Τα ανάπηρα άτομα δεν είναι ανέραστα. Και δεν θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται ως τέτοια. Η συζήτηση για τη σεξουαλικότητα και την αναπηρία είναι μια βαθιά κοινωνική μάχη για την ορατότητα. Σε μια κοινωνία που αντιμετωπίζει τα ανάπηρα άτομα με οίκτο ή λύπηση και τα αποσεξουαλικοποιεί, η ανάγκη να έρθει στην επιφάνεια αυτή η συζήτηση είναι ακόμα πιο έντονη.
Είναι καιρός να αντικαταστήσουμε τη λέξη «διαφορετικότητα» με τη λέξη ποικιλομορφία. Όπως σημείωσε η stand-up comedian Κατερίνα Βρανά μιλώντας στη Zoe Pre στην εκδήλωση Personas του Reader, δεν είμαστε διαφορετικοί, απλώς έχουμε ποικίλες μορφές. Η σεξουαλικότητα δεν είναι ένα μοναδικό προνόμιο των αρτιμελών, αλλά μια έκφραση που δεν περιορίζεται από ένα αναπηρικό αμαξίδιο.
Η αποσεξουαλικοποίηση από την κοινωνία
Το κυρίαρχο στερεότυπο που αντιμετωπίζουν τα ανάπηρα άτομα είναι η αποσεξουαλικοποίηση. Η κοινωνία τείνει να θεωρεί τα ανάπηρα άτομα ανίκανα όχι μόνο για εργασία ή αυτοεξυπηρέτηση, αλλά και για ηδονή.
Αυτή η αντίληψη πηγάζει από τα κυρίαρχα πρότυπα ομορφιάς και ερωτισμού. Για παράδειγμα, η εικόνα της σέξυ γυναίκας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το περπάτημα και την κινησιολογία. Όπως περιγράφει η ίδια η Κ. Βρανά, το να μπαίνεις σε ένα δωμάτιο τσουλώντας με αμαξίδιο αντί να περπατάς, δημιουργεί μια εσωτερική σύγκρουση με το κυρίαρχο αφήγημα του τι θεωρείται ελκυστικό. Όταν η συνθήκη αλλάζει ξαφνικά, η επαφή με το σώμα χάνεται. Η πρόκληση δεν είναι μόνο το πώς σε βλέπουν οι άλλοι, αλλά το πώς βρίσκεις ξανά την αυτοπεποίθησή σου όταν το ίδιο σου το σώμα λειτουργεί με καινούργιους κανόνες.
Διαβάστε Επίσης: 1ο Personas: Η ημέρα που το Reader ψήλωσε απότομα 2-3 πόντους
«Αυτό που με επηρέασε περισσότερο ήταν που δε μπορούσα να εκφραστώ σεξουαλικά με τον ίδιο τρόπο. Ξαφνικά η σχέση μου με τον εαυτό μου άλλαξε, γιατί επί τέσσερις μήνες ήμουν παράλυτη από το λαιμό και κάτω. Οπότε έχασα την επαφή με το σώμα μου. Και δεν ένιωθα σέξυ και θελκτική», είπε η Κ. Βρανά.
«Ήταν ο αγώνας πως νιώθω εγώ σέξυ, πως τα ξαναβρίσκω με το σώμα μου που λειτουργεί διαφορετικά από πριν, πως φλερτάρω. Αλλά κυρίως μέσα μου επηρεάστηκα μέσα μου. Άργησα πάρα πολύ και έπρεπε να κάνω μεγάλη προσπάθεια να βρω την αυτοπεποίθηση και τη σεξουαλικότητά μου».
Η αυτοϊκανοποίηση των ανάπηρων ατόμων
Μια από τις πιο εκνευριστικές ερωτήσεις που δέχονται τα ανάπηρα άτομα είναι το αν «κάνουν σεξ». Η ερώτηση αυτή προδίδει και την άγνοια που υπάρχει γύρω από αυτό το θέμα, που ακόμα μπορεί να μην αναφέρεται καν ή, όταν αναφέρεται να αντιμετωπίζεται με ταμπού. Ο κόσμος εστιάζει μόνο στα «υδραυλικά» των ανάπηρων ατόμων, όπως είπε η Κατερίνα Βρανά, δηλαδή στους οργασμούς, στη μηχανική της πράξης. Ωστόσο, η σεξουαλικότητα είναι κάτι πολύ ευρύτερο. Η ουσία βρίσκεται στην έκφραση και, κυρίως, στην άνεση.
Όταν η κοινωνία σε θεωρεί ανίκανο για τα πάντα, το ψυχολογικο και συναισθηματικό βάρος ισοπεδώνει την αυτοπεποίθηση. Η σεξουαλική έκφραση είναι ζήτημα επικοινωνίας και αυτοδιάθεσης. Το να μπορείς να πεις τι θες και να νιώθεις κυρίαρχος της επιθυμίας σου, ακόμα και όταν το σώμα σου έχει άλλες ανάγκες, είναι η πραγματική σεξουαλική απελευθέρωση.
«Φυσικά κάνω σεξ, ανάπηρη είμαι όχι ανέραστη. Πάλι καλά που ζούμε σε εποχή που υπάρχουν τόσα sex toys. Απλά δεν έχω καλό συντονισμό στα χέρια και δυσκολεύτηκα πάρα πολύ. Το βασικό ζήτημα είναι να μπορούμε να μιλάμε για τη γυναικεία αυτοϊκανοποίηση, χωρίς να είναι θέμα», υπογραμμίζει η Κ. Βρανά.
«Εγώ δεν είμαι παράλυτη, οπότε δεν είχα θέμα με τον οργασμό, την αυτοϊκανοποίηση κλπ. Το θέμα είναι πως νιώθεις και πόσο άνετη είσαι να μπορείς να εκφράσεις αυτό που θες και να κατευθύνεις τον ερωτικό σου σύντροφο. Πως εκφράζεται η σεξουαλικότητα όταν είσαι ανάπηρος σε μια κοινωνία που σε θεωρεί ανίκανο για οτιδήποτε, όχι μόνο για σεξ, αλλά και για δουλειά και για πολλά ακόμα. Το συναισθηματικό και ψυχολογικό κομμάτι σου χαλάει την αυτοπεποίθηση, σου δημιουργεί ανασφάλειες», επισημαίνει η ίδια.
Η αυτοπεποίθηση ωστόσο δεν έρχεται μαγικά. Χτίζεται μέσα από την ψυχοθεραπεία, την έκθεση και την αποδοχή. Για την Κατερίνα Βρανά, η σκηνή και το κοινό έγιναν ο τόπος όπου οι φόβοι ειπώθηκαν ζωντανά και νικήθηκαν.
Mπορείτε να δείτε όλο το PERSONAS Live εδώ:
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
