Για τους αθλητές υπάρχει ένας τραυματισμός τον οποίο ξορκίζουν τόσο πολύ, που καμιά φορά δεν θέλουν καν να τον ονοματίσουν. Πρόσφατα, μόλις στην αρχή της νέας καριέρας του στη Γερμανία, και ενώ η Ευρώπη άρχισε να καταλαβαίνει το μέγεθος του ταλέντου του, ο Κωνσταντέλιας τον υπέστη. Ρήξη χιαστού.
Οι λέξεις αυτές είναι τρομακτικές ακόμα και για ανθρώπους που δεν έχουν αθληθεί ποτέ επαγγελματικά. Όταν ξορκίζεις κάτι βέβαια, συχνά αδυνατείς να κατανοήσεις την υφή του.
Ο Γιάννης Μουστακαλής είναι Επιμελητής Ορθοπαιδικής Χειρουργικής και Τραυματολογίας στον Ευαγγελισμό. Τον ρώτησα κάποια πράγματα σχετικά με τον ίδιο τραυματισμό, την αποκατάστασή του και τις τελευταίες εξελίξεις όσον αφορά την αντιμετώπισή του.
Τι είναι η ρήξη χιαστού συνδέσμου;
Συνήθως, όταν αναφερόμαστε σε «ρήξη χιαστού» στον αθλητισμό, εννοούμε την ρήξη του Προσθίου Χιαστού Συνδέσμου. Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος αποτελεί έναν από τους κυριότερους σταθεροποιητές της άρθρωσης του γόνατος και η ρήξη του είναι ένας από τους συχνότερους και σημαντικότερούς τραυματισμούς στον αθλητισμό.
Συνηθέστερα συμβαίνει χωρίς επαφή με τον αντίπαλο, κατά τη διάρκεια μιας προσγείωσης μετά από άλμα, μιας απότομης αλλαγής κατεύθυνσης ή μιας απότομης επιβράδυνσης.
Υπάρχει διαφορά ως προς την αντιμετώπιση και την ταχύτητα αποκατάστασης μεταξύ ρήξης πρόσθιου και οπίσθιου χιαστού;
Οι σύνδεσμοι αυτοί αποτελούν δύο διαφορετικές ανατομικές δομές της άρθρωσης του γόνατος. Ο μηχανισμός κάκωσης, η θεραπευτική προσέγγιση και ο χρόνος αποκατάστασης διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των δύο.
Για παράδειγμα μία μεμονωμένη ρήξη οπισθίου χιαστού, χωρίς συνοδές κακώσεις στην άρθρωση του γόνατος, μπορεί σε αρκετές περιπτώσεις να αντιμετωπιστεί συντηρητικά, χωρίς την ανάγκη χειρουργικής παρέμβασης, πάντα όμως με την χρήση εξειδικευμένου προγράμματος αποκατάστασης.
Γιατί την παθαίνουν τόσο συχνά οι ποδοσφαιριστές;
Στο ποδόσφαιρο συναντάμε πολλούς από τους μηχανισμούς κάκωσης που μπορούν να οδηγήσουν σε τραυματισμό του Προσθίου Χιαστού Συνδέσμου όπως οι απότομες αλλαγές κατεύθυνσης,οι επιταχύνσεις και επιβραδύνσεις καθώς και οι στροφικές κινήσεις με το πόδι σταθερό στο έδαφος.
Υπάρχει τρόπος να προφυλαχθεί ένας αθλητής;
Ο κίνδυνος μπορεί να μειωθεί σημαντικά, αλλά όχι να εκμηδενιστεί. Υπάρχουν εξειδικευμένα πρωτόκολλα πρόληψης τέτοιων τραυματισμών, τα οποία επικεντρώνονται μεταξύ άλλων στην σωστή ενδυνάμωση των μυϊκών ομάδων του γόνατος και του κορμού, στην ισορροπία και στην σωστή τεχνική προσγείωσης.
Τέτοια προγράμματα εφαρμόζονται πλέον από τις μικρές ηλικίες στο ποδόσφαιρο και σκοπό έχουν να μειώσουν τον κίνδυνο αντίστοιχων τραυματισμών. Σε καμία περίπτωση όμως ο τραυματισμός ενός αθλητή δεν σημαίνει ότι δεν ακολούθησε τα παραπάνω πρωτόκολλα ή ότι δεν προετοιμάστηκε καταλλήλως. Όπως είπαμε η πρόληψη μειώνει τον κίνδυνο τραυματισμού, δεν τον εξαλείφει εντελώς.
