Τις προάλλες, σ' ένα πρόγραμμα επαγγελματικού προσανατολισμού σε τάξη της πρώτης λυκείου, οι μαθητές ρωτήθηκαν τι θέλουν να κάνουν όταν τελειώσουν το σχολείο. Σε αντίστοιχες ερωτήσεις, πριν από κάποια χρόνια, θα απαντούσαμε κάπως διεκπεραιωτικά για τη ζωή μας. Αν ένα τέτοιο ερώτημα προτεινόταν προς συζήτηση σε εμένα και τους συμμαθητές μου για παράδειγμα, πριν από 10-12 χρόνια, οι απαντήσεις θα ήταν το λιγότερο αναμενόμενες. Πάνω κάτω οι ίδιες, κλασικές φιλοδοξίες και παραδοσιακά πρότυπα.
Τι θέλουν να γίνουν όμως σήμερα τα παιδιά όταν μεγαλώσουν; Πρόσφατη έρευνα που πραγματοποιήθηκε στις ΗΠΑ και σε παιδιά ηλικιών 12-15 (Generation A), έδειξε πως οι σημερινοί έφηβοι, έχουν διαφορετικές επαγγελματικές προτιμήσεις και προοπτικές. Σε αντίθεση με τις προηγούμενες γενιές, τόσο η Gen Alpha όσο και η Gen Z έχουν σήμερα διαφορετικά κριτήρια στο πώς επιλέγει το επάγγελμα που θα ακολουθήσουν. Μην πάμε όμως μακριά, την ώρα που στην Ελλάδα συζητάμε για αλλαγές στο δημόσιο σχολείο και πανεπιστήμιο, μια γενιά υπάρχει εκεί έξω που ήδη κινείται διαφορετικά από ότι οι μαθητές παλαιότερα.
Διαβάστε ακόμη: Δέσμες, Τράπεζα θεμάτων, βάση εισαγωγής: Όλες οι αλλαγές που έχουν γίνει στις Πανελλήνιες
«Οι νέοι σήμερα δεν λένε πια "πώς θα βρω μια δουλειά". Έχουν καταλάβει ότι θα αλλάξουν διάφορα επαγγέλματα και θέσεις εργασίας. Θέτουν σε προτεραιότητα το να ζουν οι ίδιοι καλά. Βλέποντας τους γονείς τους να δουλεύουν όλη μέρα και να κουβαλούν τα άγχη, αμφισβητούν το πρότυπο αυτό. Θέλουν να μην γίνουν σαν τους γονείς τους», σχολιάζει στο Reader ο κος Κωνσταντίνος Κότιος, ο οποίος πριν από έξι χρόνια, ξεκίνησε το κέντρο επαγγελματικού προσανατολισμού labora και συνομιλεί καθημερινά με έφηβους τόσο κατόπιν συναντήσεων όσο και μέσα από το κανάλι και τα βίντεο του κέντρου στα social media.
«Δεν περιμένουν να μάθουν από το σχολείο»
Ένας μέσος 15χρονος σήμερα έχει πολύ καλύτερη αντίληψη του ποιες κλίσεις του πρέπει να αναπτύξει για να μπορέσει να συμβαδίσει με τις τεχνολογικές εξελίξεις, από όσα του δείχνουν στο σχολείο. Υπάρχουν παιδιά που στα 15 τους φτιάχνουν εικονικές επιχειρήσεις, γνωρίζουν πώς μπορούν επαγγελματικά να χρησιμοποιούν τα social media, κοιτάνε βίντεο στο YouTube για το πώς δουλεύουν οι επαγγελματίες trader και θέλουν να ασχοληθούν με το cybersecurity. «Και αυτά, δεν περιμένουν να τα μάθουν από το σχολείο», συμπληρώνει ο κος Κότιος.
Όπως θα πούμε στη συνέχεια, τα παιδιά σήμερα μπορεί να συνεχίζουν να συμπληρώνουν στο μηχανογραφικό τους σχολές όπως τη νομική, ξέρουν όμως ότι μια τέτοια σχολή δεν εξασφαλίζει απαραίτητα ένα σίγουρο μέλλον, όπως συνέβαινε κάποτε. Γι' αυτό αλλάζουν τον τρόπο σκέψης. «Οι περισσότεροι επιλέγουν ακόμη αυτές τις σχολές, όχι απαραίτητα σαν μια σταθερή προοπτική για το μέλλον αλλά ως μια καλή εκκίνηση», συμπληρώνει ο κος Κότιος.
«Παράλληλα, ξέρουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει γίνει και θα είναι κομμάτι της ζωής τους. Τα προηγούμενα δυο χρόνια, που ακόμη δεν κατανοούσαμε ακριβώς την τεχνητή νοημοσύνη, λέγαμε πως το AI θα μάς πάρει τις δουλειές. Σήμερα, οι νέοι έχουν καταλάβει πως τη δουλειά δεν θα την πάρει το AI αλλά εκείνος που ξέρει να το χρησιμοποιεί».
Και εδώ, ανακύπτει ένα ακόμη πρόβλημα που μαστίζει το σημερινό σχολείο: Πώς μπορεί ένας καθηγητής που υπολείπεται των σχετικών γνώσεων να επικοινωνήσει με τα παιδιά; Η πλειοψηφία των μαθητών γνωρίζουν πολύ καλύτερα πώς να χρησιμοποιήσουν εργαλεία όπως το AI από τους καθηγητές τους. «Θα πρέπει να υπάρξουν προγράμματα εκπαίδευσης των δασκάλων και εκπαιδευτικών αλλά και των μαθητών, για να μην μάς ξεπεράσει η τεχνητή νοημοσύνη. Δεν γίνεται τα παιδιά να τη χρησιμοποιούν εκτός σχολείου και μέσα στο σχολείο να υπάρχουν ακόμη αναχρονιστικές πρακτικές και μέθοδοι διδασκαλίας», λέει ο κος Κότιος.
Στα πανεπιστήμια βλέπουμε ότι υπάρχει μια αλλαγή τα τελευταία χρόνια και μια καλύτερη εικόνα καθώς προσπαθούν να εκσυγχρονιστούν με τις ανάγκες της αγοράς. Βλέπουμε νέα διαθεματικά προγράμματα σπουδών λ.χ. μεταπτυχιακό που συνδυάζει τη νομική και την τεχνητή νοημοσύνη αλλά και μια γεινότερη ευελιξία στη μάθηση μέσω micro-credentials και πιστοποιήσεων. «Επειδή μετά το 2030, ο μαθητικός πληθυσμός που θα δίνει πανελλήνιες θα μειωθεί πάρα πολύ (το έχουν πει τα ίδια τα πανεπιστήμια στη Σύνοδο των Πρυτάνων) τα πανεπιστήμια θέλουν να έχουν μια καλύτερη εικόνα και δυναμική γιατί είναι ζήτημα της ίδιας τους της βιωσιμότητας».
Την ώρα λοιπόν που ανοίγει ο δημόσιος διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο και την αρχιτεκτονική του νέου λυκείου, μήπως θα πρέπει να θίξουμε και για την ανάγκη να εκσυγχρονιστεί το σχολείο και οι μέθοδοι που ακολουθούνται σήμερα;
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
