To πρωινό της ημέρας που αποφάσισα να πάω να συναντήσω τον Μπγιόρν Κλινγκ στη Σουηδική Εκκλησία της Αθήνας, όπως κάθε μέρα, μαζί με τον καφέ, άρχισα να σκρολάρω στο κινητό μου. Το πρώτο πράγμα που έπεσε στα μάτια μου και πάλι, ήταν η εικόνα γνωστού υπουργού της κυβέρνησης, να ωρύεται μπροστά από τις κάμερες, να απειλεί όσους θα πήγαιναν στο συλλαλητήριο των Τεμπών με το απόλυτο χάος, να κοινοποιείται δεκάδες φορές από απλούς, εξοργισμένους ανθρώπους που δεν αντέχουν να τους κουνάει κανένας πολιτικός το δάκτυλο.
Είναι η εποχή της οργής, νιώθουμε διαρκώς θυμωμένοι, καθώς καλούμαστε να ζήσουμε μια καθημερινότητα με την αδικία να είναι μόνιμο σημείο αναφοράς και τον αντίλογο να είναι, μαντέψτε, ένα δάκτυλο που προτάσσεται κυνικά, που περιγράφει εκείνον που αντιδρά στο άδικο ως «μπάχαλακια», ως «κομμουνιστή» και άλλα παλαβά.
Διαβάζστε ακόμη: «Υβριστική εκδήλωση στο πρόσωπο του Ιησού»: Το τελευταίο απαγορευμένο βιβλίο στην Ελλάδα
«Σκοτεινή και παράξενη ετούτη εποχή, σιωπηλή μουσική, ηχηρή μοναξιά» μουρμούριζε ο Δήμος Μούτσης μέσα στις σκέψεις μου, με το «Γουόκμαν» που είχε γράψει πριν από 40+ χρόνια και μοιάζει πιο επίκαιρο από ποτέ. Σε μια Αθήνα που ζεματάει από οργή, μια Δευτέρα βουτηγμένη στο γκρίζο, άνοιξα την πόρτα της Αγγλικανικής εκκλησίας, εκεί όπου με περίμενε ο Σουηδός ιερέας Μπγιόρν Κλινγκ.
Εκεί μας εξήγησε αρχικά πως κατόπιν σχετικής συμφωνίας με τους Βρετανούς ιερείς, κάνει τη λειτουργία της Κυριακής. Στην ενοριακή αίθουσα, που βρίσκεται λίγα στενά μακριά, γίνονται τελετές (γάμοι και βαφτίσεις) και κάθε είδους συγκεντρώσεις πιστών. Και οι δύο χώροι λειτούργησαν όπως ένα καταφύγιο, σε μια ζόρικη μέρα.
Σκηνή 1 - Αγγλικανική Εκκλησία
«Πόσο κοντά είμαστε με την Eλληνική Eκκλησία; Είναι απλό. Κάποτε υπήρχαν δύο εκκλησίες, η δυτική Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία και η ορθόδοξη. Πεντακόσια χρόνια μετά, οι Σουηδοί είπαμε πως θέλουμε το ίδιο με τους Έλληνες, να μην είμαστε μαζί με τον Πάπα. Κάναμε protests κόντρα σε όσα πρέσβευε ο Πάπας, γίναμε δηλαδή, προτεστάντες. Κρατήσαμε παρ' όλα αυτά, τα στοιχεία της δυτικής λειτουργίας, γιατί είχαμε μάθει σε αυτά. Όταν όμως πρόκειται για το Δόγμα, είμαστε το ίδιο με τους Έλληνες».
«Ως προς τη Θεολογία, έχουμε πολλά περισσότερα κοινά με τους Έλληνες παρά με τους Ιταλούς. Αλλά θεωρώ πως τα τελευταία χρόνια όλες οι εκκλησίες έρχονται πιο κοντά, τουλάχιστον γίνονται κάποιες προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση. Όχι πάντα πετυχημένες».
Όσο μιλάμε μέσα στην εκκλησία, ο Μπγιόρν δείχνει αναστατωμένος, έχουν προηγηθεί απόπειρες διάρρηξης λίγες μέρες πριν. Ευτυχώς η εκκλησία στέκει ακλόνητη. Χτυπάει το κινητό του, παίζει το "Believer" των Monkees. Έχουν χιούμορ οι Σουηδοί, ό,τι δουλειά κι αν κάνουν.
