Δίπλα στα αποστειρωμένα βίντεο με τις πισίνες που ξεχειλίζουν στη Μύκονο, τα story από το ηλιοβασίλεμα της Σαντορίνης και το ξεσάλωμα πάνω σε τραπέζια στην Πάρο που έχουν κατακλύσει το Instagram και το TikTok, τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια αναζωογονητική στροφή. Έχει ξεπηδήσει ένα πολιτισμικό φαινόμενο, γνωστό και ως Balkan summer, που δείχνει πως μέσα στα φίλτρα και τα εσθέτικς, υπάρχει ακόμα αυτή η ανεπιτήδευτη ομορφιά, η νοσταλγία μέσα από την απλότητα των παιδικών μας καλοκαιριών, η στροφή προς τα χωριά και την επαρχία χωρίς αυτή τη στημένη, σχεδόν ψεύτικη “τελειότητα”.
Ειδικά στην Ελλάδα -αφού όπως λέμε μεταξύ μας χαριτολογώντας, είμαστε περισσότερο Βαλκάνια και λιγότερο Ευρώπη- αυτή η αισθητική είναι σίγουρα πιο κοντά σε όσα έχουμε ζήσει, σε όσες αναμνήσεις συνοδεύουν τα καλοκαίρια μας. Είναι οι εικόνες που μας καθόρισαν.
Μικρά χωριά με λιγοστούς μόνιμους κατοίκους, θάλασσα από το πρωί μέχρι το βράδυ με ένα μικρό διάλειμμα το μεσημέρι για την καθιερωμένη σιέστα, σουβλάκι στο χέρι στην παραλία με το που δύσει ο ήλιος, ξέπλυμα με το λάστιχο στην αυλή για να φύγει η περίσσεια άμμος, παγωτό από το περίπτερο κάθε απόγευμα, μαλλιά μέσα στην αλμύρα. Είναι τα βράδια εκείνα που κάνεις βόλτα στο λιμάνι και τρως ψητό καλαμπόκι. Οι μέρες εκείνες που το μοναδικό πράγμα που ακούγεται είναι ο ήχος των τζιτζικιών και της θάλασσας.
Σε αυτό το σκηνικό, δεν υπάρχουν ξαπλώστρες στις οποίες πρέπει να κάνεις κράτηση με 50 ευρώ το άτομο, ούτε beach bars με δυνατή μουσική που παίζουν χιτάκια όλη μέρα. Υπάρχεις εσύ και η ακροθαλασσιά, οι ψάθες και οι πετσέτες και τα ψυγειάκια με τα τοστάκια, το καρπούζι και τα κεφτεδάκια που έχουν περισσέψει από την προηγούμενη ημέρα, που κουβαλά η μαμά σου για να μην πεινάσεις στην παραλία. Το μπουκάλι με το νερό που όλο το βράδυ έχει μπει στην κατάψυξη και έχει γίνει «πέτρα» και το περιμένεις να λιώσει κάτω από τον ήλιο, για να καταφέρεις να πιεις μια-δυο γουλιές. Τα κουβαδάκια και τα παιχνίδια στην άμμο, οι ρακέτες και το τάβλι.
Δεν κάνεις κράτηση σε ακριβά εστιατόρια, ούτε σε κυριλάτα μαγαζιά που έχεις βρει στα social media. Πας στο ταβερνάκι του χωριού που το μενού του αλλάζει κάθε μέρα, ανάλογα με τα ψάρια που έχουν καταφτάσει εκείνο το πρωί, φρέσκα από τα καΐκια. Κάθεσαι στις άσπρες πλαστικές καρέκλες, βουτάς φρέσκο ψωμί στη χωριάτικη σαλάτα και τρως μεζέδες με τις ώρες ακούγοντας μουσική. Όλοι όσοι καταφθάνουν είναι γνώριμοι, τα πάντα γύρω είναι οικεία.
