Είναι λίγοι οι χώροι στην Αθήνα που έχουν μια μοναδικότητα. Αντικειμενικά, είμαστε σε μια χώρα που βαριά σκιά της Ιστορίας καλύπτει όλους σχεδόν τους μουσειακούς χώρους. Η λέξη μουσείο μας πάει σχεδόν αυτόματα στην αρχαιότητα. Μάρμαρο, αγάλματα, κίονες. Στοιχεία ενός μακρινού χθες που μας «κοιτούν» στο σήμερα. Μπορεί ένα μουσείο που αφορά τα συναισθήματα να μιλήσει στο σήμερα; Να μιλήσει σε παιδιά μα κι ενήλικες ταυτόχρονα;
«Ένας χώρος προσβάσιμος σε όλους»
Στη γειτονία του Φιλοπάππου, υπάρχουν κυρίως διαμερίσματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Θα ήταν ίσως κλισέ να πω ότι αυτό το νεοκλασικό στο οποίο βρίσκεται το μουσείο λειτουργεί ως μια όαση αλλά και ως υπόσχεση ελπιδας. Βέβαια, δεν ξέρω αν θα ήταν και κλισέ. Μπαίνοντας μέσα, ο χρόνος σταματάει. Όχι γιατί συναντάς κειμήλια του παρελθόντος, αλλά γιατί καλείσαι να μπεις σε ένα παραμύθι και να κουβεντιάσεις με τον εαυτό σου και τα συναισθήματά σου. Ταυτόχρονα, τα πάντα μέσα στο μουσείο είναι παραμυθένια.
Διαβάστε ακόμη: Πόσο έτοιμοι είμαστε αν πέσει μετεωρίτης στην Ελλάδα; Ο ιδρυτής του πρώτου μουσείου απαντά στο Reader
Η ιδρύτρια και διευθύντρια, Ειρήνη Σοφιανοπούλου, είχε ένα όραμα το οποίο μου εξήγησε γεμάτη πάθος. Η έκθεση του μουσείου είναι αφιερωμένη στο συναίσθημα του θυμού. Υπάρχει ένα κάστρο με διάφορα δωμάτια στο οποία τα παιδιά (και όχι μόνο) καλούνται να περιηγηθούν εξερευνώντας παράλληλα το τι σημαίνει να είναι κανείς θυμωμένος. «Η ιδέα είναι να απενοχοποιήσουμε τον θυμό, να βρούμε τρόπους να τον εκφράζουμε και να χρησιμοποιήσουμε το παιχνίδι για να εξερευνήσουμε το συναίσθημα» σημειώνει η ίδια.
Το παραμύθι εδώ δεν λειτουργεί απλώς ως μια ευχάριστη νότα. Όλα γίνονται μέσα στο πλαίσιο του «μια φορά κι έναν καιρό» για να φύγουμε από το παρόν. «Η απομάκρυνση από το εδώ και τώρα δημιουργεί ασφάλεια, παίζουμε και πειραματιζόμαστε με μεγαλύτερη άνεση» μου εξηγεί η Ειρήνη.
«Το παραμύθι είναι για όλες τις ηλικίες»
Μια εύλογη απορία που σίγουρα θα περάσει από το μυαλό του επισκέπτη είναι μήπως όλη αυτή η συνθήκη του μουσείου αφορά αποκλειστικά τα μικρά παιδιά. Η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική. Τα σαββατοκύριακα λειτουργούν εργαστήρια και για ενήλικες με το παραμύθι ως κεντρικό άξονα αναφοράς. Κι εδώ ήταν η επόμενη απορία μου. Μα πώς μπορεί κάτι τέτοιο να αφορά έναν ενήλικα; Μας έχουν εμφυσήσει την αντίληψη πως το παιχνίδι και το παραμύθι είναι πράγματα αποκλειστικά συνδεδεμένα με την παιδική ηλικία.
