O Guardian γράφει για «ελληνική τραγωδία»: Φώκιες κρύβονται σε σπηλιές για να γλιτώσουν

Ένα σπάνιο φαινόμενο αντίκρισε ένα ζευγάρι ερευνητών στις ελληνικές θάλασσες, όταν είδε  ένα ογκώδες σχήμα κινείται στο ημίφως. Και όμως, πρόκειται για μια φώκια που αποτελεί  ένα από τα σπανιότερα θαλάσσια θηλαστικά στον κόσμο. Με μήκος μόλις  2,8 μέτρα και βάρος πάνω από 300 κιλά, η Μονάχους - Μονάχους, ένα από τα μεγαλύτερα είδη φώκιας στον κόσμο εντοπίστηκε βαθιά σε μια σπηλιά στις βόρειες Σποράδες.

Ο λόγος για την περιοχή «Πιπέρι», ένα ακατοίκητο μικρό νησί στο Δήμο Αλοννήσου, που για όσους δεν το γνωρίζουν, πρόκειται για  τη μεγαλύτερη θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή της Ελλάδας και ένα κρίσιμο βιότοπο αναπαραγωγής για τις φώκιες.

Μόνο ερευνητές επιτρέπονται σε απόσταση τριών μιλίων από τις ακτές του, με άδεια από την κυβερνητική Υπηρεσία Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής.

Οι φώκιες Μονάχους Μονάχους αποτελούν είδος προς εξαφάνιση και υπάρχουν μόλις 1.000 είδη. Τα 500 προς μεγάλη έκπληξη βρίσκονται στην Ελλάδα. Μάλιστα, οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν οι φώκιες βρίσκονταν υπό την προστασία των μυθικών θεών Ποσειδώνα και Απόλλωνα και έτσι κατέχουν μια ξεχωριστή θέση στον ελληνικό πολιτισμό.

Οι φώκιες μοναχοί κυνηγιούνται στη Μεσόγειο από τους προϊστορικούς χρόνους για το δέρμα, το κρέας και το λίπος τους. Ενώ αυτή η απειλή έχει υποχωρήσει στην Ελλάδα, άλλες - η εμπλοκή σε αλιευτικά εργαλεία, η εξάντληση των τροφίμων, η ρύπανση και η απώλεια οικοτόπων - δεν έχουν υποχωρήσει, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Guardian.

Πώς η ακμάζουσα βιομηχανία θαλάσσιας αναψυχής της Ελλάδας θέτει σε κίνδυνο ένα από τα πιο σπάνια είδη στον πλανήτη

Όλα καλά ακούγονταν μέχρι εδώ, μέχρι που ο Guradian έθιξε ένα πολύ σημαντικό θέμα: η ακμάζουσα βιομηχανία θαλάσσιας αναψυχής της Ελλάδας αποτελεί απειλή. Δηλαδή, ο ανεξέλεγκτος τουρισμός έχει αρνητικό αντίκτυπο σε ένα θηλαστικό που είναι ευαίσθητο στην ανθρώπινη όχληση.

Αυτό το καλοκαίρι ξεκίνησαν αρκετές πρωτοβουλίες για να αντιστραφεί αυτή η κατάσταση, συμπεριλαμβανομένης της Seal Greece, μιας εθνικής εκπαιδευτικής εκστρατείας. Περίπου την ίδια εποχή, η νησίδα Formicula, ένα βασικό βιότοπο φώκιας στο Ιόνιο Πέλαγος, προστατεύτηκε ενόψει της πολυσύχναστης καλοκαιρινής περιόδου από μια αυστηρή ζώνη απαγόρευσης εισόδου 200 μέτρων.

Τον Οκτώβριο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Έλληνας πρωθυπουργός, επιβεβαίωσε ότι θα προχωρήσουν δύο μεγάλης κλίμακας ΘΠΠ (Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές), δεδομένου ότι  θα μπορούσαν να προσφέρουν μια σανίδα σωτηρίας στο είδος.

Πίσω στα νερά γύρω από το Πιπέρι, ο Άγγελος Αργυρίου, ανεξάρτητος φύλακας και θαλάσσιος βιολόγος, δήλωσε: «Συχνά βλέπουμε τις φώκιες να ξεκουράζονται σε αυτήν την παραλία», λέει. «Το γεγονός ότι αισθάνονται αρκετά ασφαλείς είναι ένα πολύ καλό σημάδι ότι τα μέτρα προστασίας λειτουργούν».

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι φώκιες «μοναχοί» κάποτε συγκεντρώνονταν συνήθως στις παραλίες, αλλά πολλές μετακινήθηκαν σε σπηλιές σχετικά πρόσφατα λόγω της ανθρώπινης πίεσης.

Αν και ούτε οι σπηλιές αποτελούν λύση, καθώς συχνά έχουν αποδειχθεί ακατάλληλο περιβάλλον για την ανατροφή των μικρών ζώων- τα βίαια κύματα μπορούν να τα χτυπήσουν σε βράχους, να τα πνίξουν ή να τα παρασύρουν στη θάλασσα. Και οι σπηλιές δεν παρέχουν πλέον αξιόπιστες κρυψώνες. Οι κάποτε απομακρυσμένες ακτές είναι πλέον προσβάσιμες σε όλους, από ημερήσιους εκδρομείς με ενοικιασμένα σκάφη μέχρι ιδιωτικά γιοτ αγκυροβολημένα στο βιότοπο των φωκών.

«Μια εβδομάδα μετά τη γέννα, οι μητέρες φώκιες μονάχους πηγαίνουν για ψάρεμα, αφήνοντας το μικρό τους μόνο του για ώρες», λέει ο Δενδρινός. «Αν κάποιος μπει μέσα, το μικρό είναι πιθανό να πανικοβληθεί και να εγκαταλείψει τη σπηλιά. Η μητέρα του είναι απίθανο να το βρει».

«Αυτό που ήταν συναρπαστικό στην αρχή, μετατράπηκε σε εφιάλτη»

Ως ένα ακόμη βασικό βιότοπο για φώκιες, η Φορμικούλα θα αποτελέσει μέρος της νέας Ιόνιας Θαλάσσιας Περιοχής. Η νησίδα βρίσκεται στην καρδιά ενός από τα πιο πολυσύχναστα ιστιοπλοϊκά πεδία στον κόσμο, αλλά σε αντίθεση με τους πιο γνωστούς γείτονές της, το Μεγανήσι και την Κεφαλονιά, δεν εμφανιζόταν πολύ στο τουριστικό ραντάρ μέχρι πρόσφατα.

Αλλά με τις θεάσεις ήρθαν και οι τουρίστες. «Αυτό που ήταν συναρπαστικό στην αρχή γρήγορα μετατράπηκε σε εφιάλτη», είπε ο κύριος Δενδρινός.

Οι ορδές ήρθαν, αναζητώντας «εμπειρίες με φώκιες».

Σε αντίθεση με την προστατευόμενη περιοχή προστασίας της Αλοννήσου, δεν υπάρχουν φύλακες που να περιπολούν το Φορμικούλα.

Στην Ελλάδα, οι ΜΚΟ έχουν επανειλημμένα θέσει το ζήτημα των «χάρτινων πάρκων», με ανεπαρκή εφαρμογή. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε πέρυσι από εννέα περιβαλλοντικές οργανώσεις τόνισε ότι «μόνο 12 (από τις 174) θαλάσσιες περιοχές Natura 2000 (προστατευόμενες περιοχές της ΕΕ) έχουν προστατευτικό καθεστώς», αλλά ακόμη και αυτές ήταν κατακερματισμένες ή προσωρινές.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.