«Το Πάσχα μόνο εδώ θέλω να είμαι, είναι υπέροχα στην Ελλάδα. Πιστεύω πως οι Έλληνες γιορτάζουν το Πάσχα πιο έντονα απ΄ όλους τους ορθόδοξους λαούς. Είναι σαν πρωταθλητές! Συνήθως το Πάσχα πάω στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου Ραγκαβά στην Πλάκα και συναντώ εκεί τον πατέρα Αλέξανδρο με τον οποίο μας συνδέει φιλία. Τα πυροτεχνήματα, οι καμπάνες που βαράνε δυνατά, δεν τα αλλάζω με τίποτα».
«Έχουμε και στη Σουηδία πασχαλινούς εορτασμούς, αλλά δεν συγκρίνονται με όσα συμβαίνουν εδώ. Από την άλλη, άμα θέλεις να δεις τους καλύτερους Χριστουγεννιάτικους εορτασμούς, πρέπει να πας στη Σουηδία.Γιορτάζουμε λίγο διαφορετικά πράγματα, σε διαφορετικές μέρες, με αρκετή λειτουργία, με αρκετές ψαλμωδίες, αλλά πιστεύω πως είναι υπέροχες οι χριστουγεννιάτικες γιορτές μας»
Παρένθεση: Ας καταγράψουμε μερικά υπέροχα έθιμα των Χριστουγέννων της Σουηδίας
- Η Luciadagen (Ημέρα της Αγίας Λουκίας - 13/12) σηματοδοτεί την έναρξη των εορτασμών. Ένα κορίτσι ντύνεται ως Αγία Λουκία, φορώντας ένα λευκό φόρεμα με μια κόκκινη κορδέλα και ένα στεφάνι με κεριά στο κεφάλι της. Μαζί με μια πομπή παιδιών, τραγουδούν παραδοσιακά τραγούδια και μοιράζουν lussekatter (γλυκά ψωμάκια με σαφράν).
- Οι Σουηδοί στολίζουν τα σπίτια τους από τις 4 Κυριακές πριν τα Χριστούγεννα (Advent).
- Η πιο σημαντική μέρα των Χριστουγέννων στη Σουηδία είναι η παραμονή των Χριστουγέννων (Julafton - 24 Δεκεμβρίου)
- Οι οικογένειες συγκεντρώνονται για το "Julbord", ένα μεγάλο γιορτινό τραπέζι με παραδοσιακά φαγητά.
- Το αποκορύφωμα της ημέρας είναι όταν ο "Jultomten" (ο Σουηδός Άγιος Βασίλης) φέρνει τα δώρα στα παιδιά.
- Το τραπέζι περιλαμβάνει χριστουγεννιάτικες λιχουδιές όπως: Χριστουγεννιάτικο ζαμπόν (Julskinka),Gravlax (μαριναρισμένος σολομός), Köttbullar (κεφτεδάκια), Lutfisk (παραδοσιακό ψάρι), Janssons frestelse (ογκρατέν με πατάτες, κρέμα και αντζούγιες). Συνοδεύονται με Glögg (ζεστό κρασί με μπαχαρικά).
- Στο Reddit υπάρχει σχετική «στρατηγική» για το πως να επιβιώσεις από ένα τέτοιο τραπέζι χωρίς δυσπεψία
Σκηνή 2- Ενοριακή Αίθουσα
Ο Άγιος Νικόλαος, ο Ιησούς, η Παναγία, αλλά και ο Λούθηρος, χωρίς το φωτοστέφανο του Αγίου, είναι ανάμεσα στα εικονιζόμενα πρόσωπα που βρίσκουμε στην ενοριακή αίθουσα. Σε ένα μεγάλο σπίτι, στην οδό Απόλλωνος, γίνονται συνεστιάσεις μικρών και μεγάλων, μαθήματα σουηδικής γλώσσας, φιλανθρωπικές δράσεις και όχι μόνο. Βαπτίσεις και γάμοι γίνονται και εδώ, αλλά και σε τοποθεσίες όπως η Ρόδος και η Κρήτη, σε συνεννόηση πάντα με τον ιερέα Μπγιόρν.