Είναι εκείνα τα οικογενειακά τραπέζια με τα πλαστικά τραπεζομάντηλα, τα γέλια, τα ψησίματα με τους συγγενείς, το άραγμα στην αυλή διαβάζοντας βιβλίο, τα παιδικά που βλέπεις το μεσημέρι μέχρι να έρθει η ώρα να πας ξανά στην παραλία. Οι μέρες που συναντάς τα παιδιά του χωριού και παίζετε στην πλατεία κυνηγητό και κρυφτό, όσοι οι παππούδες σας μαζεύονται στο καφενείο για το καθιερωμένο τσίπουρο. Βαλκανικό καλοκαίρι είναι και η στιγμή εκείνη - που για πολλούς είναι σχεδόν τραυματική- που ανακαλύπτουμε ένα κουτί οικογενειακού παγωτού χωμένο στην κατάψυξη που το ανοίγουμε και αντικρίζουμε κατεψυγμένο μοσχάρι κοκκινιστό. Αυτό συμπυκνώνει σε μερικές γραμμές τα τελευταία ανέμελα καλοκαίρια μας, τότε που το μεγαλύτερο πρόβλημα που είχαμε να διαχειριστούμε είναι τι γεύση παγωτού θα διαλέξουμε.
Το Balkan summer είναι αυτό που όλο το μήνα περιμένεις το καθιερωμένο πανηγύρι, που είναι το event του χωριού. Όλοι βάζουν τα καλά τους και μαζεύονται στα πλαστικά τραπέζια με λαδόκολλες και τις γουρουνοπούλες να ψήνονται, κάτω από κρεμαστά λαμπιόνια, με τον ήχο από τα κλαρίνα και τα χάλκινα να ακούγεται σε κάθε γωνιά του χωριού.
Τότε δεν υπήρχαν social media και το hype, τότε δεν πήγαινες στο πανηγύρι για το στόρι, πήγαινες απλά για να περάσεις καλά. Δεν υπήρχε η ανάγκη να δείξεις κάτι, να δείξεις ότι περνάς καλά, ούτε ήξερες τι σημαίνει να ζεις τις πιο αυθόρμητες στιγμές κολλημένη σε μια οθόνη κινητού. Πήγαινες να χορέψεις, να φας και στο τέλος, να ενώσεις δύο καρέκλες και να κοιμηθείς λίγο μέχρι οι δικοί σου να αποφασίσουν ότι ήρθε η ώρα να γυρίσετε σπίτι.
Όλο αυτό δεν είναι μια τάση, δεν είναι ένα σημείο των καιρών, αλλά κομμάτι της αυθεντικότητας που επιστρέφει πια και στην ψηφιακή της μορφή. Δεν υπάρχει αυτή η ανάγκη για επίδειξη, δεν υπάρχει η μανία να βρούμε το τέλειο σποτ, ούτε ο ψυχαναγκασμός ότι τα καλοκαίρια πρέπει να συνδέονται με καλοπέραση και Αιγαίο. Το Balkan summer είναι η επιτομή της ελευθερίας και του ανεπιτήδευτου και γι’ αυτό πια επιστρέφει στις οθόνες.
Το Tik Tok υμνεί το Balkan summer σε ένα κόσμο που έχει κουραστεί από τα στημένα, τα ακριβά, τα δήθεν. Σε αυτό δεν χρειάζεται μεγάλο budget, προσπάθεια να βρεις μια κράτηση σε ένα κυκλαδονήσι που τα καταλύματα κλείνονται από τον Γενάρη, ούτε διάσημες παραλίες που πρέπει να στριμωχτείς με εκατοντάδες ακόμη παραθεριστές μόνο και μόνο για να βγάλεις ένα στόρι. Βαλκανικά καλοκαίρια είναι στο χωριό, σε παραλίες που δεν έχουν όνομα και hype, κρυφές και γαλήνιες. Εκεί άλλωστε φτιάχνονται οι καλύτερες αναμνήσεις.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.