Μπορούν οι συνεργασίες να μας πάνε ένα βήμα πιο μακριά; Μπορούν εκείνοι που τολμούν, που δεν υπολογίζουν τον κίνδυνο, να τερματίσουν πρώτοι; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που με απασχόλησαν λίγο πριν συναντήσω τον Robin Schuil, τον CEO της Vendora, της πλατφόρμας online πωλήσεων που έχει αλλάξει εντελώς τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τις online συναλλαγές. Τον συνάντησα στα γραφεία της εταιρείας στο Κουκάκι και το κασετόφωνο άρχισε να γράφει.
Όλα ξεκινούν με μια υπέροχη τοποθεσία
«Το πρώτο μας γραφείο στην Αθήνα ήταν κοντά στο Καλλιμάρμαρο στάδιο, δίπλα στην πρεσβεία της Ολλανδίας. Βρεθήκαμε σε έναν χώρο μαζί με πολλές ακόμα αναπτυσσόμενες εταιρείες, όπως η Clio Muse, σε μια τοποθεσία υπέροχη, αν και πανάκριβη».
«Οι startup εταιρείες είναι κάτι που κάνω όλη μου τη ζωή σχεδόν. Φέτος κλείνω 26 χρόνια. Ήμουν 16 ετών, στο σχολείο ακόμα, όταν δημιούργησα την πρώτη μου εταιρεία, μαζί με δύο φίλους, την Marktplaats, το οποίο σημαίνει "marketplace". Πολύ σύντομα αυτή η δουλειά έγινε μια πλήρης εργασία και κλήθηκα να σταματήσω το σχολείο.
Έγινα full time επιχειρηματίας. Μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα το Marktplaats έγινε ένα από τα πιο εμπορικά σάιτ στην Ολλανδία, και το 2004, η εταιρεία μας αγοράστηκε από το eBay. Μεγαλώσαμε απότομα, νομίζω».
«Ήταν η μεγαλύτερη εξαγορά ιντερνετικής εταιρείας στην Ολλανδία εκείνη τη στιγμή. Ένιωθα ευθύνη γι' αυτό που είχαμε δημιουργήσει και συνέχισα να συνεργάζομαι με την eBay για την εξάπλωση της πλατφόρμας σε όλο τον κόσμο. Η εταιρεία επεκτάθηκε σε 27 χώρες ανά τον κόσμο, πολλαπλασίασε το προσωπικό της και έφτασε το 2016, όταν ένιωσα ότι έπρεπε να κάνω το επόμενο βήμα. Ήταν μια εποχή που ήδη είχα ξεκινήσει να εργάζομαι ως μέντορας σε boot camps με εταιρείες start-up. Έκανα αυτό που αγαπούσα πολύ, το να δίνω κατεύθυνση σε φιλόδοξες ιδέες, ώστε να μεγαλώσουν και να γίνουν brands. Είχα ήδη βρει το επόμενο μου βήμα».
«Εκείνη την εποχή μου έστειλε ο Ολλανδός πρέσβης στην Αθήνα ένα μήνυμα, με ρώτησε αν θα είχα λίγο χρόνο να έρθω στην πόλη και να τους βοηθήσω με την ανάπτυξη ενός προγράμματος για τη στήριξη των start-up επιχειρήσεων, ήταν το Orange Grove».
Μόνος στην Αθήνα, με μια καλή ιδέα
«Ήταν τρεις μέρες, λίγο πριν το Σεπτέμβριο, σε μια εποχή που στην Ολλανδία αρχίζει να βρέχει καταρρακτωδώς, ενώ στην Ελλάδα τα πάντα είναι λουσμένα στον ήλιο, εγώ είχα ξανάρθει στη χώρα σαν τουρίστας, είχα περάσει υπέροχα στην Κρήτη και σε άλλα νησιά και μου άρεσε πολύ και η ελληνική κουζίνα και είπα, γιατί όχι. Βρέθηκα στην Αθήνα, σε μια εποχή που οι περισσότεροι Αθηναίοι ακόμα λείπουν για διακοπές στα νησιά (γελάει!) και έζησα τη λιγότερο τουριστική εκδοχή της Αθήνας και αφοσιώθηκά στο Orange Grove».
«Με ενόχλησε, ή μάλλον όχι ακριβώς ενόχλησε, με πείραξε, το γεγονός ότι εκείνη την εποχή στην Ελλάδα δεν δίνονταν σοβαρές ευκαιρίες, δεν στηριζόταν έμπρακτα η επιχειρηματικότητα. Πιστεύω πως για να ξεπεραστεί μια οικονομική κρίση η κάθε κυβέρνηση θα κάνει κάποια βασικά για να στηρίξει την οικονομία με νόμους κι άλλα σχετικά, αλλά τίποτα δεν μπορεί να ξεκινήσει, αν δεν στηριχτεί η επιχειρηματικότητα. Από εκεί δημιουργούνται οι δουλειές».
