Τι είναι καν η διαφορετικότητα; Ποιος την ορίζει και σε τι βαθμό; Είσαι διαφορετικός μόνο και μόνο αν σ΄αρέσουν οι άντρες, οι γυναίκες, και τα δύο ή όλα τα φύλα, ή αν δεν νιώθεις ο εαυτός σου στο σώμα που γεννήθηκες; Το μόνο σίγουρο είναι ότι η κοινωνία, αν είσαι και προσδιορίζεσαι ως κάτι πέρα από straight σε αντιμετωπίζει αυτόματα διαφορετικά, κάτι «μη κανονικό». Ναι μέχρι και σήμερα, παντού, αλλά ειδικά στις πιο κλειστές κοινωνίες, όπως μια επαρχία.
«Τι είμαστε, τίποτα γυναικωτοί;». «Αν είσαι άνδρας και κλαις, τότε μάλλον είσαι π@@στης». Αυτές και άλλες τόσες φράσεις αποτελούσαν καθημερινότητα για τον Μιχάλη και τον Νίκο, που μεγάλωσαν ως γκέι αγόρια στην ελληνική επαρχία, όχι πολλά χρόνια πριν, μόλις την προηγούμενη δεκαετία.
Ο 23χρονος Μιχάλης από τη Σύρο και ο 24χρονος Νίκος από το Αγρίνιο εξιστορούν στο Reader την πορεία τους από την μοναχικότητα και τον φόβο της παιδικής και εφηβικής ηλικίας μέχρι την απελευθέρωση και την αποδοχή που ήρθε και για τους δύο περίπου στην ενηλικίωση, όταν αποφάσισαν να αφήσουν πίσω στην επαρχία τις γνώμες και τους ανθρώπους που τους αντιμετώπιζαν ως μη κανονικούς και να μετακομίσουν στην Αθήνα, φτιάχνοντας τον δικό τους κύκλο.
Περιγράφουν πώς ήταν να ανακαλύπτουν την ταυτότητά τους σε περιβάλλοντα όπου η διαφορετικότητα συχνά αντιμετωπιζόταν με αμηχανία, προκατάληψη και χλευασμό. Μιλούν για τον πρώτο εφηβικό έρωτα, το coming out σε γονείς και φίλους και το bullying στο σχολείο.
Λίγο πριν από το φετινό Pride, οι δύο νέοι εξηγούν γιατί θεωρούν ότι η διεκδίκηση ίσων δικαιωμάτων και η δημόσια έκφραση παραμένουν πιο επίκαιρες από ποτέ.
Που µεγάλωσες; Σε ποια ηλικία κατάλαβες ότι σου αρέσουν τα αγόρια; Σε αποδέχτηκες αµέσως;
Μιχάλης: «Μεγάλωσα και έζησα στη Σύρο µέχρι τα 19 µου. Η αλήθεια είναι ότι από τα τέλη του δηµοτικού είχα καταλάβει ότι «κάτι δε πάει καλά» µε εµένα µε βάση όλα τα κοινωνικά στερεότυπα που μας κατακλύζουν. Αυτό γιατί είχαν ήδη αρχίσει τα παιδάκια στο σχολείο να µε κοροϊδεύουν που έκανα παρέα µόνο µε κορίτσια ή που επέλεγα να φοράω ρούχα με πιο έντονα χρώµατα.
Η σκέψη ότι είμαι γκέι υπήρχε στο μυαλό μου όλα τα χρόνια ώσπου στο Γυµνάσιο, συγκεκριµένα στη Γ΄ Γυµνασίου, είχα πάει διακοπές στη Κέρκυρα µε συγγενείς µου και συνειδητοποίησα ότι νιώθω έλξη για ένα παιδί από το προσωπικό του ξενοδοχείου.
Διαβάστε επίσης: Η ιστορία του Γκίλμπερτ Μπέικερ που δημιούργησε τη σημαία της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας
Δυστυχώς δεν µε αποδέχθηκα αµέσως. Στην αρχή έλεγα σε άλλους και στον εαυτό μου ότι είμαι bisexual, κάτι το οποίο δεν ίσχυε προφανώς. Δε µου δινόταν χώρος για να µπορέσω να µε αγαπήσω πλήρως. Όχι λόγω του οικογενειακού µου περιβάλλοντος αναγκαστικά αλλά κυρίως λόγω της επαρχίας.
