Πόσο προστατεύει ο νόμος τις γυναίκες απέναντι στη βία σήμερα;

Ημέρες σαν αυτή που είναι αφιερωμένη στην εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών, τα θέματα που έρχονται στο προσκήνιο είναι πολλά και κυρίως αφορούν αυτά που δεν γίνονται για τις γυναίκες, ακόμα και σήμερα, εν έτει 2025. 

Αν ανατρέξει κανείς σε εκθέσεις που κατά καιρούς δίνονται στη δημοσιότητα, θα συμπεράνει πως εκατοντάδες από αυτές υφίστανται καθημερινά βία σε ολόκληρο τον κόσμο και ακόμα δυσκολεύονται να το αποδείξουν, όταν αυτό τους ζητάται.

Το ερώτημα που προκύπτει, με δεδομένα όλα αυτά είναι το εξής. Πόσο προστατεύουν οι νόμοι τις γυναίκες σήμερα; Η απάντηση είναι μάλλον απογοητευτική, αν ρίξει κανείς μια ματιά σε στοιχεία που δημοσιεύει έκθεση των Ηνωμένων Εθνών.

Περιορισμένη νομική προστασία και ανασφάλεια

Σύμφωνα με αυτά, το όχι και πολύ μακρινό 2022, μόνο το 1,4% του συνόλου των γυναικών και των κοριτσιών -δηλαδή 557 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο - ζούσαν σε χώρες με ισχυρή νομική προστασία που εγγυάται την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους. Καταλαβαίνουμε την τραγικότητα του ποσοστού, αν μονάχα σκεφτούμε πως την ίδια χρονιά, ο παγκόσμιος πληθυσμός των γυναικών ήταν περίπου 3,95 δισεκατομμύρια.

Οι χώρες που διαθέτουν νομοθεσία για την ενδοοικογενειακή βία καταγράφουν χαμηλότερα ποσοστά βίας μεταξύ των συντρόφων σε σύγκριση με αυτές που δεν διαθέτουν κάτι αντίστοιχο. Για την ακρίβεια, το ποσοστό είναι 9,5% έναντι 16,1%. Ωστόσο, μόνο το 55% περίπου των χωρών διαθέτουν ολοκληρωμένους νόμους για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας. 

Διαβάστε ακόμα: Γάμοι ομοφύλων: «Αναγνώριση σε όλες τις χώρες της ΕΕ» αποφάσισε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο

Και στους χώρους εργασίας

Τα πράγματα δεν είναι πολύ καλύτερα αναφορικά με τη βία στους χώρους εργασίας. Αν και 151 κράτη έχουν θεσπίσει νόμους που τιμωρούν τη σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας, μόνο 39 διαθέτουν νόμους που τιμωρούν για κάτι αντίστοιχο στους δημόσιους χώρους, κάτι δηλαδή που μπορεί να συμβεί απίστευτα συχνά. 

Την ίδια ώρα, πάνω από το 60% των χωρών στον κόσμο εξακολουθούν να μην διαθέτουν νόμους για τον βιασμό που να βασίζονται στην αρχή της συναίνεσης. Λιγότερο από το ήμισυ του παγκόσμιου γυναικείου πληθυσμού προστατεύεται από νόμους κατά της διαδικτυακής παρενόχλησης. Συνολικά, 139 χώρες δεν διαθέτουν επαρκή νομοθεσία που να απαγορεύει τους γάμους ανηλίκων.

Τι ισχύει με τη χρηματοδότηση για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών

Ενδιαφέρον είναι επίσης πως από το 2023, μόνο 27 χώρες διαθέτουν ολοκληρωμένα συστήματα για την παρακολούθηση και την κατανομή του προϋπολογισμού για την ισότητα των φύλων και την ενδυνάμωση των γυναικών.

Παρά την αύξηση της χρηματοδότησης της επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας τα τελευταία πέντε χρόνια, η χρηματοδότηση για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών μειώθηκε κατά 13% μεταξύ 2018-2019 και 2020-2021.

Μόνο το 5% περίπου της συνολικής χρηματοδότησης των κρατών μελών του ΟΟΣΑ για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών διατίθεται σε οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.

H πλειοψηφία των περιστατικών δεν καταγγέλλεται

Όλα αυτά την ώρα που μόνο στην Ευρώπη, το 22% των γυναικών εκτιμάται ότι έχει πέσει θύμα σωματικής και/ή σεξουαλικής βίας και το 43% έχει βιώσει ψυχολογική βία. Η πλειοψηφία αυτών των περιστατικών δεν καταγγέλλεται. Έξι στις δέκα γυναίκες μένουν μακριά από απομονωμένα μέρη και μία στις τέσσερις αποφεύγει να μείνει μόνη της με κάποιον γνωστό της. Κατά μέσο όρο, δύο γυναίκες σκοτώνονται κάθε μέρα από σύντροφο ή μέλος της οικογένειας. Ωστόσο, οι περιπτώσεις σωματικής ή σεξουαλικής κακοποίησης εντός του σπιτιού υποδηλώνονται σοβαρά.

Τον Απρίλιο του 2024, με 522 ψήφους υπέρ, 27 κατά και 72 αποχές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τους πρώτους κανόνες της ΕΕ ενάντια στη βία κατά των γυναικών και την ενδοοικογενειακή βία. Η οδηγία υποχρεώνει τα κράτη μέλη να θεσπίσουν αυστηρότερους νόμους κατά της βίας στο διαδίκτυο, να παρέχουν καλύτερη βοήθεια στα θύματα και να λάβουν μέτρα για την πρόληψη των βιασμών.

Οι νέοι κανόνες απαγορεύουν, βάσει ευρωπαϊκής νομοθεσίας πλέον, τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων και τους καταναγκαστικούς γάμους. Περιλαμβάνουν επίσης συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές για αδικήματα που διαπράττονται στο διαδίκτυο, όπως η (χωρίς η συγκατάθεση του άλλου προσώπου) δημοσίευση ιδιωτικών πληροφοριών και η αποστολή εικόνων γεννητικών οργάνων. Λίγο αργά, αλλά συνέβη.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.