«Τότε συμφώνησα να εργαστώ για έναν χρόνο στο Orange Grove, να έχω μια μηνιαία παρουσία στον θεσμό, ώστε να βοηθάω τις startups από κοντά. Μου άρεσε το mentoring, δεν ήμουν σίγουρος αν ήθελα να δημιουργήσω κάτι, τίποτα. Όμως, πάρα πολύ σύντομα διαπίστωσα πως όσο εκπαίδευα τις startups, με εκπαίδευαν κι αυτές».
«Τότε αναρωτήθηκα αν θα μπορούσα να δημιουργήσω εδώ, κάτι που στην Ολλανδία ήταν ήδη αρκετά επιτυχημένο, αναρωτήθηκα, αν οι Έλληνες θα αγόραζαν πράγματα από δεύτερο χέρι μέσα από μια ηλεκτρονική πλατφόρμα. Ρώτησα συνεργάτες μου από την Ελλάδα, μου είπαν "α, αυτό θα ήταν μια πολύ καλή ιδέα, άλλα εδώ δύσκολα θα πιάσει". Δεν εμπιστεύονται οι Έλληνες τα προϊόντα από δεύτερο χέρι. Τότε αποφάσισα να πείσω τους Έλληνες να αλλάξουν τρόπο σκέψης και να εμπιστευτούν ένα τέτοιο project».
«Δεν το σκέφτηκα παραπάνω, δημιούργησα την πλατφόρμα και την έβγαλα online αμέσως. Ήθελα να μάθω από τον κόσμο, να διαπιστώσω τι δεν πάει καλά, τι θα χρειαστεί να βελτιωθεί και να γίνουν οι απαραίτητες τροποποιήσεις, ώστε το προϊόν να γίνει ακόμα καλύτερο και να βρούμε την τελική εκδοχή του».
«Αυτό είναι ένα πράγμα που έχω προσέξει σε Έλληνες startup-ers και θέλω να τους βοηθήσω να το αλλάξουν, τοn δισταγμό τους. Είδα ως και επιχειρήσεις που σχεδιάζονταν επί δύο χρόνια και κανείς δεν τολμούσε να βγάλει το προϊόν στην αγορά. Τους έλεγα, βγάλτο, πάρε το ρίσκο να έρθεις σε επαφή με τον καταναλωτή».
«Όπως σου είπα και πριν, τον Αύγουστο ήρθα στην Ελλάδα, τον ίδιο μήνα, μαζί με την βοήθεια της συντρόφου μου και συνιδρύτριας έβγαλα την πλατφόρμα online, και τον επόμενο μήνα, πήγα στα παιδιά του Orange Grove και τους είπα, να παιδιά, εγώ έκανα αυτό, μπορείτε κι εσείς».
Είναι ζήτημα εμπιστοσύνης
«Το έβλεπαν στο Grove και μου έλεγαν, μα αυτό δεν θα δουλέψει στην Ελλάδα. Και εγώ τους απαντούσα όχι, θα δουλέψει, έχει ήδη 12 χρήστες και ένα χρήστη που έχει ανεβάσει προϊόντα. Κάντε υπομονή και θα δείτε. Σήμερα έχει 1.02 εκατομμύρια χρήστες η πλατφόρμα. Κάτι καταφέραμε νομίζω, στο να πείσουμε τους Έλληνες να αλλάξουν γνώμη».
«Το κλειδί για να επιτευχθεί αυτή η αλλαγή είναι η εμπιστοσύνη. Εκεί εστιάσαμε. Είδαμε σχετικές έρευνες, που γίνονται κάθε χρόνο στις χώρες της Ευρώπης, με το βασικό ερώτημα «μπορείς να εμπιστευτείς έναν ξένο;». Στο ερώτημα αυτό, το 57,9% των Ολλανδών απάντησαν θετικά. Μπορείς να φανταστείς πόσοι απάντησαν θετικά στο ίδιο ερώτημα από την Ελλάδα; Περίπου 8%. Tελευταία ήταν η Κύπρος, με 6,5%».
«Δες ας πούμε ένα μωρουδιακό καρότσι. Αυτό είναι ένα ακριβό προϊόν, το οποίο έστω και μεταχειρισμένο μπορεί να ωφελήσει μια νέα οικογένεια. Δεν μπορούσα να φανταστώ πώς ένα τέτοιο προϊόν θα το περιφρονούσε ή δεν θα το εμπιστευόταν ένας Έλληνας αγοραστής. Ένα σωρό τέτοια προϊόντα, όταν είναι καλής ποιότητας, δεν χάνουν την αξία τους και μπορούν να μεταβιβαστούν μέσω μιας πλατφόρμας, ωφελώντας εκείνους που τα έχουν ανάγκη».
