική, άλλοτε με λεπτή ειρωνεία. Όπως έλεγε ο ίδιος όμως, χωρίς ποτέ να υποτιμά τη νοημοσύνη του κοινού. Αν υπήρχε ο ορισμός αυτού που λένε πιο μεγάλος απ' τη ζωή, θα ήταν ο Χάρρυ Κλυνν.

Ποιητής, ηθοποιός, stand-up comedian και...αθλητικός παράγοντας

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Καλαμαριά, από φτωχούς γονείς που είχαν έρθει από τον Πόντο. «Τα παιχνίδια μου άρεσαν πιο πολύ από τα μαθήματα, αλλά τα κατάφερνα και στα δύο» είχε πει κάποτε. Όταν πήγε σε μια βραδιά ταλέντων, η ζωή του άλλαξε. Έφυγε για την Αθήνα και ξεκίνησε σπουδές σε δραματική σχολή.

Παρουσίαζε το πρόγραμμα σε διάφορα νυχτερινά μαγαζιά της πρωτεύουσας κάνοντας ορισμένες φορές και δικά του σκετσάκια. Το επόμενο βήμα έγινε σε Καναδά και Αμερική. Έγραφε σατιρικά κείμενα για περιοδικά μεγάλης κυκλοφορίας ενώ έκανε και ένα πρώιμο stand-up, όταν ακόμη ο όρος δεν υπήρχε. Γύρισε πίσω στην Ελλάδα το 1974 και ξεκίνησε τις εμφανίσεις του σε διάφορες μπουάτ της Πλάκας. 

Όταν ξεκίνησε τη συνεργασία με την Columbia για την παραγωγή δίσκων, μάλλον κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί την επιτυχία. Ο πρώτος του δίσκος είχε τίτλο «Για δέσιμο» και ήταν ένα είδος κοινωνικού σχολιασμού και σάτιρας μαζί με τραγούδι. Ήταν κάτι το σαρωτικό. Ο Βασίλης Τριανταφυλλίδης (το κανονικό του όνομα) διάλεξε το καλλιτεχνικό του, Χάρρυ Κλυνν. Το είχε εξηγήσει ως εξής: Χάρρυ από τον αστυνόμο «Dirty Harry» του Κλιντ Ίστγουντ και Κλυνν από ένα ομώνυμο απορρυπαντικό της εποχής.

Οι δίσκοι του και οι κασέτες στη συνέχεια που έχουν αυτό το είδος σάτιρας από το οποίο κανείς δεν ξεφεύγει, τον καθιστούν τον κορυφαίο περφόρμερ της δεκαετίας του '80. Τα σχόλιά του εύστοχα, οι προειδοποιήσεις του για το μέλλον αποδείχθηκαν σε έναν βαθμό προφητικές, το στυλ μίμησης αψεγάδιαστο. Όταν κάποτε άκουγαν μια κασέτα του σε ένα αυτοκίνητο και σε ένα σκετς έκανε τον Ανδρέα Παπανδρέου, ένας περαστικός σταμάτησε και ρώτησε με τον χαρακτηριστικό ενθουσιασμό της εποχής: «Ρε σεις, πού μιλάει ο πρόεδρος;». 

Εκτός όμως από την καλλιτεχνική φλέβα, υπήρχε και η αγάπη του για το ποδόσφαιρο και κυρίως για τον Απόλλωνα Καλαμαριάς. Έφτασε ύστερα από πρόταση των αθλητικών παραγόντων, να αναλάβει την προεδρία της τότε ΕΠΑΕ (Ένωση Ποδοσφαιρικών Ανωνύμων Εταιρειών) το 1988. Χειρίστηκε αυτή τη νευραλγική θέση τηρώντας τις ισορροπίες, χωρίς φυσικά να ξεφύγει από την κριτική. «Κάποτε με λέγανε τσάτσο του Βαρδινογιάννη, τώρα με λένε τσάτσο του Ζαφειρόπουλου, πάντως είμαι τσάτσος γενικά» έλεγε στον Φίλιππο Συρίγο.