«Στο τέλος κάθε επίσκεψης, έχουμε ένα τελετουργικό. Μια μπάλα που πήγαινει από χέρι σε χέρι και το κάθε παιδί λέει σε αυτόν τον κύκλο τι του άρεσε από το μουσείο. Τα παιδιά του λυκείου είπαν ότι τους άρεσε το παραμύθι. Ξεχνάμε πως οι ήρωες των παραμυθιών είναι έφηβοι, δεν είναι μικρά παιδιά, αλλά έφηβοι που βρίσκονται σε αυτό το μεταβατικό σημείο πριν την ενηλικίωση» μου λέει η Ειρήνη.
Διαβάστε ακόμη: Τα 10 μουσεία που δεν ξέραμε καν ότι υπάρχουν στην Ελλάδα
Το μουσείο ξεκίνησε τη λειτουργία του το 2007. Η Ειρήνη ως ιδρύτρια και δημιουργός είναι ένας άνθρωπος που έχει σπουδάσει και ασχοληθεί με το κομμάτι της ψυχολογίας. Παρακολουθώντας μια έκθεση στο παιδικό μουσείο των Βρυξελλών, σκέφτηκε τη δημιουργία ενός μουσείου που θα ασχολείται με τη συναισθηματική καλλιέργεια. «Δεν μου αρέσει ο όρος συναισθηματική νοημοσύνη» σημειώνει.
Όλα διαδραστικά, όλα φτιαγμένα στο χέρι
Η τεχνολογία δεν έχει θέση ανάμεσα στα εκθέματα. Δεν υπάρχουν οθόνες. Όλα είναι διαδραστικά και βασίζονται στη φαντασία εκείνων που συμμετέχουν. Τα εκθέματα είναι εξαιρετικής ομορφιάς και όπως μου λέει η ίδια είναι όλα φτιαγμένα και ζωγραφισμένα στο χέρι. Το μουσείο καταφέρνει κάθε φορά να σαγηνεύσει όσους πηγαίνουν και να τους δώσει έναν ελεύθερο χώρο να εκφραστούν και να μειώσουν λίγο τους γρήγορους ρυθμούς της καθημερινότητας. «Όσες φορές φεύγει ένα παιδί, ρωτάει πώς θα ξαναέρθει. Και η ιδέα αυτή είναι. Να υπάρχει ένας χώρος για να παίξουμε και να εξερευνήσουμε το συναίσθημα όποτε θέλουμε» τονίζει η Ειρήνη.
Πάντως, η στήριξη από τις αρχές ήταν ελάχιστη σε όλη αυτή την προσπάθεια. Το μουσείο κινδύνευσε να κλείσει κατά τη διάρκεια της καραντίνας και όταν άνοιξε ξανά βασίστηκε σε crowdfunding. «Ο χώρος δεν είναι ιδιόκτητος και πάντα εξηγούμε σε όσους έρχονται πως στηριζόμαστε στα έσοδα από τα εισιτήρια που το αντίτιμο είναι το χαμηλότερο δυνατό» μου λέει η ίδια. Η επέλαση του τουρισμού έχει αποστερήσει την περιοχή από τον χαρακτήρα της γειτονιάς. Δεν υπάρχει γειτονιά πια, μόνο τουρίστες.
Παρ' όλα αυτά, το μουσείο λειτουργεί και επιμένει να μιλάει ανοιχτά για συναισθήματα σε έναν κόσμο που δυσκολεύεται ή αρνείται να τα καταλάβει. Και μέσα στους χώρους του με τις μοναδικές εκθέσεις του, μπορεί όποιος θέλει να ταξιδέψει σε παραμύθια. Όχι για να σκοτώσει δράκους. Αλλά για να καταλάβει λίγο καλύτερα αυτά που έχει μέσα του. Να δει την καθημερινότητα με έναν τρόπο διαφορετικό, πιο ανθρώπινο και ίσως να «κλέψει» λίγη από τη μαγεία, τη δημιουργικότητα και το όραμα των ανθρώπων του μουσείου.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