«Έβλεπα πως υπήρχαν παρόμοιες προσπάθειες με το Vendora αλλά δεν προχωρούσαν, είχαν προβλήματα. Το πρόβλημα εντοπιζόταν και πάλι στην εμπιστοσύνη. Πώς δύο άγνωστοι άνθρωποι που έχουν κανονίσει μια αγορά online, θα κανονίσουν τη μεταξύ τους συναλλαγή;»
Μια κίνηση-ματ
«Αυτό που κάναμε λοιπόν, ήταν το να δημιουργήσουμε έναν "ενδιάμεσο" σε κάθε συναλλαγή, ένα σύστημα όπου ο αγοραστής καταθέτει τα χρήματα, εμείς τα φυλάμε σε έναν escrow λογαριασμό και έπειτα ειδοποιούμε τον πωλητή πως το αντισυμβαλλόμενο μέρος εκπλήρωσε τη δέσμευση του. Επίσης ειδοποιούμε πως έχουν καλυφθεί τα μεταφορικά, έχει ενεργοποιηθεί η ιχνηλάτιση του προϊόντος και πως ο αγοραστής έχει στη διάθεση του 48 ώρες να παραλάβει την παραγγελία του.
Αρχικά ως προς τα μεταφορικά συνεργαστήκαμε με τα ΕΛΤΑ, αλλά κι εκεί υπήρξε θέμα εμπιστοσύνης και μετά ήρθε η πανδημία, ένα σωρό καταστήματα έκλεισαν κι έγινε ένα τεράστιο μπαμ στις ηλεκτρονικές αγορές. Στην καραντίνα αυξήθηκαν 77% οι αγορές online. Η ΑCS δεν άντεξε, η ΕΛΤΑ δεν άντεξε και τότε ήρθαν νέοι παίκτες στην αγορά. Ευτυχώς, η BOX NOW αποφάσισε να κάνει το λανσάρισμα της παγκοσμίως ξεκινώντας από την Ελλάδα. Δεν ήταν ανάγκη να σταθείς στην ουρά, πληκτρολογούσες έναν κωδικό και είχες το δέμα σου».
«Αφού λοιπόν καταφέραμε να δημιουργήσουμε ένα σύστημα που εμπνέει εμπιστοσύνη μεταξύ πωλητή και αγοραστή, τότε προχωρήσαμε στο επόμενο βήμα και δημιουργήσαμε τις δυνατότητες ώστε να μπορεί ο κάθε παραγωγός, ο κάθε καταστηματάρχης να μπορεί να πουλήσει τα προϊόντα του στην πλατφόρμα της Vendora. Οι αριθμοί επιβεβαιώνουν διαρκώς την επιμονή και την άγνοια κινδύνου μας.
Η Vendora αυξάνει διαρκώς τους μηνιαίους επισκέπτες της και στην Ελλάδα αλλάζει εντελώς το μοντέλο των καταναλωτικών συνηθειών. Σήμερα η Vendora έχει επεκταθεί και στη Βουλγαρία και στην Κύπρο. Ο κάθε έμπορος μπορεί να πουλήσει τα προϊόντα του εντός και εκτός της Ελλάδας. Να, εγώ τις προάλλες αγόρασα ελαιόλαδο από πωλητή/καλλιεργητή από την Βόρεια Ελλάδα, μέσω της Vendora. Sky is the limit».
Επιμονή, η λέξη κλειδί
«Μου αρέσει να συνεργάζομαι με Έλληνες, μου αρέσει να ζω εδώ. Αυτό που μου αρέσει ακόμα περισσότερο είναι ότι κατά τη συνεργασία μου με Έλληνες, έχω καταφέρει να τους πείσω να επιμένουν, όταν κάτι φαντάζει ακατόρθωτο».
Η συνέντευξη μας ολοκληρώθηκε και περπατήσαμε μαζί με τον Ρόμπιν ως την εξώπορτα της εταιρείας που οδηγούσε στο ασανσέρ. Πίσω μου ένας μικρόκοσμος ανθρώπων που προσπαθούν μέρα και νύχτα να ονειρευτούν και να δημιουργήσουν μια νέα πραγματικότητα στον τρόπο που κάνουμε τις αγορές μας. Η εμπιστοσύνη ήταν ανέκαθεν σημείο αναφοράς στις συναλλαγές μας και η ομάδα του Ρόμπιν την έχει κερδίσει με το σπαθί της.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