Οι άνθρωποι σε μικρά μέρη συνήθως δε σου δίνουν χώρο να «αναπνεύσεις». Ασχολούνται όλοι τόσο πολύ ο ένας µε τον άλλο, σε σηµείο που µπορεί να πληγωθείς µε τα λόγια που ακούγονται για εσένα από άτοµα που ενδεχομένως δεν γνωρίζεις καν. Μπορώ να σου πω ότι µε αποδέχτηκα 100% όταν πήγα στην Αθήνα για σπουδές. Στην αρχή ήµουν αρκετά µαγκωµένος όµως µε τη πάροδο του χρόνου άρχιζα να νιώθω πιο ελεύθερος και να παίρνω διαφορετικά ερεθίσµατα συγκριτικά µε αυτά της επαρχίας.
Η επαφή µε πολλά γκέι άτοµα και γενικότερα queer παιδιά με έκανε να συνειδητοποιήσω πως δεν είµαι µόνος σε αυτό αλλά και ότι το πρόβληµα µου δεν είµαι εγώ αλλά όσοι δεν με αποδέχονται. Αυτοί που µε βοήθησαν όµως πάρα πολύ να µε αγαπήσω στο έπακρο είναι οι κολλητοί µου, 5 αξιοθαύµαστοι και καταπληκτικοί άνθρωποι. Και πιο συγκεκριµένα ο Θοδωρής και ο Πάνος που τους έχω τόσο πολύ µέσα στη καρδιά µου και τους αγαπώ άπειρα».
Νίκος: «Μεγάλωσα στο Αγρίνιο. Δεν με αποδέχθηκα αμέσως προφανώς. Απέκτησα αυτοεπίγνωση κάπου στη Β΄ Γυμνασίου, αλλά θυμάμαι σίγουρα από την πρώτη δημοτικού να έχω μια έλξη προς τα αγόρια, την οποία δεν μπορούσα να την μεταφράσω τότε.
Στο Γυμνάσιο «είχε φτάσει ο κόμπος στο χτένι» και δεν μπορούσα πλέον να το καταπολεμήσω άλλο. Ήταν εκεί που αποκτάς crush για πρώτη φορά λίγο πιο έντονα και το βλέπεις πιο ρομαντικά, οπότε μετά από αυτό δεν μπορείς να πεις εύκολα όχι σε αυτό που είσαι».
Πώς ήταν να µεγαλώνεις στην επαρχία ως queer άτοµο; Πώς σε αντιµετώπιζαν οι γύρω σου και πώς αισθανόσουν εσύ;
Μιχάλης: «Ένιωθα σαν τη µύγα µέσα στο γάλα. Δε µπορούσα να εκφραστώ και να ντυθώ όπως ήθελα. Ένιωθα αρκετά παγιδευµένος και πιεσµένος. Ειδικά από ανθρώπους µεγαλύτερης ηλικίας, ακόµη και καθηγητές µου, όταν έθιγαν θέµατα που αφορούσαν τη κοινότητα µου. Εκεί δεν έκανα τίποτα άλλο παρά να γελάω και εγώ αµήχανα µαζί τους και να παρακαλάω να γίνει κάτι ώστε να διακοπεί αυτή η συζήτηση.
Άτοµα του κύκλου µου µε αντιµετώπιζαν πολύ όµορφα και ένιωθα προστασία και οικειότητα µαζί τους. Άτοµα εκτός του κύκλου µου όµως µε έφερναν σε αρκετά αµήχανη θέση και µε έθιγαν έµµεσα. Γενικότερα οι άνθρωποι στην επαρχία είναι ως επί το πλείστον πολύ κλειστόµυαλοι και έχουν βολευτεί που ζουν στον µικρόκοσµο τους, τον οποίο έχουν φτιάξει στα µέτρα τους. Οτιδήποτε διαφορετικό τους προκαλεί σύγχυση και δυσφορία».
