Η περίοδος της νηστείας αποτελεί για πολλούς μια ευκαιρία να αλλάξουν διατροφικές συνήθειες -έστω και προσωρινά- να αφαιρέσουν από την καθημερινότητά τους τα πολλά ζωικά προϊόντα, να τραφούν λίγο πιο υγιεινά, να χάσουν λίγο βάρος ή να προσπαθήσουν να «αποτιξινωθούν».
Ωστόσο, η αποχή από ζωικά λίπη συχνά συνοδεύεται από παρανοήσεις. Αυτές αφορούν την υγεία και τη θρεπτική αξία των τροφών που επιλέγουμε. Χωρίς τον κατάλληλο σχεδιασμό, η νηστεία μπορεί να μετατραπεί σε μια διατροφική παγίδα και να φέρει αντίθετα αποτελέσματα, επειδή ακριβώς ο περισσότερος κόσμος δεν έχει την κατάλληλη διατροφική εκπαίδευση.
«Δεν υπάρχει καμία επιστημονική ένδειξη ότι η νηστεία ή συγκεκριμένες τροφές “καθαρίζουν” το σώμα από τοξίνες», ξεκαθαρίζει η Νάντια Αναγνωστή, Κλινική Διαιτολόγος (MMedSci) με εξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη, την Παχυσαρκία και το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου και ιδιοκτήτρια του Διαιτολογικού Κέντρου «ΕυΖην» μιλώντας στο Reader.
«Τα πιο συχνά διατροφικά λάθη που παρατηρώ είναι η υπερκατανάλωση υδατανθράκων -όπως ψωμί, ζυμαρικά και πατάτες-, η ανεπαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης, ιδιαίτερα φυτικής, και τα μη ισορροπημένα γεύματα.
Επιπλέον, είναι συχνό το τσιμπολόγημα μέσα στη μέρα, καθώς και η αυξημένη κατανάλωση νηστίσιμων γλυκών και επεξεργασμένων τροφίμων. Η νηστεία μπορεί να αποτελέσει μια πολύ καλή ευκαιρία για βελτίωση των διατροφικών συνηθειών, αρκεί να υπάρχει σωστή οργάνωση και ισορροπία», προσθέτει η ίδια.
Η έλλειψη πρωτεΐνης
«Πολλοί ξεκινούν τη νηστεία πιστεύοντας ότι είναι ένας εύκολος τρόπος απώλειας βάρους, επειδή περιορίζονται τα ζωικά λίπη. Στην πράξη όμως συμβαίνει συχνά το αντίθετο. Αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι αυξάνεται η κατανάλωση σε ψωμί, πατάτες, μακαρόνια και νηστίσιμα γλυκά, τα οποία είναι θερμιδικά πυκνά. Παράλληλα, μειώνεται η πρόσληψη πρωτεΐνης, που είναι βασικός παράγοντας για τον κορεσμό», επισημαίνει η Ν. Αναγνωστή.
«Ένα ακόμη σημαντικό σημείο είναι ότι δεν γίνεται σωστός συνδυασμός φυτικών πρωτεϊνών. Για παράδειγμα, ο συνδυασμός οσπρίων με δημητριακά, όπως φακές με ρύζι, βοηθά στη λήψη πρωτεΐνης υψηλότερης βιολογικής αξίας και καλύτερο έλεγχο της πείνας. Όταν αυτά λείπουν από τη διατροφή, πεινάμε πιο εύκολα, αυξάνεται το τσιμπολόγημα και τελικά η συνολική πρόσληψη θερμίδων».
Ο μύθος της «αποτοξίνωσης»
Αναφερόμενη στον όρο «αποτοξίνωση» ή “detox” που ακούγεται πολύ συχνά από τα social media ή από ανθρώπους που δεν έχουν καμία επιστημονική κατάρτιση στο κομμάτι της διατροφής, επισημαίνει ότι «δεν είναι επιστημονικά ακριβής όταν χρησιμοποιείται στη διατροφή με τον τρόπο που προβάλλεται. Ο οργανισμός μας διαθέτει ήδη πολύ αποτελεσματικούς μηχανισμούς αποτοξίνωσης, κυρίως μέσω του ήπατος και των νεφρών.
Δεν υπάρχει καμία επιστημονική ένδειξη ότι η νηστεία ή συγκεκριμένες τροφές «καθαρίζουν» το σώμα από τοξίνες. Η νηστεία μπορεί να είναι μια πιο φυτοκεντρική διατροφή, που σε πολλές περιπτώσεις σχετίζεται με βελτίωση δεικτών υγείας, αλλά αυτό δεν έχει σχέση με το “detox”. Είναι περισσότερο θέμα συνολικής διατροφικής ισορροπίας».
Θαλασσινά και χοληστερίνη
Ένας ακόμη διατροφικός μύθος όσον αφορά τη νηστεία, έχει να κάνει με τα θαλασσινά. Πολλοί πιστεύουν ότι τα θαλασσινά -που καταναλώνονται κατά τη διάρκεια της νηστείας σε μεγάλες ποσότητες -επειδή ακριβώς είναι οι βασικές τροφές από τις οποίες λαμβάνουμε πρωτεΐνη σχετίζονται με την αύξηση της χοληστερίνης. Ωστόσο η πραγματικότητα διαφέρει.
Όπως υπογραμμίζει η Ν. Αναγνωστή, «τα θαλασσινά αποτελούν μια πολύ καλή πηγή πρωτεΐνης κατά τη διάρκεια της νηστείας και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν χρειάζεται να τα φοβούνται άτομα με αυξημένη χοληστερίνη.
Παρότι περιέχουν χοληστερόλη, φαίνεται ότι η διατροφική χοληστερόλη επηρεάζει λιγότερο τα επίπεδα αίματος σε σχέση με τα κορεσμένα και trans λιπαρά. Επιπλέον, πολλά θαλασσινά είναι χαμηλά σε λιπαρά και πλούσια σε θρεπτικά συστατικά. Φυσικά, σημαντικό ρόλο παίζει ο τρόπος μαγειρέματος. Η επιλογή βραστών ή ψητών αντί για τηγανητά κάνει μεγάλη διαφορά».
Ο μύθος ότι «το νηστίσιμο δεν παχαίνει»
«Ένας πολύ συχνός μύθος που ακούω είναι ότι «ό,τι είναι νηστίσιμο δεν παχαίνει». Στην πραγματικότητα, υπάρχουν πολλά νηστίσιμα τρόφιμα με υψηλή θερμιδική αξία, όπως το ταχίνι, ο χαλβάς και τα νηστίσιμα γλυκά.
Τέλος, αρκετοί πιστεύουν ότι η νηστεία από μόνη της “ρυθμίζει” το σάκχαρο ή τον μεταβολισμό. Αν όμως δεν υπάρχει σωστός σχεδιασμός, μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλες αυξομειώσεις σακχάρου, ειδικά σε άτομα με προδιαβήτη ή σακχαρώδη διαβήτη», λέει καταλήγοντας η Ν. Αναγνωστή.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
