Νέα έρευνα ενισχύει την άποψη ότι ο Sahelanthropus tchadensis, ένας πιθηκοειδής που έζησε στην Αφρική πριν από 7 εκατομμύρια χρόνια, μπορεί να ήταν ο πρώτος πρόγονος της ανθρωπότητας που περπατούσε όρθιος. Αν και μοιάζει με πίθηκο, η ανάλυση των οστών του δείχνει ότι τα πόδια και οι γλουτιαίοι μύες του ήταν προσαρμοσμένα στη δίποδη βάδιση, όπως στους ανθρώπους.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο Sahelanthropus περπατούσε όρθιος στο έδαφος, αλλά πιθανώς εξακολουθούσε να κινείται στα δέντρα για τροφή και ασφάλεια. Ωστόσο, η υπόθεση δεν έχει κλείσει: μερικοί ερευνητές θεωρούν ότι τα στοιχεία για όρθια βάδιση είναι αδύναμα και χρειάζονται περισσότερα οστά για να επιβεβαιωθεί. Η επιστημονική κοινότητα ελπίζει να βρει νέα απολιθώματα στις ανασκαφές στο Τσαντ, ώστε να λυθεί η διαμάχη.
Όλα ξεκίνησαν ύστερα από νέα ανάλυση οστών που ανήκουν στο είδος με την ονομασία Sahelanthropus tchadensis και οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, τα οστά του ήταν προσαρμοσμένα στην όρθια βάδιση και όχι στη μετακίνηση στα τέσσερα. Θεωρείται ο αρχαιότερος γνωστός ομινίνης —δηλαδή μέλος της ανθρώπινης εξελικτικής γραμμής— μετά τη διαχωριστική εξέλιξη από τους χιμπαντζήδες.
«Με βάση τα χαρακτηριστικά που βρήκαμε, θα έμοιαζε με έναν δίποδο πίθηκο, πιο κοντά σε έναν χιμπαντζή ή μπονόμπο», δήλωσε ο δρ Σκοτ Γουίλιαμς, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. Αν και οι χιμπαντζήδες και οι μπονόμπο μπορούν να περπατούν όρθιοι για μικρές αποστάσεις, κατά κύριο λόγο κινούνται στηριζόμενοι στις αρθρώσεις των δαχτύλων.
Μια διαμάχη που μαίνεται από το 2001
Η εργασία αυτή σύμφωνα με τον Guardian αποτελεί το πιο πρόσφατο επεισόδιο μιας διαμάχης που μαίνεται από το 2001, όταν μια χούφτα απολιθωμάτων του Sahelanthropus ανακαλύφθηκαν στην έρημο Τζουράμπ, στο Τσαντ. Όταν το εύρημα έγινε γνωστό, ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, καθηγητής Μισέλ Μπρουνέ στο Πανεπιστήμιο του Πουατιέ στη Γαλλία, είχε υποστηρίξει ότι ο Sahelanthropus περπατούσε όρθιος, βάσει του τρόπου με τον οποίο κρατούσε το κεφάλι του. Είχε μάλιστα χαρακτηρίσει το είδος «πρόγονο όλης της ανθρωπότητας».
Άλλοι επιστήμονες ήταν λιγότερο πεπεισμένοι ότι ο Sahelanthropus ανήκε στην ανθρώπινη εξελικτική γραμμή. Και χωρίς περισσότερα οστά, ιδίως από το κάτω μέρος του σώματος, ήταν δύσκολο να προσδιοριστεί με βεβαιότητα ο τρόπος μετακίνησής του. Αργότερα ήρθαν στο φως ένα μερικό μηριαίο οστό και οστά του αντιβραχίου, όμως ούτε αυτά έλυσαν τη διαφωνία: οι ερευνητές εξακολουθούσαν να διαφωνούν για το αν επρόκειτο για δίποδο ορθοβάτη.
Στη νέα αυτή έρευνα, ο Γουίλιαμς και οι συνεργάτες του αποφάσισαν να επανεξετάσουν το μηριαίο και τα οστά του αντιβραχίου με νέες τεχνικές, συγκρίνοντας το μέγεθος, τις αναλογίες και τα τρισδιάστατα περιγράμματά τους με αντίστοιχα οστά γνωστών ομινινών και πιθήκων. Ένα χαρακτηριστικό, ιδίως, τράβηξε την προσοχή τους: ένα εξόγκωμα στο μηριαίο οστό του Sahelanthropus, γνωστό ως μηριαίο φύμα.
«Είναι το σημείο πρόσφυσης του μεγαλύτερου και ισχυρότερου συνδέσμου στο σώμα μας», είπε ο Γουίλιαμς. «Όταν καθόμαστε, ο σύνδεσμος αυτός είναι χαλαρός, ενώ όταν στεκόμαστε όρθιοι τεντώνεται. Εμποδίζει τον κορμό να πέφτει προς τα πίσω ή από τη μία πλευρά στην άλλη καθώς περπατάμε, επομένως αποτελεί μια εξαιρετικά σημαντική προσαρμογή για τη δίποδη βάδιση. Από όσο γνωρίζω, αυτό έχει εντοπιστεί μόνο σε δίποδους ομινίνες».
Η ανάλυση αποκάλυψε και άλλα χαρακτηριστικά της όρθιας βάδισης που έχουν επισημάνει και άλλες ομάδες, όπως η φυσική στρέψη του μηριαίου οστού που βοηθά το πόδι να δείχνει προς τα εμπρός, καθώς και οι γλουτιαίοι μύες που σταθεροποιούν τα ισχία και βοηθούν στη στάση, το περπάτημα και το τρέξιμο. Οι λεπτομέρειες δημοσιεύονται στο περιοδικό Science Advances.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