Νίκος: «Προσωπικά δεν πιστεύω ότι θα είχε μεγάλη διαφορά από το να μεγάλωνα σε μια μεγάλη πόλη ως queer άτομο γιατί δεν υπάρχει ενημέρωση τι είναι και τι σημαίνει να είσαι queer άτομο.
Η μοναχικότητα και ο εγκλωβισμός που νιώθει ένα queer άτομο πιστεύω είναι ίδια και στην επαρχία και στην πόλη. Ένα παιδί σε μια γειτονιά της Αθήνας και ένα παιδί στην επαρχία έχουν τις ίδιες σκέψεις, απλώς η διαφορά είναι ότι στην Αθήνα μπορείς να ξεφύγεις από τον κόσμο.
Στην επαρχία δεν έχεις την ευκαιρία, όπως στην Αθήνα να πας σε μια κοντινή περιοχή, όπου μπορείς να εκφράζεσαι πιο ελεύθερα. Εκεί οι αποστάσεις είναι κοντινές, σε ξέρουν και στο δίπλα και στο παραδίπλα χωριό, ξέρουν την μάνα σου, τον πατέρα σου και μπορεί ο καθένας να πάει να τους πει το οτιδήποτε. Δεν υπάρχει η δυνατότητα να πας κάπου αλλού και να πεις εδώ θα είμαι αυτός που είμαι, θα φοράω ό,τι θέλω, έστω και για μια ώρα. Είναι μια συνεχής πάλη και ένα συνεχές κρύψιμο.
Δεν υπήρχε ποτέ καθάρα το στοιχείο ότι είμαι queer σε μια παρέα. Το coming out στους φίλους μου ήταν αστείο, δεν χρειαζόταν καν. Όταν συνέβη, ήταν αυτονόητο και το κλίμα και το ότι δεν θα νοιάξει κανέναν. Για μένα δεν υπήρξε ποτέ ο φόβος ότι θα με απορρίψει κάποιος από αυτούς που ξέρω ότι εγώ έχω διαλέξει».
Έχεις βιώσει διακρίσεις, προκαταλήψεις ή βία λόγω της σεξουαλικότητας σου;
Μιχάλης: «Έχω ακούσει «αν είσαι άνδρας και κλαις, τότε µάλλον είσαι π@@στης» ή όπως είχε πει µια καθηγήτρια µου εν ώρα µαθήµατος λίγο πριν τις Πανελλήνιες «τι είµαστε, τίποτα γυναικωτοί για να φοβηθούµε;» και άλλα τέτοια πολλά, τα οποία πλέον έχω «συνηθίσει» να ακούω και δε µε αγγίζουν τόσο όσο παλαιότερα.
Έχω αντιµετωπίσει και λεκτική βία, µιας και ήµουν αρκετά ντροπαλό και συνεσταλµένο παιδί, που δεν έβαζα όρια ούτε αµυνόµουν, από άτοµα του σχολείου µου.
Θυµάµαι χαρακτηριστικά µια οµάδα αγοριών που όποτε µε έβλεπε µε τη παρέα µου στο κέντρο µου φώναζε «έλα να µου πάρεις µια π@πα» ή άλλα επίθετα τύπου «π@@στη», «α@@ρφή», «γκ@@@λα», αλλά και φράσεις όπως «γ@@ τη µάνα σου».
Νίκος: «Η χωριατιά που εμένα μου έδωσε η επαρχία ήταν η καπατσοσύνη. Με έκανε να μην έχω ποτέ στο μυαλό μου ότι έχω μια ιδιαιτερότητα. Κάπως δεν μπήκα ποτέ στο τρυπάκι ότι επειδή είμαι γκέι, δεν θα με διαλέξουν εκεί ή θα δυσκολευτώ στο τάδε. Ήξερα ότι δεν μπορώ να περνάω δίπλα από μεγάλες παρέες με κάγκουρες αλλά πέρα από αυτό δεν ένιωσα ότι περιορίστηκα.
