Μενού
Μούμια
Μούμια | Shutterstock
  • Α-
  • Α+

Αρχαιολόγοι εντόπισαν ένα αντίγραφο της «Ιλιάδας» του Ομήρου σε πάπυρο μέσα στο στομάχι αρχαίας μούμιας στην Αίγυπτο, η πρώτη φορά που ένα ελληνικό λογοτεχνικό κείμενο βρέθηκε ενσωματωμένο στη διαδικασία συντήρησης.

Η ανακάλυψη επηρεάζει σημαντικά στη γνώση μας για τις ταφικές πρακτικές και τη θρησκευτική ζωή στην αρχαία Αίγυπτο, όπως αναφέρει η εφημερίδα Independent, ιδιαίτερα όταν αφορά ένα θραύσμα παπύρου που ανακαλύφθηκε στην κοιλιά μούμιας που είχε ταφεί σε τάφο της ρωμαϊκής εποχής στην Οξύρρυγχο, πριν περίπου 1.600 χρόνια.

Η Οξύρρυγχος, γνωστή κατά τη φαραωνική εποχή ως Περ-Μεντζέντ, ήταν μία από τις σημαντικότερες πόλεις της ελληνορωμαϊκής Αιγύπτου. Τα ερείπιά της βρίσκονται στη σημερινή πόλη Αλ-Μπαχνάσα, περίπου 190 χλμ. νότια του Καΐρου, δίπλα στον παραπόταμο του Νείλου γνωστό ως Μπαχρ Γιουσέφ.

Ερευνητές από το Ινστιτούτο Μελετών της Αρχαίας Εγγύς Ανατολής του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης εντόπισαν τη μούμια κατά τη διάρκεια πρόσφατης ανασκαφικής εκστρατείας που πραγματοποιήθηκε μεταξύ Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου του 2025.

Διαπίστωσαν ότι η μούμια παρουσίαζε ένα ασυνήθιστο στοιχείο, έναν πάπυρο τοποθετημένο στην κοιλιά ως μέρος του τελετουργικού της ταρίχευσης. Σε αιγυπτιακές μούμιες της περιόδου αυτής έχουν βρεθεί στο παρελθόν πάπυροι γραμμένοι στα ελληνικά, αλλά όλοι περιείχαν κείμενα με μαγικό ή τελετουργικό περιεχόμενο.

Διαβάστε επίσης: Ιστορική ανακάλυψη: Στο φως η χαμένη πόλη του Μεγάλου Αλεξάνδρου στο Ιράκ - Η ιστορία της

Η ανακάλυψη του πάπυρου της Ιλιάδας σηματοδοτεί την πρώτη φορά που ένα ελληνικό λογοτεχνικό κείμενο έχει βρεθεί σε πλαίσιο ταρίχευσης, σημειώνουν οι αρχαιολόγοι.

Το κείμενο της Ιλιάδας που εντοπίστηκε στην πρόσφατη ανασκαφή ανήκει στον κατάλογο των πλοίων στο Βιβλίο ΙΙ του επικού ποιήματος. Περιέχει ένα διάσημο απόσπασμα που απαριθμεί τις ελληνικές δυνάμεις που συγκεντρώνονται μπροστά από την Τροία.

Οι ερευνητές δήλωσαν ότι δεν ήταν σίγουροι για το λόγο που επιλέχθηκε αυτό το συγκεκριμένο ελληνικό κείμενο για τη διαδικασία της μουμιοποίησης. Η μουμιοποίηση της ρωμαϊκής εποχής στην Οξύρρυγχο συνδύαζε παραδοσιακά αιγυπτιακά, ελληνικά και ρωμαϊκά έθιμα.

Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι ιερείς της εποχής εστίαζαν στη συντήρηση των σωμάτων για πάνω από 40 ημέρες, χρησιμοποιώντας άλας νάτρου για την αφυδάτωσή τους και τυλίγοντάς τα σε λινό.

Αντί να χρησιμοποιούν παραδοσιακά κανοπικά αγγεία για τη συντήρηση των οργάνων, προτιμούσαν να «συσκευάζουν» το σώμα με συντηρητικά υλικά μαζί με πάπυρους που περιείχαν ελληνική λογοτεχνία, σφραγισμένους με πηλό μέσα στο στήθος ή την πυελική κοιλότητα. Τα φέρετρα και τα περιτυλίγματα συχνά παρουσίαζαν ένα μείγμα αιγυπτιακών και ρωμαϊκών μοτίβων.

«Δεν είναι η πρώτη φορά που βρίσκουμε ελληνικούς παπύρους, δεμένους, σφραγισμένους και ενσωματωμένους στη διαδικασία της μουμιοποίησης, αλλά μέχρι τώρα το περιεχόμενό τους ήταν κυρίως μαγικό», δήλωσε ο Ignasi-Xavier Adiego, καθηγητής στο Τμήμα Κλασικών, Ρομανικών και Σημιτικών Γλωσσών.

«Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι από τα τέλη του 19ου αιώνα έχει ανακαλυφθεί ένας τεράστιος αριθμός παπύρων στην Οξύρρυγχο, συμπεριλαμβανομένων ελληνικών λογοτεχνικών κειμένων μεγάλης σημασίας, αλλά η πραγματική καινοτομία είναι η εύρεση ενός λογοτεχνικού παπύρου σε ταφικό πλαίσιο».

Μέχρι στιγμής, οι ανασκαφές στην Οξύρρυγχο έχουν αποκαλύψει τρεις ασβεστολιθικούς θαλάμους που περιέχουν μούμιες της ρωμαϊκής εποχής και διακοσμημένες ξύλινες σαρκοφάγους.

Προηγούμενες εκστρατείες στην αρχαία πόλη οδήγησαν στην ανακάλυψη 52 μούμιων της εποχής των Πτολεμαίων, από τις οποίες περισσότερες από δώδεκα είχαν «χρυσές γλώσσες», σύμβολο της προετοιμασίας για τη μετά θάνατον ζωή.

Google News

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.

Φόρτωση BOLM...