Οι εξελίξεις στην Αμερική τρέχουν με ασύλληπτα γρήγορους ρυθμούς. Μέσα σε περίπου δέκα μέρες η δολοφονία ενός συντηρητικού ακτιβιστή, το κόψιμο και τελικά η επιστροφή μιας -με μεγάλη απήχηση στο κοινό- εκπομπής έθεσε σε συναγερμό την παγκόσμια κοινότητα και έδωσε την αφορμή να ειπωθούν πολλά για όσα εκτυλίσσονται στη χώρα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ από την άλλη πλευρά, κινείται στους δικούς του αέναους ρυθμούς και όλοι οι άλλοι φαίνεται να ακολουθούν σαν παρατηρητές που συνεχώς παλεύουν. Συνήθως απειλεί με ευρεία καταστολή των κυρίαρχων μέσων ενημέρωσης αλλά και των πολιτικών του αντιπάλων, την ώρα που οι σύμβουλοι που βρίσκονται στο στενό του περιβάλλον παρουσιάζουν τις κινήσεις της κυβέρνησης ως κρίσιμες για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και της ρητορικής μίσους που θα μπορούσε να οδηγήσει σε πολιτική βία.
Ωστόσο, ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα καταστήσει σαφές τις τελευταίες ημέρες ότι έχει διαφορετικό στόχο. Για τον ίδιο, δεν πρόκειται για καμία ρητορική μίσους, αλλά για ρητορική που ο ίδιος μισεί -δηλαδή, ρητορική που είναι επικριτική απέναντι σε εκείνον και την κυβέρνησή του.
Πρότεινε να διωχθεί ποινικά και βάσει συγκεκριμένων νόμων, μια ομάδα διαδηλωτών που του επιτέθηκε λεκτικά σε ένα εστιατόριο. Ζήτησε να αποσυρθούν από την τηλεόραση πολλοί κωμικοί που τον χλεύασαν σε βραδινές εκπομπές. Απείλησε να κλείσει τηλεοπτικούς σταθμούς που θεωρούσε ότι του φέρθηκαν άδικα και μήνυσε τους «New York Times», κατηγορώντας τους πως πλήττουν τη φήμη του. Και όλα αυτά συνέβησαν μόλις την περασμένη εβδομάδα.
Ο Τραμπ όταν απειλεί με κυβερνητική δράση εναντίον όσων τον εξοργίζουν, μπορεί να είναι εντυπωσιακά διαφανής ως προς τα κίνητρά του. Μιλάει τακτικά για το ότι δεν πρέπει να «επιτρέπεται» σε δημοσιογράφους, σχολιαστές και πολιτικούς παράγοντες να είναι τόσο σκληροί απέναντί του. Έχοντας τοποθετήσει έναν κομματικό σύμμαχο στη διεύθυνση του FBI, αναρωτιέται ανοιχτά ποιοι πολιτικοί επικριτές θα ήθελε να διερευνηθούν.
Τοξικότητα, βία και πόλωση
«Την τελευταία δεκαετία στις ΗΠΑ κλιμακώνεται και εδραιώνεται συστηματικά ένα πολωτικό και τοξικό κλίμα που παραπέμπει σε οιονεί εμφύλιο πόλεμο», αναφέρει χαρακτηριστικά στο Reader ο διεθνολόγος και πολιτικός επιστήμονας, Δημήτρης Ι. Τζανιδάκης, του οποίου τη γνώμη ζητήσαμε για το θέμα.
Διαβάστε ακόμα: Μετά τη διεθνή κατακραυγή η εκπομπή του Τζίμι Κίμελ επιστρέφει
«Από την πρώτη κιόλας εκλογή Τραμπ το 2016 καλλιεργείται ένα δίπολο διχασμού μεταξύ των πολιτικών στρατοπέδων με χαρακτηριστική στιγμή την άρνηση αναγνώρισης του εκλογικού αποτελέσματος του 2020 από την πλευρά Τραμπ και την επακόλουθη εισβολή στο Καπιτώλιο. Η δολοφονία του Tσάρλι Κερκ είναι απότοκο της τοξικότητας που έχει διαποτίσει τον αμερικανικό πολιτικό και κοινωνικό βίο. Δεν είναι τυχαία η δήλωση του γερουσιαστή Μπέρνι Σάντερς για τη δολοφονία Κερκ, όπου απαριθμεί πόσες δολοφονίες, απόπειρες δολοφονίας και επιθέσεις έχουν πραγματοποιηθεί σε πολιτικά πρόσωπα από το 2019 μέχρι σήμερα. Ενδεικτικό μιας δημοκρατίας που τελεί υπό βαθιά κρίση, αμφισβήτηση και απειλή», εξηγεί.