Τα γλυκά, ο σουηδικός καφές, το ζεστό κρασί και κάποια φαγητά διατίθενται σε φιλανθρωπικές αγορές που διοργανώνει η ενορία, αλλά στις εβδομαδιαίες συνάξεις των πιστών. Είναι σαν ένα σπίτι, μικρό, που μπορεί να φιλοξενήσει πάρα πολλούς.
Ο Μπγιόρν μας σερβίρει ζεστό κρασί και μπισκότα με μπαχαρικά, σε σχήμα καρδιάς. Το κρασί, όπως μας εξηγεί, το παρασκευάζει μόνος του, στο κουζινάκι της αίθουσας. «Παρασκευάζω τουλάχιστον 300 λίτρα κρασί, γίνεται ανάρπαστο τα Χριστούγεννα, όλοι αυτό αναζητούν», μας λέει με καμάρι. Προηγουμένως μας έχει δείξει τη βέσπα με την οποία πηγαινοέρχεται, μου έχει εκμυστηρευτεί πως έχει οδηγήσει λεωφορείο (!). Είναι ένας κανονικός άνθρωπος.
«Στη Σουηδία υπάρχουν σημεία, προς τα βόρεια, που ο επισκέπτης δεν βλέπει καν ήλιο. Είναι σκοτάδι, σαν μια νύχτα που διαρκεί από το πρωί ως το βράδυ. Έζησα και στην Αφρική λίγα χρόνια, εκεί όπου υπάρχει ήλιος, αλλά δεν υπάρχει δύση. Κοιτάς το απόγευμα τον ουρανό και ξαφνικά (χτυπάει τα δάκτυλα), έχει βραδιάσει.
Σαν να γυρίζεις σελίδα σε ένα βιβλίο
«Ευτυχώς εδώ το φως και ο ήλιος μας «χαιρετάνε» κάθε πρωί».
«Έχω παντρευτεί Ελληνίδα γυναίκα, την λένε Ελένη» μου λέει και μου δείχνει τη βέρα του στο δεξί χέρι. «Έχω ζήσει στην Αφρική, στην Ισπανία, στη Γαλλία και φυσικά, στην Ελλάδα. Μου αρέσει η Ελλάδα, έρχονται και τα παιδιά μου συχνά εδώ, έχω κι ένα εγγόνι. Το περασμένο καλοκαίρι ήρθε η κόρη μου και έτρεξε στον μαραθώνιο» μου λέει με περηφάνια.
Σκηνή 3 - Καλοκαίρι στην Ελλάδα
Πώς διαχειρίζονται το καλοκαίρι οι επισκέπτες από τη Σουηδία, με τις αβίωτες θερμοκρασίες και όχι μόνο, είναι μια απορία που μοιραζόμαστε εγώ και ο Άκης. Ο Μπγιορν μας απαντά:
«Είναι κάπως δύσκολο το ελληνικό καλοκαίρι για τους Σουηδούς, ειδικότερα τον Αύγουστο είναι πολύ ακραία η ζέστη. Νομίζω ίσως η λύση για τους επισκέπτες της Ελλάδας από τη Σουηδία θα ήταν να μην προσπαθούν όλοι να έρχονται τον ίδιο μήνα, τον Αύγουστο. Και τον Μάιο έχει πολύ ωραίο καιρό, με ζέστη και λιακάδα».
«Θυμάμαι μια γυναίκα από τη Σουηδία που είχε έρθει στην Ελλάδα και με είχε πλησιάσει. Μου είχε πει, θέλω να τραγουδήσω αυτόν τον ύμνο στην ενορία σας. Τραγούδησε μαζί μας. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που έρχονται στην εκκλησία μας γιατί νιώθουν την ανάγκη να ψάλλουν τους ύμνους μας. Τους γλυκαίνει την ψυχή».
«Πιστεύω πως ο κάθε πιστός πρέπει να προσεύχεται στη μητρική του γλώσσα. Οι ψαλμοί είναι τα πιο οικεία τραγούδια, είναι αυτά που γνωρίσαμε όταν ήμασταν παιδιά, ή αργότερα έφηβοι. Γι' αυτό, όταν έρχονται στην Ελλάδα, περνούν από την ενορία μας και προσευχόμαστε στη σουηδική γλώσσα. Γι' αυτό είμαστε εδώ, για να διατηρήσουμε το πνεύμα και τις παραδόσεις μας».
