Μερμελέχας: Ο πειρατής των Κυκλάδων που έκλεβε από τους Τούρκους και τα μοίραζε στους φτωχούς

Το όνομα «Μερμελέχας» δεν μας είναι γνωστό. Και είναι λογικό. Ένα πρόσωπο που ακροβατεί ανάμεσα στον θρύλο και την ιστορική πραγματικότητα, ένας πειρατής στα άλλοτε δύσκολα νερά του Αιγαίου, που Τούρκοι και πειρατές συγκρούονταν για λάφυρα και πλούτη. Ο Μερμελέχας από τη Μύκονο ήταν ένας άτυπος Ρομπέν...των θαλασσών που έκλεβε τα φορτωμένα πλοία του οθωμανικού στόλου για να βοηθήσει τους συντοπίτες του. Η λαϊκή μνήμη κράτησε το όνομά του ζωντανό στο σήμερα.

Το Αιγαίο των πειρατών

Δεν υπάρχουν πρωτογενείς πηγές ή αναφορές που να εξηγούν με σαφήνεια πότε ξεκίνησε τη δράση του ο θρυλικός Μερμελέχας. Μπορούμε, όμως, να κάνουμε υποθέσεις με το πλαίσιο της εποχής. Το Αιγαίο δεν ήταν τότε αυτό που είναι σήμερα. Ήταν ένα ανοιχτό πεδίο μάχης και κυριαρχίας.

Ο φόβος και ο τρόμος των πειρατών (και όχι μόνο) ήταν ο Καπουδάν Πασάς, ο αρχιναύαρχος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που είχε ως καθήκον την επιβολή της θαλάσσιας τάξης. Ταυτόχρονα, η δυσβάστακτη φορολογία του κατακτητή ανάγκαζε πολλούς Έλληνες να βρίσκουν εναλλακτικούς τρόπους επιβίωσης.

Και κάπως έτσι εμφανίζεται ο Μερμελέχας. Δεν ήταν ένας κοινός πειρατής, ούτε ένας απλός παραβάτης που αψηφούσε τους Τούρκους για να επωφεληθεί ο ίδιος. Έχοντας ως ορμητήριο τη Μύκονο και τις γύρω Κυκλάδες, δημιούργησε έναν πολεμικό στολίσκο για να βάζει στο στόχαστρο τα τουρκικά πλοία που κουβαλούσαν θησαυρούς. Και αυτό που έκανε στη συνέχεια ήταν που τον έκανε εντελώς ξεχωριστό.

Ο πειρατής που μοίραζε τα πλούτη 

Ο Μερμελέχας δεν κρατούσε ποτέ τίποτα για τον ίδιο. Όλη η λεία δινόταν στους φτωχούς της Μυκόνου. Τους μοίραζε τα χρυσά νομίσματα που έκλεβε από τα πλοία, ενώ εξοφλούσε τα χρέη όσων κινδύνευαν με φυλάκιση. Με αυτόν τον τρόπο, κατάφερε να «εξαγοράσει» τη σιωπή τους. Όταν οι Τούρκοι έψαχναν τον παραβάτη απεγνωσμένα, οι Μυκονιάτες σιωπούσαν και παρίσταναν πως δεν ήξεραν τίποτα για τον πειρατή. 

Το τέλος του ήταν άδοξο αλλά όχι με τον τρόπο που μπορεί να φανταστεί κανείς. Οι τουρκικές αρχές που είχαν υποστεί αυτή την οικονομική αιμορραγία εξαιτίας του Μερμελέχα, αποφάσισαν να πάρουν μέτρα. Περικύκλωσαν τη Μύκονο και έδωσαν στον ευεργέτη-πειρατή διορία. Αν δεν παραδιδόταν, θα έσφαζαν όλους τους κατοίκους του νησιού. 

Ο Μερμελέχας πήρε την απόφαση και παραδόθηκε στους Τούρκους εγκαταλείποντας την πειρατική του δράση. Σύμφωνα με ορισμένες πηγές, γύρισε πίσω στο νησί και συνέχισε τη ζωή του ως φούρναρης. Πέθανε περίπου στα μέσα του 19ου αιώνα και ο τάφος του είναι σημείο αναφοράς μέχρι και σήμερα στη Μύκονο. Το όνομά του πέρασε στη λαϊκή παράδοση και στα δημοτικά τραγούδια ως ένα ισχυρό παράδειγμα αυτοθυσίας και ανυπακοής.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.