Εκλογές στη Βρετανία: Τα πολύ «ελληνικά» προβλήματα που ζητούν λύση

Οι εθνικές εκλογές στη Βρετανία, την Πέμπτη 4 Ιουλίου, θα φέρουν, κατά 99,999%, μια τεράστια αλλαγή στα πολιτικά πράγματα της χώρας.

Οι Τόρις του Ρίσι Σουνάκ θα βρεθούν αντιμέτωποι με μια κολοσσιαία ήττα, ύστερα από 14 χρόνια στην κυβέρνηση, ενώ οι Εργατικοί του Κιρ Στάρμερ, με προεκλογικό σύνθημα την «Αλλαγή» (ναι, δεν ήταν μόνο ο Ανδρέας Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ που την υποσχέθηκαν), σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις, πρόκειται να σχηματίσουν κυβέρνηση με αυτοδυναμία.

Ζητήσαμε από τον πολιτικό επιστήμονα και δημοσιογράφο Θύμιο Τζάλλα, που ζει και εργάζεται στο Λονδίνο, να μας περιγράψει τις αιτίες της επικείμενης αλλαγής, τις αποτυχημένες «επαναστάσεις», τα λάθη και όλα όσα βρίσκονται στις «σελίδες» του αφηγήματος των βρετανικών εθνικών εκλογών.

Κάποτε ο Τζον Μέιτζορ εξελέγη με όραμα του να αναδιαμορφώσει την Αγγλία ως ένα έθνος χωρίς κοινωνικές τάξεις. Πόσο ρεαλιστικό είναι αυτό σήμερα;

«Αρκεί να κοιτάξεις τα ΜΜΜ του Λονδίνου. Όταν το εισιτήριο του λεωφορείου κοστίζει 1,80 λίρες, ενώ του μετρό για να πας και να 'ρθεις, επτά λίρες και σαράντα πένες, τότε δυστυχώς, αρκετοί άνθρωποι διαμορφώνουν την καθημερινότητα τους μέσα από αυτή τη συνθήκη.

Κάποιοι δεν έχουν ιδέα πώς μοιάζει μέσα ένα βαγόνι του μετρό, και άλλοι δεν πατάνε καν σε λαϊκές συνοικίες, εκεί που κάνουν στάσεις τα λεωφορεία. Επομένως, όταν ο Τζον Μέιτζορ μίλησε για classless nation και τέτοια πράγματα, όλοι κατά βάθος ήξεραν πως ήταν κάτι ουτοπικό, όλοι ήξεραν πού πραγματικά ανήκουν». 

Οδηγούμαστε λοιπόν σε σαρωτική νίκη του Κιρ Στάρμερ;

«Όντως, ακούγεται πως οδεύουμε σε μια αρκετά εμφατική επικράτηση των Εργατικών, με μια πλειοψηφία που θα ξεπεράσει ακόμα και εκείνη των 450 εδρών, που είχε ο Τόνι Μπλερ.

Δεν λείπουν βέβαια και οι φωνές της ακραίας πόλωσης, όπως ο Τζέρεμι Χαντ, που λένε, πάμε να αποτρέψουμε τη νίκη των Εργατικών, πάμε να εμποδίσουμε τη νίκη που μπορεί να εξελιχθεί σε δικτατορία, και άλλα τέτοια.

Επομένως, γνωρίζουμε πως ο Στάρμερ και οι Εργατικοί θα κερδίσουν, και πάμε να δούμε πώς θα διαχειριστούν την ήττα τους οι Συντηρητικοί, πως θα αντιδράσουν σε περίπτωση που γκρεμιστούν από την εξουσία και γίνουν ενδεχομένως, τρίτη δύναμη».

Γιατί είναι τόσο συντριπτική αυτή η επικείμενη ήττα των Τόρις;

«Όλα ξεκινάνε με το Brexit. Και θα εξηγήσω τι εννοώ. Όλοι μας, και οι Έλληνες, και οι Γάλλοι, και οι Ιταλοί, και οι Άγγλοι, κληθήκαμε τα τελευταία χρόνια να αντιμετωπίσουμε μια πανδημία και έναν πόλεμο. Ανήκουστο αυτό, αν το έλεγες σε κάποιον πριν 10 χρόνια! Ακουγόταν σαν να ζούμε στον 17ο, όχι στον 21ο αιώνα.