Μπορεί ένας άνθρωπος να έχει ρήξη χιαστού και να μην το αντιληφθεί αμέσως;
Ναι είναι πιθανό. Οι περισσότεροι αθλητές συνηθέστερα εμφανίζουν πόνο, οίδημα στο γόνατο, αδυναμία ή δυσκολία κατά τη βάδιση και αναφέρουν ότι άκουσαν ή αισθάνθηκαν ένα χαρακτηριστικό «κρακ» τη στιγμή του τραυματισμού. Δεν έχουν όμως όλοι την ίδια κλινική εικόνα. Είναι πιθανό κάποιοι να εμφανίσουν ηπιότερη συμπτωματολογία και να παραπονεθούν αργότερα για ένα αίσθημα αστάθειας στο γόνατο.
Έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια η αντιμετώπιση αυτού του τραυματισμού;
Σε πολύ μεγάλο βαθμό. Ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της έρευνας πάνω στις κακώσεις του γόνατος, επικεντρώνεται στον Πρόσθιο Χιαστό Σύνδεσμο. Γνωρίζουμε πλέον πολύ περισσότερα σχετικά με την εμβιομηχανική και τους μηχανισμούς που μπορούν να οδηγήσουν στην ρήξη του. Οι χειρουργικές τεχνικές έχουν εξελιχθεί σημαντικά όπως και η φυσικοθεραπευτική προσέγγιση και αποκατάσταση.
Για παράδειγμα η επιλογή του μοσχεύματος θα χρησιμοποιηθεί κατά την χειρουργική ανακατασκευή του προσθίου χιαστού είναι πλέον ιδιαίτερα εξατομικευμένη και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως το έιδος του αθλήματος και το επίπεδο δραστηριότητας. Παράλληλα χρησιμοποιούμε συγκεκριμένα κριτήρια για την επιστροφή του αθλητή στους αγωνιστικούς χώρους με την μέγιστη δυνατή ασφάλεια.
Ένας αθλητής που υφίσταται ρήξη χιαστού μπορεί να επανέλθει στο 100%;
Πάντοτε αυτός είναι ο στόχος. Να επανέλθει ο αθλητής στο προηγούμενο επίπεδο δραστηριότητας. Οφείλουμε όμως να επισημάνουμε ότι κάθε περίπτωση είναι μοναδική. Η επάνοδος στο προηγούμενο επίπεδο δραστηριότητας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και η άρτια χειρουργική αποκατάσταση δεν επαρκεί από μόνη της.
Μεγάλη σημασία για την οριστική έκβαση έχει η ύπαρξη συνοδών βλαβών στο γόνατο όπως μηνισκικές ρήξεις, ρήξεις άλλων συνδέσμων ή χόνδρινες βλάβες, η ψυχολογική ετοιμότητα του αθλητή καθώς και το επίπεδο της μυικής ενδυνάμωσης. Σε κάθε περίπτωση, ο τελικός στόχος της αποκατάστασης είναι η ασφαλής επιστροφή του αθλητή στο προηγούμενο επίπεδο δραστηριότητας.
Ως γιατρός, ποια είναι η μία συμβουλή που θα δίνατε σε κάποιον αθλητή που μόλις άκουσε ότι έχει ρήξη χιαστού;
Να μην απογοητευτεί και κυρίως να μη βιαστεί. Αρχικά οφείλει να επισκεφτεί έναν εξειδικευμένο Ορθοπαιδικό Χειρουργό ο οποίος θα θέσει τη σωστή διάγνωση και θα καθορίσει την θεραπευτική προσέγγιση. Αυτό είναι και το πρώτο βήμα προς την αποκατάσταση και την επάνοδο στο προηγούμενο επίπεδο δραστηριότητας. Στη συνέχεια πρέπει να τονίσουμε και την σημασία της καλής συνεργασίας με τον φυσικοθεραπευτή, του οποίου οι παρεμβάσεις ξεκινούν συχνά πολύ πριν την οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση.
Η πρώτη σκέψη ενός αθλητή είναι σχεδόν πάντα: «Πότε θα μπορέσω να ξαναπαίξω;». Όμως η διαδικασία της αποκατάστασης είναι μακρά και περιλαμβάνει μικρούς βραχυπρόθεσμους στόχους που πρέπει να κατακτά σταδιακά. Ο στόχος όλης της θεραπευτικής ομάδας και κυρίως του ίδιου του αθλητή δεν πρέπει να είναι η γρηγορότερη επιστροφή, αλλά η ασφαλέστερη επιστροφή στο γήπεδο. Το ζητούμενο είναι να επιστρέψει με ένα σταθερό γόνατο, το οποίο θα μπορεί να εμπιστευτεί ξανά.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
