Καθώς ο πόλεμος του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κατά του Ιράν διανύει πλέον τον έκτο μήνα του, ο καταιγισμός απειλών και διπλωματικών κινήσεων της εβδομάδας αυτής ανέδειξε τη διαρκώς στενότερη θέση στην οποία έχει περιέλθει, στην προσπάθειά του να απεμπλέξει τις ΗΠΑ από μια μη δημοφιλή σύγκρουση, για την οποία αρχικά ισχυριζόταν ότι θα διαρκούσε μόλις μερικές εβδομάδες, αναφέρει χαρακτηριστικά το πρακτορείο ειδήσεων Reuters.
Ο Τραμπ βρίσκεται εγκλωβισμένος ανάμεσα σε δύο επιλογές: είτε να αποδεχθεί μια προσωρινή συμφωνία, που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση μεταξύ Ιράν και Ομάν, η οποία θα παρείχε στην Τεχεράνη τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ (έναν έλεγχο που δεν διέθετε πριν από τον πόλεμο), είτε να υλοποιήσει τις προειδοποιήσεις του για απότομη κλιμάκωση, διακινδυνεύοντας έτσι μια πιο παρατεταμένη κρίση.
Σύμφωνα με τους αναλυτές, η πρώτη επιλογή θα παραχωρούσε στο Ιράν τη σημαντικότερη υποχώρηση από την εποχή της επίθεσης που εξαπέλυσαν εναντίον του οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, ενώ παράλληλα θα επισημοποιούσε, τουλάχιστον προσωρινά, τον έλεγχο της Ισλαμικής Δημοκρατίας επί της ζωτικής σημασίας θαλάσσιας οδού μεταφοράς πετρελαίου, μια εξέλιξη που η κυβέρνηση Τραμπ είχε δεσμευτεί να αποτρέψει.
Διαβάστε επίσης: ΗΠΑ: Πιθανός διάδοχος του Τραμπ ο Τζέι Ντι Βανς - Όσα είπε σε ιδιωτική συνάντηση με δωρητές
Η δεύτερη οδός, η οποία πιθανότατα θα περιλάμβανε ένα νέο κύμα αεροπορικών πληγμάτων, ενέχει σοβαρούς πολιτικούς κινδύνους για τον Τραμπ ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, ενώ δεν φαίνεται να προσφέρει περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας σε σχέση με τον προηγούμενο βομβαρδισμό, ο οποίος απέτυχε να γονατίσει την Τεχεράνη. Αντ' αυτού, ο Τραμπ θα μπορούσε να επιλέξει τη διατήρηση του εύθραυστου status quo. Αυτό θα σήμαινε τη συνέχιση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμένων και την περιοδική ανταπόδοση τυχόν επιθέσεων κατά της ναυσιπλοΐας.
Ωστόσο, ούτε αυτή η προσέγγιση θα προσέφερε στον Τραμπ μια διέξοδο που θα του επέτρεπε να διασώσει το κύρος του από μια σύγκρουση, για την οποία ο ίδιος είχε προβλέψει ότι θα είχε λήξει έως τα μέσα Απριλίου.
«Πρόκειται για ένα μενού κακών επιλογών, αλλά ο Τραμπ ίσως έχει συνειδητοποιήσει ότι δεν μπορεί να αφήσει αυτόν τον πόλεμο να συνεχίζεται επ’ αόριστον», δήλωσε ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην διαπραγματευτής για τη Μέση Ανατολή επί κυβερνήσεων τόσο των Δημοκρατικών όσο και των Ρεπουμπλικανών. «Κάτι πρέπει να αλλάξει, και αυτό ίσως είναι η αναγνώριση μιας νέας ιρανικής πραγματικότητας στα στενά».
Απαντώντας σε ερωτήσεις του πρακτορείου Reuters, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε, υπό τον όρο της ανωνυμίας, ότι τυχόν «προσωρινές» ναυτιλιακές διαδρομές θα ήταν «απρόσκοπτες», χωρίς καμία πλευρά να επιβλέπει τη διέλευση. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει επιμείνει ότι τα στενά –όπου το Ιράν ασκεί ουσιαστικά ασφυκτικό έλεγχο στο ένα πέμπτο των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου από την έναρξη του πολέμου– πρέπει να παραμείνουν ανοιχτή διεθνής θαλάσσια οδός, χωρίς να ελέγχονται από το Ιράν και χωρίς την επιβολή διοδίων ή τελών.
Ωστόσο, ο Τραμπ έχει στο παρελθόν διαφωνήσει με ορισμένες από τις θέσεις του Ρούμπιο σχετικά με τον πόλεμο, και οι αναλυτές εκτιμούν ότι θα μπορούσε να πράξει το ίδιο και πάλι.