Σίγουρα όμως έφαγα bullying στο Γυμνάσιο. Θυμάμαι πολύ χαρακτηριστικά ένα περιστατικό που μου συνέβη σε κεντρικό σημείο του Αγρινίου, όπου μια τεράστια παρέα αγοριών με είδαν να περνάω με την κολλητή μου - ούτε καν μόνο μου- και άρχισαν να φωνάζουν slurs, όπως «μωρή π@@στρα» και άλλα. Δεν με κατέβαλαν τόσο οι βρισιές όσο ο φόβος που ένιωσα ότι μπορεί να ασκήσουν βια πάνω μου. Ήμουν ψύχραιμος επειδή «πάγωσα».
Έχεις κάνει coming out στους γονείς σου και στους φίλους σου;
Μιχάλης: «Είμαι ανοιχτός πλέον, ειδικά από όταν το είπα στην μαμά μου. Οι γονείς μου είναι χωρισµένοι κι εγώ µεγάλωσα µε τη µαµά µου -είµαστε πολύ δεµένοι. Της το εκμυστηρεύτηκα πριν 7 χρόνια, το 2019 δηλαδή, όταν τότε είχα ξεκινήσει την Β’ λυκείου και έβγαινα στα κρυφά µε ένα αγόρι από Αθήνα. Έλεγα σε όλους ότι τον λένε «Δώρα» καθώς ακόµη δεν είχα κάνει coming out. Αναµεσα σε αυτά τα άτοµα λοιπόν ήταν και η µαµά µου.
Άρχισα να πηγαίνω τακτικά Αθήνα για να βλέπω «την Δώρα». Φυσικά το είχα αναφέρει αυτό στη µαµά, ότι πήγαινα Αθήνα, αλλά για να δω κοπέλα και όχι αγόρι, διότι δε µπορούσα να της λέω 100% ψέµατα, δε µου έβγαινε.
Οπότε µετά από δυο µήνες που έβγαινα µε την υποτιθέµενη κοπέλα δεν άντεχα να λέω άλλο ψέµατα στην µαµά µου και ένα βράδυ της ζήτησα να µιλήσουµε. Ανάµεσα σε αυτά που της είπα, ήταν πως «η κοπέλα που βγαίνω δε λέγεται Δώρα αλλά Θοδωρής».
Θυµάµαι να είχε παγώσει όχι όµως σε σηµείο που να µην περίµενε να το ακούσει ποτέ της, καθώς της είχα δώσει δείγµατα από µικρή ηλικία. Το είχε πάρει αρκετά καλά, όµως για χρόνια δε το είχαµε συζητήσει ξανά, ώσπου πέρυσι της το ανέφερα και φάνηκε να ήταν πιο ήρεµη, πιο συνειδητοποιηµένη, σαν να είχε κάτσει µέσα της µετά όλα αυτά τα χρόνια.
Διαβάστε επίσης: Και δεν της φαίνεται: Η Αθήνα στους 7 τοπ προορισμούς για την ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα το 2025
Στον µπαµπά µου δεν ένιωσα την ανάγκη να το πω καθώς είµαι πιο κοντά µε τη µαµά µου και µε ενδιέφερε περισσότερο να το µάθει αυτή. Η «Δώρα» βέβαια ήταν η «αρχή του τέλους» και η αφορµή για να µιλήσω στους φίλους µου για εµένα και να µε ξανα γνωρίσουν.
Ήταν πολύ απελευθερωτική η µέρα που το είπα στην παιδική µου φίλη την Ανδριάνα. Είχαµε πάει για καφέ µαζί µε µια ακόµη φίλη µας και µε ρώτησαν ξαφνικά «τι κάνει ο Θοδωρής». Προφανώς είχαν καταλάβει και μου είπαν με μια φωνή «αν θέλεις να µας πεις κάτι, να ξέρεις πως είµαστε εδώ να σε ακούσουµε». Ε λοιπόν το ίδιο βράδυ το ανακοίνωσα στην Ανδριάνα και την επόµενη µέρα στην άλλη τη φίλη µας».