Η επιστροφή του Τζίμι Κίμελ και το νέο debate στα σκαριά
Κατά τον κύριο Τζανιδάκη, ο εντελώς αντιδημοκρατικός λόγος και τρόπος που «κόπηκε» η εκπομπή του Τζίμι Κίμελ ήταν λογικό να προκαλέσει αντιδράσεις και να οξύνει τα πνεύματα ένθεν και ένθεν. «Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως ο πρόεδρος Τραμπ θα επιθυμούσε διακαώς ένα μιντιακό τοπίο όπου όλα τα μέσα θα ήταν φιλικά προς τον ίδιο και κανείς δεν θα του ασκούσε κριτική.
Η δήλωση παράλληλα πως “ο Τσάρλι Κερκ δεν μισούσε τους αντιπάλους του, εγώ όμως τους μισώ” του Αμερικανού προέδρου, όχι μόνο δεν αμβλύνει τα πάθη αλλά παραπέμπει σε σκοτεινές εποχές για τον κόσμο και τη δημοκρατία, ρίχνοντας κι άλλο νερό στον μύλο της πόλωσης, της οργής και της τοξικότητας. Σε μια ήδη βαθιά διχασμένη κοινωνία, η πολιτικοποίηση και η εργαλειοποίηση της δολοφονίας Κερκ από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα φοβάμαι πως θα λειτουργήσει σαν αναμμένο σπίρτο σε πυριτιδαποθήκη», επισημαίνει χαρακτηριστικά.
Οι εν λόγω σκέψεις συνάδουν εξαιρετικά με το νέο debate που έχει ξεσπάσει στις ΗΠΑ μετά την επιστροφή της εκπομπής του Τζίμι Κίμελ στους τηλεοπτικούς δέκτες έπειτα από μια περίπου εβδομάδα αποχής. Μετά την ανακοίνωση του γεγονότος, πολιτικοί που πρόσκεινται στους Δημοκρατικούς εξέφρασαν την ικανοποίησή τους. Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ έκανε λόγο για «νίκη της ελευθερίας του λόγου». Ο γερουσιαστής της Νέας Υόρκης, Τσακ Σούμερ δήλωσε πως η μάχη για να επιστρέψει ο Κίμελ ήταν μάχη κόντρα στον Τραμπ και τον Καρ που «κακοποιούν» την 1η Τροπολογία του Συντάγματος των ΗΠΑ.
Από το στρατόπεδο των συντηρητικών, από την άλλη, η Μέγκιν Κέλι, πρώην παρουσιάστρια του Fox News, έγραψε στο X ότι «πρέπει να είναι ωραίο να είσαι αριστερός» καθώς η «ακύρωση» (cancel) διαρκεί πέντε νύχτες και μετά επιστρέφεις αμέσως στα φώτα της δημοσιότητας». «Η εκπομπή του Κίμελ τέθηκε σε παύση για περίπου τρεις ημέρες, αλλά οι αριστεροί θα μας κοιτάξουν στα μάτια και θα μας πουν ότι αυτό ήταν η μεγαλύτερη επίθεση στην ελευθερία του λόγου», έγραψε ο συντηρητικός σχολιαστής, Ματ Γουόλς.
Διαβάστε ακόμα: Άνιστον, Στριπ, Ντε Νίρο: Ποιοι 400 celebrities υπέγραψαν επιστολή κατά της απομάκρυνσης Τζίμι Κίμελ
Τη Δευτέρα (22/9), περισσότεροι από 500 καλλιτέχνες είχαν ενώσει τις φωνές τους υπογράφοντας επιστολή μέσω της οποίας χαρακτήριζαν την απόφαση να ακυρωθεί η εκπομπή του Κίμελ αντισυνταγματική. Την επιστολή υπέγραφαν, μεταξύ άλλων, οι Λόρα Ντερν, Αριάνα Γκράντε, Σάρα Τζέσικα Πάρκερ, Ρον Χάουαρντ, Σον Πεν και Μπάρμπρα Στρέιζαντ.