Συνάξεις για καφέ και μπισκότα, γλυκιά μουσική από πιάνο, χαρούμενα χρώματα. Πόσο φιλελεύθερη τελικά είναι η σουηδική εκκλησία;
«Όχι σήμερα, αλλά σίγουρα διακόσια χρόνια πριν, το να είσαι Σουηδός και Χριστιανός ήταν κάτι ενιαίο. Σήμερα η χώρα μας έχει πάρα πολλούς ανθρώπους που δηλώνουν άθεοι, ίσως τους περισσότερους στην Ευρώπη. Εγώ δεν συμφωνώ στο ότι δεν πιστεύουν τίποτα, νομίζω ότι έχουν αγάπη για το Θεό, με ένα τρόπο δικό τους, αυστηρά προσωπικό. Δεν προσπαθούμε να κρατήσουμε τις παραδόσεις με τον τρόπο που τις κρατούσαν οι πρόγονοι μας, διακόσια χρόνια πριν. Κάποιοι λένε πως είμαστε μια φιλελεύθερη εκκλησία, κάποιοι πως παραείμαστε φιλελεύθεροι. Στο τελευταίο δε συμφωνώ», μου απαντά με βεβαιότητα ο κύριος Κλινγκ.
«Η εκκλησία μας είναι ανοικτή προς όλους, δεν μας ενδιαφέρει το χρώμα ή ο σεξουαλικός τους προσανατολισμός. Επίσης δεν κάνουμε διακρίσεις στο ποιος μπορεί να γίνει ιερέας και ποιος όχι. Αν θέλει μια γυναίκα να έρθει στο ιερατικό σώμα, μπορεί να το κάνει. Μας ενδιαφέρει μόνο αυτό, να θέλει να διαβάσει το ευαγγέλιο, να μετέχει στην εκκλησία μας»
Και φτάσαμε στη μεγάλη απόφαση. Όταν ένας ταξιδιώτης του κόσμου, ένας άνθρωπος με ζωή σαν ταινία του σινεμά, αποφάσισε να ενδυθεί το σχήμα της ιεροσύνης.
«Πώς αποφάσισα να γίνω ιερέας; Ήταν μια στιγμή, που είχα βρεθεί σε μια ελληνική εκκλησία. Θαύμαζα τις εικόνες, συμμετείχα με σεβασμό και ευλάβεια στη λειτουργία. Κάποια στιγμή, έρχεται μια κυρία, μεγάλης ηλικίας και μου δείχνει τις εικόνες και έπειτα με το χέρι της, ακουμπάει την καρδιά μου. Λέω εγώ, κάπως αμήχανα, «α τι ωραία, πολύ όμορφες εικόνες». Με κοιτάζει ξανά, πιο σοβαρά και μου κάνει με το δάκτυλο της, «όχι!» και ακουμπάει ξανά την καρδιά μου (βουρκώνει). Ήθελε να μου εξηγήσει πώς αυτό που βλέπω στις εικόνες, είναι κομμάτι από την ψυχή μου».
Σκηνή 4 - Ασκήσεις επιβίωσης
Πάμε στα πιο σοβαρά. Πόσο δύσκολη είναι η καθημερινότητα μιας εκκλησίας στο κέντρο της Αθήνας, εκεί όπου συνωστίζονται τουρίστες που αποβιβάζονται στο μετρό κατά εκατοντάδες αλλά και επιχειρήσεις;
«Ένα πρόβλημα που θα ήθελα να λύσω στην ενορία μου είναι το οικονομικό. Ξεκινήσαμε να έχουμε έδρα τον Πειραιά, για να έχουν ένα σημείο να βρίσκονται οι ναυτικοί συμπατριώτες μου. Μετά, όταν λιγόστεψαν οι ναυτικοί, αποφασίσαμε να μεταστεγαστούμε. Φέραμε την ενορία μας στην Πλάκα. Όμως τα νοίκια ανέβηκαν και δεν είχαμε δυνατότητά να τα καλύπτουμε. Ήρθαμε εδώ, στο Σύνταγμα. Δεν θα κρυφτώ, τα χρήματα μας είναι λίγα. Αλλά δεν θα σταματήσουμε να υπάρχουμε. Όπου κι αν βρεθούμε».
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
