Η πρόσφατη αποφυλάκιση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου φέρνει ξανά στο προσκήνιο την ιστορία της «17 Νοέμβρη». Η οργάνωση που έδρασε στο παρασκήνιο της πολιτικής και κοινωνικής ιστορίας της Ελλάδας αποτελεί μέχρι και σήμερα επίκεντρο έρευνας τραβώντας την προσοχή (όπως φάνηκε και από το ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά). 24 χρόνια μετά, υπάρχουν ακόμη ορισμένα αναπάντητα ερωτήματα και ταυτόχρονα, ένας άτυπος εμφύλιος που αφορά την ηγεσία και την κληρονομιά της οργάνωσης.
Αλέξανδρος Γιωτόπουλος: Ο άνθρωπος με τα χίλια πρόσωπα
Μετά την αποφυλάκισή του, ο Γιωτόπουλος αναρωτήθηκε πού ακριβώς βρίσκεται και πώς συντελέστηκε η ηθική αυτουργία του. Μέχρι και σήμερα, δεν είναι απλά ένας αμετανόητος τρομοκράτης. Διατηρεί την ίδια γραμμή υπεράσπισης από την πρώτη στιγμή. Θα μπορούσαμε να πούμε πως έχοντας δημιουργήσει ένα προφίλ ιδεολογικής συνέπειας, διατηρεί την ίδια συνέπεια στα λεγόμενά του σε σχέση με την τρομοκρατική οργάνωση «17 Νοέμβρη».
Διαβάστε ακόμη: Φάκελος 17Ν: Η ζωή του αρχηγού της οργάνωσης Αλέξανδρου Γιωτόπουλου
Από τη στιγμή της σύλληψής του, ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος δήλωνε ξεκάθαρα πως δεν έχει καμία σχέση με τις κατηγορίες. Διαμόρφωσε μια υπερασπιστική γραμμή και ένα πολύ συγκεκριμένο προφίλ, αυτό του αγωνιστή, και κυρίως, του αγωνιστή κατά της χούντας. Ήταν τότε που είχε προσαχθεί από τις αρχές της δικτατορίας και είχε καταδικαστεί για μια βομβιστική ενέργεια. Στα πρακτικά βέβαια είχαν σημειώσει λάθος το όνομά του, Γιατρόπουλος αντί για Γιωτόπουλος. Όσον αφορά το γεγονός πως όλα τα υπόλοιπα μέλη ανέφεραν τον Γιωτόπουλο ως αρχηγό, ο ίδιος δήλωνε πως ήταν ψέματα, και εκείνος ήταν το θύμα ώστε να πέσουν οι υπόλοιποι στα μαλακά εξαιτίας του αντιτρομοκρατικού νόμου.
Οι συνήγοροι δήλωναν στο δικαστήριο πως η 17 Νοέμβρη ήταν μια οργάνωση που δεν είχε συγκεκριμένη ηγεσία, μια οργάνωση εθελοντική χωρίς αυστηρή δομή. Ήταν κι αυτό κομμάτι της υπερασπιστικής γραμμής; Ενδεχομένως. Το ζήτημα της ηγεσίας απασχόλησε τις αρχές. Ο Γιωτόπουλος επανήλθε σε αυτό με επιστολή του στην εφημερίδα «Έθνος» το 2016.
Σύμφωνα με αυτήν, υπάρχουν ασύλληπτοι πυρήνες της οργάνωσης (8 άτομα συγκεκριμένα) ενώ οι μυστικές υπηρεσίες έπαιξαν τον δικό τους ρόλο. Και πάλι, δήλωνε ότι δεν είχε καμία σχέση με τις κατηγορίες. Το προφίλ του παραμένει το ίδιο. Εκούσια ή ακούσια, καλυμμένο με ένα πέπλο (φανερού) μυστηρίου. Πήρε το διδακτορικό του στα μαθηματικά ενόσω βρισκόταν στη φυλακή. Τα χρόνια της οργάνωσης εργαζόταν ως μεταφραστής γαλλικών κειμένων και έκανε μερικά ιδιαίτερα σε φοιτητές. O καθηγητής στο παρασκήνιο της οργάνωσης Πού κρύβεται όμως η αλήθεια του «Λάμπρου;»
Δημήτρης Κουφοντίνας: Ο de facto αρχηγός;
Όταν έγινε η μεταφορά των καταδικασθέντων στις φυλακές Δομοκού, ο Δημήτρης Κουφοντίνας είχε μονάχα ένα αίτημα προς τις αρχές: να μην τον βάλουν στον ίδιο χώρο με τον Γιωτόπουλο. Η ένταση ανάμεσα στους δύο υπήρξε παροιμιώδης. Όπως και οι διαπληκτισμοί τους. Τα μέλη της οργάνωσης χωρίστηκαν σε δύο στρατόπεδα: Γιωτόπουλος και Τζωρτζάτος από τη μια, Κουφοντίνας και αδέλφια Ξηρού από την άλλη. Το πώς διαμορφώθηκε αυτή η κόντρα δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρο. Η αρχή φαίνεται να έγινε με την παράδοση του Δημήτρη Κουφοντίνα στις αρχές που έφερε σε εξαιρετικά δύσκολη θέση τον Γιωτόπουλο.