Η κόντρα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, η κρίση και το τέλος

Η σάτιρά του δεν ήταν πάντα ευπρόσδεκτη απ' όλους. Συχνά, στο στόχαστρό του έμπαινε ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Χρήστος Σαρτζετάκης, ένας άνθρωπος αυστηρός και φύσει τυπολάτρης. Ο Σαρτζετάκης, εν εξάλλω, έκανε μήνυση στον Χάρρυ Κλυνν για τα σχόλιά του (όπως και στον Λάκη Λαζόπουλο στη συνέχεια), πρωτοφανές για τα ήθη της Μεταπολίτευσης. «Και τον Παπανδρέου σατίρισα, και τον Καραμανλή σατίρισα, μόνο ο Σαρτζετάκης με έστειλε στο δικαστήριο» έλεγε ο ίδιος. 

Με το πέρασμα των χρόνων και την τηλεοπτική του παρουσία, καθιερώνεται ακόμα πιο πολύ στη συνείδηση του κοινού ως ο εθνικός μας γελωτοποιός. Παρόλο που υπήρξε υποψήφιος δήμαρχος Καλαμαριάς με τη Νέα Δημοκρατία, η κρίση τον βρίσκει να στηρίζει σταθερά την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ. Με αναρτήσεις του στηλιτεύει τους δανειστές αλλά όχι μόνο.

Η αλήθεια είναι πως ο λόγος του (και τα αστεία του) χαρακτηρίστηκαν ως ακραία. Μαζί με κάποιες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που ήταν στην καλύτερη περίπτωση ανόητα και παρωχημένα. Ο ίδιος συνεχίζει τις εμφανίσεις του αλλά με χαμηλότερους ρυθμούς. Ο αιφνίδιος θάνατος του γιου του, Νίκου Τριανταφυλλίδη, τον σημαδεύει. Αρχίζουν τα προβλήματα υγείας και ο Χάρρυ Κλυνν «φεύγει» ήσυχα στις 21 Μαΐου 2018. 

Καθώς συζητάμε για την κληρονομιά και το αποτύπωμά του, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς μεταξύ μας. Οι εποχές άλλαξαν. Αυτό που κάποτε θεωρούσαμε χιούμορ (αν ήταν και ποτέ) και είχε δόσεις ομοφοβίας και σεξισμού, δεν θα περνούσε με την ίδια ευκολία σήμερα. Ταυτόχρονα, είναι άδικο να ορίζουμε το χθες με κριτήρια του σήμερα. Κανείς δεν είναι υπεράνω κριτικής αλλά και κανείς δεν χρειάζεται να «καταδικαστεί» μεταγενέστερα. Ας σταθούμε σε αυτά που πρέπει. Ο Χάρρυ Κλυνν ήταν πολλά. Ήταν η καθημερινότητα των γονιών μας που μεγάλωσαν στην Ελλάδα της ευμάρειας, ήταν οι ιστορίες των παππούδων μας στα καφενεία ανάμεσα στο τάβλι και τον καφέ, ήταν η ειρωνεία στα κακώς κείμενα της πολιτικής που όλοι ξέρουμε ότι ποτέ δεν αλλάζουν μα πηγαίνουμε στην κάλπη με την ίδια ελπίδα.

Δεν ξέρω αν είναι υπερβολή αλλά θα το πω. Αν κάποιος θέλει να μάθει για την ιστορία της Ελλάδας από το 1974 και μετά, υπάρχουν πολλά αξιόλογα πονήματα για μελέτη. Αν κάποιος όμως θέλει να καταλάβει τι συνέβη στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης, πρέπει να κάνει μια χάρη στον εαυτό του και να ακούσει Χάρρυ Κλυνν. 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.