Νίκος: «Θυμάμαι ότι είχα κάνει coming out σε 4 άτομα συνολικά. Το πρώτο άτομο ήταν η Λ., η κολλητή μου. Το δεύτερο, ήταν ο κολλητός μου ο Σ. που ήταν και το crush μου. Έγινε μέσα σε δύο προτάσεις μέσω μηνυμάτων και ήταν πιο χιουμοριστικό. «Θα σου λέω για γκόμενους απο δω και πέρα» του είπα ανάμεσα σε άλλα. Θυμάμαι να του το στέλνω και να κλείνω γρήγορα το κινητό μου, με είχε πιάσει ταχυκαρδία, όχι από φόβο πώς θα το έπαιρνε, αλλά όσο να ναι ήταν το πρώτο αγόρι που το μάθαινε.
Για τους γονείς μου και όσους ήταν αναγκαστικά στο περιβάλλον μου και ήξερα τις απόψεις τους που ήταν πιο κλειστές λόγω επαρχίας υπήρχε φόβος τότε. Πλέον είναι σαν να είναι αυτονόητο αλλά και συγχρόνως να μην είναι. Δεν είχα ποτέ με τους γονείς μου συναισθηματική σχέση και εγγύτητα.
Σίγουρα με πληγώνει που δεν έχω γονείς, με τους οποίους νιώθω άνετα να μπορούμε να το συζητήσουμε αλλά δεν είναι ότι με απασχολεί καθημερινά μέχρι και σήμερα ότι είναι κλειστόμυαλοι. Έτσι κι αλλιώς το ξέρω ότι με τους γονείς δεν ταιριάζουν τα χνώτα μας, δεν θα ήμασταν ποτέ φίλοι. Χωρίς καμία κακία όμως. Πιστεύω δεν χρειάζεται να ψυχοπλακώνεσαι αν δεν ταιριάζεις τόσο με τους γονείς σου.
Δεν τους έβαζα ποτέ κάτω να τους πω ότι είμαι γκέι αλλά δεν θα με ένοιαζε να με δουν στο δρόμο με έναν γκόμενο ή ακόμη και να παντρεύομαι στην τηλεόραση (γέλια). Δεν θα μπορούσα να διαχειριστώ την αντίδραση κάποιος να μου ουρλιάξει επειδή είμαι γκέι, είναι πολύ μακριά από εμένα.
Πιστεύεις ότι η επαρχία έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια σε θέµατα αποδοχής και συµπερίληψης;
Μιχάλης: «Όσες φορές έχω επισκεφτεί τον τόπο µου ως φοιτητής έχω παρατηρήσει κάποιες διαφορές. Κυρίως βλέπω νέα παιδιά να κυκλοφορούν και να εκφράζονται όπως αυτά επιθυµούν και αυτό µε χαροποιεί και µε συγκινεί. Θα έλεγα ότι βλέπω να υπάρχει µια µικρή πρόοδος».
Νίκος: «Πιστεύω από όταν μεγαλώναμε εμείς και μετά άρχισαν τα πρώτα βήματα. Τώρα τελευταία ακούω πολλές περιπτώσεις που γονείς αποδέχονται τα παιδιά τους. Είναι καλύτερα τα πράγματα ακόμα και για τα τρανς άτομα, που παλαιότερα δεν υπήρχε καθόλου αποδοχή. Τα τρανς άτομα είναι αυτά που περνούν «χειρότερα» στην κοινότητα, το να είσαι γκέι είναι πολύ πιο αποδεκτό και διαχειρίσιμο.
Θα πας στο Pride; Πώς απαντάς σε εκείνους που λένε ότι δεν χρειάζεται να γίνεται πλεον;
Μιχάλης: «Εννοείται θα πάω στο Pride. Πηγαίνω κάθε χρόνο και δε σκοπεύω να χάσω ούτε το φετινό. Το Pride για εµένα είναι ένας τρόπος έκφρασης για την κοινότητα, µια ηµέρα γιορτής και υπερηφάνειας για το ποιοι είµαστε και τι αξίζουµε.