Ο λεγόμενος...«Φαρμακοχέρης» ακόμη και σε μετέπειτα επιστολές του χαρακτήριζε (εμμέσως πλην σαφώς) συμβιβασμένο προδότη τον φερόμενο αρχηγό της 17 Νοέμβρη επειδή δεν ανέλαβε ποτέ το βάρος που του αναλογούσε. Ο Γιωτόπουλος ήθελε να παρουσιάζει τον εαυτό του ως τον διανοούμενο - ιδεολόγο που πίστευε ότι ο Κουφοντίνας προχώρησε σε ακρότητες. Από την άλλη, ο Κουφοντίνας μάλλον θεωρούσε ότι ανέλαβε την ευθύνη για τη λεγόμενη επαναστατική δράση της οργάνωσης.
Δεν αναφέρεται στον Γιωτόπουλο με το όνομά του. Στις επιστολές του τον γράφει ως «κύριος Γ.» και μένει εκεί. Ένα πινγκ πονγκ...επαναστατικής ευθύνης και ανευθυνότητας εκτυλίσσεται ανάμεσα στους δύο. Αξίζει να θυμηθούμε πως όταν ο Κουφοντίνας παραδόθηκε στις αρχές και ο ανακριτής τον ρώτησε αν γνώριζε τον Αλέξανδρο Γιωτόπουλο, απάντησε λακωνικά (και μάλλον πικρόχολα): «Δεν τον ξέρω εγώ αυτόν». Παράλληλα, ανέλαβε την πολιτική ευθύνη για τις δολοφονικές ενέργειες της οργάνωσης και υπερκέρασε τον φερόμενο αρχηγό.
Αναπάντητα ερωτήματα και μία κοινωνία που δεν είχε πειστεί
Το θρίλερ έφτασε στην αποκορύφωσή του ένα καλοκαίρι του 2002. Η Ελλάδα βάδιζε ανέμελη προς τη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας και το βασικό θέμα που απασχολούσε την εποχή ήταν αν θα τα καταφέρουμε με όλα τα έργα ή απλώς θα γίνουμε ρεζίλι. Η βόμβα που έσκασε στον Πειραιά, στα χέρια του Σάββα Ξηρού, σηματοδότησε την αρχή του τέλους. Και την αρχή της απομυθοποίησης ταυτόχρονα.
Σαν φιγούρες θρυλικές, που κινούνται με ευκολία ανάμεσα στο φως και στο σκοτάδι, μυστηριώδεις, ρωμαλέοι, φορώντας την προβιά του καθημερινού ανθρώπου. Κάπως έτσι είχαν περάσει στο φαντασιακό της κοινωνίας οι τρομοκράτες της 17 Νοέμβρη. Η αποκάλυψη με τη δημοσίευση των φωτογραφιών τους προξένησε ένα παράξενο σοκ σε αρκετούς. Και παράλληλα, πυροδότησε μια από τις βασικότερες θεωρίες συνωμοσίας που αντέχει μέχρι και σήμερα. Σίγουρα, σκέφτονταν πολλοί, υπάρχουν ασύλληπτα μέλη της οργάνωσης, υπάρχουν άνθρωποι από τον κρατικό μηχανισμό, επιχειρηματίες, πολιτικοί που βοήθησαν αυτούς τους απλούς, καθημερινούς ανθρώπους και τους μετέτρεψαν σε δολοφονικά όργανα.
Σε δημοσκοπήσεις, όπως αυτή που πραγματοποίησε η εφημερίδα «Η Χώρα» του Γιώργου Τράγκα, ένα συντριπτικό 80,7% υποστήριζε πως υπάρχουν ασύλληπτοι πυρήνες της οργάνωσης παρά τις αντίθετες διαβεβαιώσεις του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και της τότε κυβέρνησης. Είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν αυτή η θεωρία επιβεβαιωθεί ή απορριφθεί ποτέ. Πολλά ερωτήματα γύρω από την ισχυρότερη τρομοκρατική οργάνωση που γνώρισε η χώρα, ενδεχομένως να μην απαντηθούν ποτέ και θα τροφοδοτούν για πάντα τη φαντασία μας.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