Οι Άγγλοι λοιπόν, (οι Άγγλοι, όχι οι Βρετανοί συνολικά), φέραν από μόνοι τους, στις ζωές τους, το Brexit, το οποίο εξελίχθηκε σε ένα τεράστιο πρόβλημα. 

Αν το Brexit λειτουργήσει -παραμένει ερωτηματικό ακόμα- θα δούμε τα οφέλη του, τουλάχιστον 10 χρόνια μετά. Δηλαδή αυτή η γενιά έχει να αντιμετωπίσει μόνο την ανακατωσούρα και την τρέλα από τη μετάβαση από ένα καθεστώς σε ένα άλλο. 

Ας υπολογίσουμε εδώ, και κάτι πολύ παράξενο. Ένα συντηρητικό κόμμα, είναι αντίθετο, εχθρικό προς κάθε αλλαγή, έχει στον πυρήνα του τη συντήρηση. Στην Αγγλία το Συντηρητικό κόμμα έκανε το αντίθετο, πρότεινε στη Βουλή το Brexit και είπε «πάμε κι ό,τι γίνει!».

«Όταν έχεις κι έναν αρχηγό όπως ο Μπόρις Τζόνσον που λέει fuck business, που συναντιέται με τον επιχειρηματικό κόσμο της χώρας και καταφέρνει να τους στρέψει εναντίον του. Όταν έχεις τα party gate αργότερα, και αφήνεις ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι δεν υπάρχουν κανόνες, ε, όλα αυτά πάνε τελείως κόντρα στη φύση του Συντηρητικού κόμματος, και φυσικά δεν βοηθούν κανέναν».

Υπάρχει όμως και στεγαστική κρίση στην Αγγλία.

«Όχι μόνο υπάρχει, αλλά είναι σαν ένας μεγάλος ελέφαντας (λες και υπάρχει και μικρός!) στο δωμάτιο, που όλοι προσποιούνται πως δεν τον βλέπουν. Τα διαθέσιμα σπίτια προς ενοικίαση λιγοστεύουν διαρκώς, ενώ πρέπει να βρεθούν κονδύλια για το social housing, το οποίο, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν πάρα πολλοί μετανάστες στη χώρα, πηγαίνει κατά κύριο λόγο, σε Βρετανούς!

Φυσικά το στεγαστικό είναι παράγοντας κοινωνικής αναταραχής, αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Το NHS ας πούμε, είναι γεμάτο προβλήματα. Παίρνεις τηλέφωνο να κλείσεις ραντεβού με γιατρό και δεν ξέρεις πότε θα σου βρουν διαθέσιμο, αυτό το μήνα, αυτό το έτος;

Και μου κάνει εντύπωση που αυτά τα προβλήματα υπάρχουν, σε εξίσου έντονο βαθμό και στην Ελλάδα, που το ΕΣΥ βρίσκεται σε κακό χάλι και η Αθήνα έχει γεμίσει πανάκριβα ενοίκια!».

Ναι, δυστυχώς, υπάρχει και εδώ ο ίδιος, μεγάλος ελέφαντας. Την προηγούμενη φορά λοιπόν, που οι Εργατικοί είχαν πετύχει μια εμφατική νίκη, έβγαιναν οι Oasis και άλλα brit pop σχήματα και έκαναν δηλώσεις υπέρ τους. Σήμερα ποιος βοηθάει τους Εργατικούς; ΟΙ TikTokers;

«Καταρχήν, οι Εργατικοί κάνουν μια πολύ προσεκτική καμπάνια και έχουν ξοδέψει περισσότερα χρήματα σε σχέση με τους Συντηρητικούς. Τώρα είμαστε σε μια ήσυχη εποχή, έχουν λιγοστέψει οι γκάφες του Ρίσι Σούνακ (σημείωση: στα τέλη του προηγούμενου μήνα ρώτησε Ουαλούς εργάτες αν 'ανυπομονούν για όλο το ποδόσφαιρο που έρχεται' αναφερόμενος στο Euro 2024, ενώ η Ουαλία δεν συμμετείχε στο Euro) οπότε αυτό ίσως τους βοηθήσει τους Τόρις. (γελάει)

Από την άλλη, οι Εργατικοί είναι έξυπνοι, τικάρουν σωστά όλα τα κουτάκια. Γι' αυτό λοιπόν, το κόμμα του Κιρ Στάρμερ είναι μπροστά. 