Επιστροφή αλλά όχι για όλους;
Στο μεταξύ, σύμφωνα με δημοσίευμα του NBCNews, η επιστροφή της εκπομπής δεν θα γίνει κανονικά, αφού πολλά νοικοκυριά στις ΗΠΑ ενδέχεται να μην μπορούν να την παρακολουθήσουν. Η Sinclair, μια εταιρεία που διαχειρίζεται περισσότερα από 35 συνεργαζόμενα κανάλια με το ABC στη χώρα, δήλωσε ότι θα αντικαταστήσει την εκπομπή του Κίμελ με ενημερωτικά προγράμματα.
«Από το βράδυ της Τρίτης, η Sinclair θα αντικαταστήσει το Jimmy Kimmel Live! σε όλα τα κανάλια που συνεργάζονται με το ABC με ειδησεογραφικά προγράμματα. Οι συζητήσεις με το ABC συνεχίζονται, καθώς αξιολογούμε την πιθανή επιστροφή της εκπομπής ολοκληρωτικά», ανέφερε για την ακρίβεια η Sinclair σε δήλωσή της. Η ανακοίνωση του καναλιού για επιστροφή δηλαδή, σε καμία περίπτωση δεν βάζει οριστικό τέλος στις συζητήσεις για την ελευθερία του λόγου και την «κουλτούρα της ακύρωσης» που συμπαρέσυραν ακόμα και ολόκληρες επιχειρήσεις στη δίνη της πολιτικής θύελλας. Να αναφερθεί ταυτόχρονα πως κανείς ακόμα δεν γνωρίζει πώς θα γυρίσει ο Τζίμι Κίμελ και αν την επανεμφάνισή του αυτή θα συνοδεύσει κάποιος «απολογητικός» λόγος.
Δεν είναι μια απλή επιστροφή, κάποιες οποιεσδήποτε αντιδράσεις και τυχαία γεγονότα που συνθέτουν το παζλ μιας επίσης τυχαίας καθημερινότητας στις ΗΠΑ. Είναι αλληλένδετα συμβάντα που λειτουργούν σαν κολώνες που κρατούν ένα ολόκληρο οικοδόμημα. Αυτό της αμερικανικής κοινωνίας, τουλάχιστον. Και αυτό είναι που πρέπει να εξετάσουμε πιο βαθιά. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με την περίπτωση του Τσάρλι Κερκ. Δεν έχει τόση σημασία το επίθετο που θα τον χαρακτηρίσει, φασίστας ή απλά συντηρητικός, αλλά οι λόγοι για τους οποίους άνθρωποι σαν εκείνον έχουν τέτοια απήχηση σε έναν ολόκληρο λαό.
Το σχόλιο του κυρίου Τζανιδάκη παρατίθεται συμπερασματικά σαν τον καλύτερο επίλογο. «Τις τελευταίες μέρες στον δημόσιο διάλογο αναλωθήκαμε κυρίως στην πολιτική ταυτότητα του θύματος, επιδιώκοντας να τον κατατάξουμε κάπου (φασίστας; συντηρητικός; ριζοσπάστης;) ώστε να εξηγήσουμε τα αίτια που οδήγησαν στην πράξη αυτή. Δεν εστιάσαμε, όμως, καθόλου στις κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές συνθήκες που κάνουν έναν λόγο σαν του Kερκ ελκυστικό.
Δεν αναφερθήκαμε στα διαχρονικά λάθη των παραδοσιακών κομμάτων, των θεσμών και των ΜΜΕ και δεν προσπαθήσαμε να κατανοήσουμε παράγοντες όπως η ανασφάλεια και το αίσθημα αποκλεισμού που επιτείνουν, τροφοδοτούν και εδραιώνουν την απήχηση προσώπων όπως ο Κερκ. Κατά την άποψη μου, ο Τσάρλι Κερκ με όλα τα ακραία του χαρακτηριστικά, ήταν το σύμπτωμα μιας κοινωνίας που το αμερικανικό όνειρο “ξεθωριάζει”, οι ανισότητες αυξάνονται, το θεσμικό έλλειμμα μεγεθύνεται και ο φόβος της αλλαγής επικρατεί. Ας επικεντρωθούμε, λοιπόν, στις συνθήκες που έκαναν τον λόγο του να βρίσκει ακροατήριο και όχι στην πολιτική του ταυτότητα».
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