Πιέσεις για τον Αμερικανό πρόεδρο
Με τις τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ να είναι υψηλές, τα ποσοστά αποδοχής του ίδιου χαμηλά και τον πόλεμο να μην τυγχάνει της αποδοχής της αμερικανικής κοινής γνώμης, τα περιθώρια ελιγμών του προέδρου περιορίζονται όλο και περισσότερο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις. Καθώς η σύγκρουση παρατείνεται, η επιθετική ρητορική του Τραμπ δεν έχει καταφέρει ουσιαστικά τίποτα για να αναγκάσει το Ιράν να υποχωρήσει, και οι αναλυτές θεωρούν όλο και πιο πιθανό το ενδεχόμενο να αναγκαστεί τελικά ο ίδιος ο πρόεδρος να προβεί στις μεγαλύτερες υποχωρήσεις.
Το άνοιγμα ξανά του Στενού θεωρείται προϋπόθεση για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, διαπραγματεύσεις στις οποίες η κυβέρνηση Τραμπ επιθυμεί να δώσει έμφαση στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, που αποτελεί και τον βασικό δηλωμένο στόχο της στρατιωτικής εκστρατείας του προέδρου. Το ερώτημα που παραμένει είναι αν οι ΗΠΑ θα ήταν πρόθυμες να αποδεχθούν οποιαδήποτε συμφωνία προκύψει μεταξύ του Ιράν και του Ομάν, χωρών που βρίσκονται στις δύο απέναντι πλευρές του στενού.
Οι προτεινόμενοι όροι θα παρείχαν στην Τεχεράνη έναν βαθμό ελέγχου επί των πλοίων που εισέρχονται στον Κόλπο μέσω του στενού, όπως δήλωσαν στο Reuters ανώτερη ιρανική πηγή και δύο αξιωματούχοι της περιοχής. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι η επίτευξη συμφωνίας για το άνοιγμα της θαλάσσιας οδού είναι επικείμενη, ωστόσο Ιρανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι εκκρεμεί ακόμη η διευθέτηση ορισμένων λεπτομερειών.
Διαβάστε επίσης: Τελεσίγραφα Ιράν προς τις χώρες του Κόλπου: «Σταματήστε τον Τραμπ ή θα σας χτυπήσουμε σκληρά»
Αν και ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει νικητής επειδή εξόντωσε πολλούς Ιρανούς ηγέτες και αποδυνάμωσε τις στρατιωτικές δυνατότητες της χώρας, οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι ο πρόεδρος έχει συναντήσει εμπόδια στην επίτευξη πολλών από τους πολεμικούς του στόχους.
Το Σάββατο δήλωσε ότι ακύρωσε τα σχέδια για νέες επιθέσεις μεγάλης κλίμακας, αφού εταίροι του στη Μέση Ανατολή του ζήτησαν να δώσει μια ευκαιρία στη διπλωματία, ωστόσο ταυτόχρονα απείλησε με σφοδρά πλήγματα σε περίπτωση αποτυχίας αυτής της προσπάθειας. Ορισμένοι αναλυτές εκτίμησαν ότι η υπαναχώρηση του Τραμπ ενδέχεται να υπαγορεύτηκε και από ανησυχίες για την εξάντληση των αμερικανικών αποθεμάτων πυραύλων.
Ο Τραμπ, πάντως, διέψευσε ότι οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν έλλειψη πυρομαχικών. Παρά ταύτα, την Τετάρτη ο Τραμπ έστειλε ένα νέο, αντιφατικό μήνυμα προς το Ιράν. «Θα προτιμούσα να κάνουμε συμφωνία, γιατί δεν θέλω να σκοτώνω κόσμο», δήλωσε σε συγκέντρωση στο Λας Βέγκας. «Αλλά κάποια στιγμή θα το κάνουμε». Το Ιράν έχει προειδοποιήσει τους συμμάχους της Ουάσιγκτον στον Κόλπο ότι τυχόν νέα αμερικανικά πλήγματα θα πυροδοτούσαν αντίποινα κατά των ενεργειακών τους υποδομών, σύμφωνα με πέντε πηγές που είναι ενήμερες για τις συνομιλίες.
Ο Τζόναθαν Πανικόφ, πρώην αναπληρωτής αξιωματούχος των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών για τη Μέση Ανατολή, δήλωσε ότι η Κίνα, η Ρωσία και η Βόρεια Κορέα παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. «Μαθαίνουν ποια θα είναι τα όρια των ΗΠΑ για τα επόμενα χρόνια», είπε χαρακτηριστικά. Ακόμη και ορισμένοι υποστηρικτές της σκληρής γραμμής απέναντι στο Ιράν, οι οποίοι κατά βάση έχουν στηρίξει την πολεμική στάση του Τραμπ, συνιστούν τώρα προσοχή.
«Η Ισλαμική Δημοκρατία προσπαθεί να ωθήσει τον Πρόεδρο Τραμπ σε μια κατάσταση όπου όλες οι επιλογές οδηγούν σε ήττα, ενόψει του Νοεμβρίου», έγραψε στην πλατφόρμα X ο Μπεχνάμ Μπεν Ταλεμπλού, από το Ίδρυμα για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών (Foundation for the Defense of Democracies), μια δεξαμενή σκέψης της Ουάσιγκτον που τάσσεται σθεναρά κατά του Ιράν.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