Όχι, η Cool Britannia του 1997 που λες, υπάρχει μόνο στις αναμνήσεις μας. Τότε ο Τόνι Μπλερ είχε παραλάβει από τον Τζον Μέιτζορ μια οικονομία δομημένη και σταθερή. Σήμερα ο Κιρ Στάρμερ ετοιμάζεται να παραλάβει χάος από τους προκατόχους του!

Γενικά, ο κόσμος είναι πολύ συγκρατημένος και περιμένει να δει πώς θα πάνε τα πράγματα με αυτή την επαναφορά των Εργατικών στην κυβέρνηση μετά από 15 χρόνια. Σίγουρα υπάρχει μια προσδοκία για την αλλαγή που επίκειται, αλλά όχι, δεν υπάρχει κάτι cool σε όλο αυτό».

H Αγγλία έχει τεθεί ξεκάθαρα υπέρ της Ουκρανίας και λογίζεται ως «εχθρός» της Ρωσίας, στον πόλεμο μεταξύ των δύο χωρών. Επηρεάζει αυτό τις εκλογές;

«Όταν ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία,  η Αγγλία πήρε ξεκάθαρα στάση κατά της Ουκρανίας, με τον Μπόρις Τζόνσον τότε, να θέλει να λειτουργήσει ως ένας σύγχρονος Τσόρτσιλ. Αυτή η στάση παραμένει, χωρίς καμία αμφιθυμία. Ως προς τις εκλογές τώρα, αν πας να μιλήσεις είτε με έναν υποψήφιο βουλευτή, είτε με τον κόσμο, τα ζητήματα που τους απασχολούν περισσότερο είναι το NHS, το στεγαστικό, είναι τα θέματα που άπτονται της καθημερινότητας τους και πως θα αλλάξουν προς το καλύτερο.

Ακόμα και για το Brexit να τους ρωτήσεις, δεν θα ασχοληθούν, δεν τους νοιάζει τι ψήφισες το 2016, αυτά έχουν περάσει πια. Είναι παλιό πια το Brexit, σαν πυρηνική φυσική. Δηλαδή, μπορεί κάποιος να παραπονιέται και να λέει «έχω να φτιάξω τέσσερις φόρμες για να στείλω υφάσματα στην Ιταλία» και ο άλλος θα του πει «ε, εντάξει, τι φόρμες και τι υφάσματα; Εγώ δεν έχω να φάω» ή «εγώ είμαι άρρωστος και δεν μπορώ να βρω γιατρό».

Τί υπόσχεται ο Κιρ Στάρμερ στους Άγγλους; Ίσως μια επαναδιαπραγμάτευση του Brexit;

«Ευτυχώς ο άνθρωπος αυτός είναι φειδωλός σε λόγια και υποσχέσεις, περιμένει να αναλάβει την εξουσία. Το μόνο που έχει πει σε ανύποπτο χρόνο είναι ότι τα παιδιά του, που είναι στην εφηβεία, δεν θα ήθελε να ζήσουν την ενήλικη ζωή τους σε μια χώρα χειρότερη από αυτή που μπορεί να διαμορφώσει, ως πρωθυπουργός.

Πιστεύω ότι ο Στάρμερ θα πάει στο review της συμφωνίας της Αγγλίας με την Ε.Ε και θα επαναδιαπραγματευτεί, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, μια καλύτερη εκδοχή, ένα κάπως τροποποιημένο καθεστώς μεταξύ της Ένωσης και της χώρας του.

Το προσπάθησε και ο Σούνακ, όταν έφερε την φον ντε Λαιέν εδώ και έκαναν το Πρωτόκολλο για τη Βόρεια Ιρλανδία. Επομένως, πιστεύω πως οι επόμενες κυβερνήσεις θα βρουν τον τρόπο να έρθουν πιο κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

Θα πάρει το Euro η Αγγλία;

«Εδώ στη γειτονιά μου, υπάρχει μια παμπ, που την έχει ένας παλιός δημοσιογράφος του BBC, αριστερός. Φυσικά προβάλει τους αγώνες της Αγγλίας στο Euro, και στο ημίχρονο έχει πάντα αυτοσχέδιες ομιλίες, σαν πηγαδάκια, υποψηφίων βουλευτών των Εργατικών!

Ναι, εδώ υπάρχει η πεποίθηση ότι θα πάρουν το Euro και θα αλλάξει η κυβέρνηση».

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.