Παρότι ζούμε στην εποχή του hype, των φίλτρων και της ανάγκης να δείξουμε ότι περνάμε καλά, υπάρχει ένα παράδοξο στον τρόπο που επιλέγουμε να περάσουμε τον ελεύθερο χρόνο μας. Υπάρχει μια τάση που παραδόξως, κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος. Αυτή έχει να κάνει με την αναζήτηση της αυθεντικότητας και της βαρβαρότητας.
Ο σκοτεινός τουρισμός (dark tourism) έχει σίγουρα φανατικούς οπαδούς και φέρνει στην επιφάνεια την ανάγκη των ανθρώπων να έρθουν αντιμέτωποι με το θάνατο και τη βιαιότητα. Είναι κάτι που ελκύει χιλιάδες που θέλουν να βλέπουν μέρη που έχουν καταστραφεί, πόλεις-φαντάσματα, πόλεις που έχουν γεμίσει με πόνο.
Αυτό μπορεί να λειτουργεί αφυπνιστικά, μπορεί να τους γεμίζει με αδρεναλίνη ή μπορεί να πηγάζει και από την ανάγκη για περιπέτεια ή μια προσπάθεια να νιώσουν ζωντανοί. Αλλιώς γιατί να ξεφύγουν από την ανάλαφρη τουριστική γοητεία μιας πόλης και να περπατήσουν σε εδάφη που έχουν ποτιστεί με αίμα και κουβαλούν τη δική τους ιστορία;
Ο σκοτεινός τουρισμός δεν είναι απαραίτητα μακάβριος. Για κάποιους μπορεί να είναι μια μορφή κάθαρσης. Όταν επισκέπτεσαι τα μνημεία της φρίκης ξέρεις που στέκεσαι απέναντι στην ιστορία, νιώθεις το δέος της. Είναι μια πράξη απέναντι στη λήθη. Και αυτό φέρει ευθύνη.
Σε αυτούς τους καιρούς που ζούμε το «ποτέ ξανά» είναι ίσως πολύ μεγάλη κουβέντα, όμως πάντοτε στο πίσω μέρος του μυαλού μας, αυτό θέλουμε να πιστεύουμε. Παρακάτω τα πιο σκοτεινά μέρη του κόσμου και του dark tourism, που καθημερινά επισκέπτονται χιλιάδες και μας υπενθυμίζουν πως τίποτα δεν είναι δεδομένο.
Άουσβιτς- Κρακοβία, Πολωνία
Στην Πολωνία, το Άουσβιτς παραμένει το παγκόσμιο σύμβολο της απόλυτης φρίκης. Το συγκεκριμένο στρατόπεδο συγκέντρωσης ήταν το μεγαλύτερο της ναζιστικής Γερμανίας, όπου εκατομμύρια άνθρωποι δολοφονήθηκαν στους θαλάμους αερίων και το κρεματόριο. Πλέον, μέσα στο χώρο που έχει μετατραπεί σε μουσείο, διατηρούνται τα προσωπικά αντικείμενα -από γυαλιά, μέχρι κοτσίδες μαλλιών και ρούχα- των εκτελεσθέντων.
Διαβάστε Επίσης: Στη σκιά της φρίκης: Ένα οδοιπορικό στο Άουσβιτς
Κι όμως, πολλοί ταξιδιώτες επισκέπτονται την Πολωνία με μοναδικό σχεδόν σκοπό να βρεθούν σε αυτό τον τόπο που μαρτύρησαν εκατομμύρια ψυχές, να περπατήσουν στους διαδρόμους του, στα Block του όπου οι άνθρωποι μετατρέπονταν σε πειραματόζωα και θανατώνονταν. Και καθημερινά περνούν τις πύλες του, βλέπουν τον τόπο μαρτυρίας, βιώνουν νοητά όλα όσα έχουν εκτυλιχθεί εκεί.
Ground Zero - Νέα Υόρκη
Στην καρδιά του Μανχάταν, εκεί που κάποτε υπήρχε το κενό μετά την τρομοκρατική επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, τώρα υπάρχει το μνημείο Ground Zero και είναι το πιο δυτικό παράδειγμα dark tourism. Είναι ο συνδυασμός του πένθους με την ελπίδα. Στο σημείο εκείνο έχουν φτιαχτεί λίμνες αφιερωμένες στους νεκρούς από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου και πάνω στα τσιμεντένια πρεβάζια αναγράφονται ένα-ένα τα ονόματά τους. Τριγύρω οι ουρανοξύστες που υψώνονται δημιουργούν μια περίεργη αντίθεση, αφού μαρτυρούν πως η ζωή συνεχίζεται. Είναι ένα ακόμα μνημείο που καθημερινά πλημμυρίζει με επισκέπτες.
Τσερνόμπιλ - πρώην Σοβιετική Ένωση
Παρόλο που ο πόλεμος στην Ουκρανία άλλαξε τα δεδομένα, το Τσερνόμπιλ παραμένει στη συλλογική μνήμη ως ο απόλυτος προορισμός post-apocalyptic τουρισμού. Η Πριπιάτ, η πόλη-φάντασμα, δεν μπορεί παρά να είναι συνυφασμένη με την 26η Απριλίου του 1986, που ο πυρηνικός αντιδραστήρας του Τσερνόμπιλ εξερράγη. Και έκτοτε, τίποτα δεν ήταν πια το ίδιο.