Είναι ένας τρόπος διαµαρτυρίας να µπορέσουµε ενταχθούµε στην κοινωνία και να έχουµε τα ίδια δικαιώµατα µε τον υπόλοιπο κόσµο και αυτό δε µπορεί κανείς να το αψηφήσει όσο και να θέλουν να το υποβαθµίσουν, επιμένοντας σε σκηνικά που τυχαίνει να λαµβάνουν χώρα εκείνη την ηµέρα. Άλλωστε και σε ποια πορεία δεν έχουν συµβεί σκηνικά, με τα οποία μπορεί να μην ταυτιζόμαστε εμείς;
Ήθελα να πω και για το γνωστό βίντεο στο TikTok που παίζει αυτές τις µέρες µε τη φοιτήτρια στο Ρέθυµνο. Αυτό το βίντεο είναι από μόνο του απάντηση όταν κάποιος µου λέει ότι το Pride δε χρειάζεται να γίνεται πλέον. Το Pride γίνεται ακόμα ακριβώς για αυτό το βίντεο. Για να εξαλείψει την οµοφοβία, τη χολή και τη ρητορική µίσους που βγάζουν ορισµένοι άνθρωποι σαν τη Λύρα. Το Pride είναι και θα είναι αναγκαίο και θα πρέπει να γίνεται µέχρι να μην γίνονται ανεκτές τέτοιες συµπεριφορές».
Διαβάστε επίσης: Τα 150 χιλ. like στο βίντεο της Λύρα στο TikTok είναι ο λόγος που χρειαζόμαστε ακόμα το Pride
Νίκος: «Δεν θα πάω φέτος στο Pride επειδή δουλεύω αλλά μου αρέσει να πηγαίνω. Αμφιβάλλω πόσο κεκτημένα είναι τα δικαιώματα μας. Τη στιγμή που μιλάμε σε πολλές χώρες τη μια ημέρα έχουμε δικαιώματα και την επόμενη ξυπνάμε και δεν έχουμε. Σε χώρες δίπλα μας γυναίκες δεν έχουν κάνει πρόσβαση σε γνώση και πληροφορία και εμείς μιλάμε για κεκτημένα δικαιώματα στη μικρή Ελλαδίτσα..
Είναι πολύ μονοδιάστατο και απλοϊκό το να τολμήσει να πει κανείς ότι από ένα γεγονός ή μια επεξεργασμένη εικόνα ενός ξεβράκωτου στο ίντερνετ ότι έτσι είναι όλη η πορεία -γιατί πορεία είναι δεν απλώς μια παρέλαση. Eίναι προσβλητικό όταν straight άτομα μπαίνουν στη διαδικασία να συγκρίνουν τα δικαιώματα τους μαζί μας».
Τι θα έλεγες στα παιδιά που µεγαλώνουν αυτή τη στιγμή στην επαρχία και ανήκουν στην ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα
Μιχάλης: «Θα έλεγα στα παιδιά αυτά, µιας και είναι αρκετά µικρότερα να τολµούν να µιλάνε, να λένε αυτά που σκέφτονται και να µην αφήνουν κανέναν άνθρωπο να τους κόβει τον αέρα και να τα υποβαθµίζει.
Αξίζουν όπως όλοι οι άνθρωποι, δεν είναι τίποτα λιγότερο από κανέναν. Να εκφράζονται όπως επιθυµούν και νιώθουν και να είναι περήφανα για τους εαυτούς τους επειδή είναι πολύ πιο δυνατά από όσο πιστεύουν. Να ονειρεύονται και να τολµάνε. Δεν είναι σε καµία περίπτωση µόνα τους».
Νίκος: «Αυτό που θέλω να τους πω και που δεν θα τους το πει κανείς είναι ότι δεν σημαίνει ότι επειδή είναι πατέρας σου ή μάνα σου ότι πρέπει να τους κρατήσεις στη ζωή σου για πάντα ή ότι πρέπει για πάντα να καθορίζουν τη ζωή σου και το πώς θα εκφράζεσαι. Αυτο που δεν έλεγε κανείς και εγώ είχα ανάγκη να ακούσω τότε είναι το να μην σε νοιάζει τι θα πουν ούτε οι ίδιοι σου οι γονείς, δεν χρειάζεται να εξηγείς τα αυτονόητα σε μεγάλους και υποτίθεται ώριμους ανθρώπους».
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