Εκατοντάδες ζωές χάθηκαν αφού εκτέθηκαν σε πολλή περισσότερη ραδιενέργεια από αυτή που θα μπορούσε να αντέξει οποιοσδήποτε άνθρωπος, οι καρκινογενέσεις αυξήθηκαν κατακόρυφα, ενώ το ραδιενεργό νέφος εξαπλωνόνταν σε χιλιάδες τατραγωνικά μίλια σε όλη την Ευρώπη, καθιστώντας ακατοίκητες πολλές περιοχές.
Πριν λίγα χρόνια, όταν κυκλοφόρησε η σειρά Chernobyl, όλο και περισσότεροι άρχισαν να ελκύονται από ένα ταξίδι στην Ουκρανία, στον τόπο εκείνον που έγινε η μεγαλύτερη πυρηνική καταστροφή του κόσμου. Μάλιστα, σιγά -σιγά, τα τελευταία χρόνια άρχισαν να γίνονται και κάποια οργανωμένα τουρ, από την μεγάλη ζήτηση και την ανάγκη των ανθρώπων να δουν από κοντά το μέρος, τα οποία μπορεί και να ξεπερνούν τα 100 ευρώ την ημέρα.
Μέχρι πρότινος, η είσοδος των επισκεπτών γινόταν μόνο με μακρυμάνικα ρούχα, δεν επιτρεπόταν να μπουν ή να ακουμπήσουν κτίρια, ούτε να φάνε σε ανοιχτό χώρο, ενώ απαγορευόταν να κάνουν βόλτα στο δάσος ή το γρασίδι αφού, ακόμα και σήμερα, η μόλυνση είναι έντονη. Μάλιστα κατά την αποχώρησή τους υπήρχαν ειδικά μηχανήματα που καταγράφουν τα επίπεδα ραδιενέγειας πάνω τους.
Χιροσίμα - Ιαπωνία
Στην Ιαπωνία, το πάρκο και το μουσείο μνημείου Ειρήνης στη Χιροσίμα, είναι από τα κορυφαία τουριστικά αξιοθέατα για όσους επισκέπτονται τη χώρα. Ο θόλος της Ατομικής Βόμβας, το μοναδικό κτίριο που έμεινε όρθιο κοντά στο σημείο της έκρηξης, είναι ένα μνημείο που φέρνει μνήμες από τον Αύγουστο του 1945. Μέσα στο μουσείο, υπάρχουν εκθέματα -που είναι αντικείμενα των θυμάτων της βομβιστικής επίθεσης, φωτογραφίες, βίντεο και διάφορες πληροφορίες για τις επιπτώσεις της ακτινοβολίας.
Είναι ένα ακόμα μέρος που συγκεντρώνει πλήθος ανθρώπων, οι οποίοι επιθυμούν να δουν από κοντά το μέρος που έγινε στόχος αλλά αναγεννήθηκε από τις στάχτες του. Σε αντίθεση με το Άουσβιτς, η Χιροσίμα εκπέμπει μια παράξενη ηρεμία, αφού το βασικό μήνυμα που θέλουν να βγει προς τα έξω, είναι έκκληση για παγκόσμια ειρήνη.
Μνημείο του Ολοκαυτώματος - Βερολίνο
Στην καρδιά της γερμανικής πρωτεύουσας, 2.711 τσιμεντένιες πλάκες σε διάφορα ύψη, δημιουργούν κάτι σαν λαβύρινθο που σε πνίγει. Το Μνημείο για τους δολοφονημένους Εβραίους στο Βερολίνο ή αλλιώς Μνημείο του Ολοκαυτώματος, βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, κοντά στην πύλη του Βραδεμβούργου και είναι μια αρχιτεκτονική παρέμβαση που δε γίνεται να μην επισκεφθεί όποιος βρεθεί εκεί.
Τιμά τη μνήμη εκατομμυρίων εβραίων οι οποίοι εξοντώθηκαν από το ναζιστικό καθεστώς, ενώ υπάρχει χώρος που φιλοξενεί ονόματα και προσωπικές ιστορίες των θυμάτων. Εδώ ο σκοτεινός τουρισμός συγκρούεται με τη μάστιγα της εποχής, αφού πολλοί ταξιδιώτες πηγαίνουν στο μνημείο επιλέγοντας να βγάλουν χαμογελαστές φωτογραφίες ανάμεσα στους διαδρόμους.
Kigali Genocide Memorial - Ρουάντα
Αν θες να καταλάβεις τι σημαίνει «μαύρος τουρισμός», πρέπει να επισκεφθείς τη Ρουάντα. Το μνημείο στο Κιγκάλι είναι ο τόπος ταφής για πάνω από 250.000 θύματα της γενοκτονίας κατά των Τούτσι το 1994. Εκεί υπάρχουν ομαδικοί τάφοι, κήποι περισυλλογής, αναλυτική παρουσίαση της ιστορίας της γενοκτονίας με φωτογραφίες και μαρτυρίες επιζώντων, βίντεο και προσωπικά τους αντικείμενα.
Μάλιστα μια αίθουσα είναι αφιερωμένη στα παιδιά που έχασαν τη ζωή τους, με φωτογραφίες, παιδικά παιχνίδια, ρούχα και μαρτυρίες. Πέρα από τον λόγο που πολλοί ταξιδιώτες επιλέγουν τη Ρουάντα που είναι φυσικά το safari με σκοπό τη θέαση γοριλών, υπάρχει και αυτή η πτυχή της, η σκοτεινή, η αθέατη.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
