Επειδή η γνώση ξεπερνάει κάθε όριο - και πόνο - ορισμένοι παράτολμοι αποφάσισαν να απαντήσουν σε ένα καυτό ερώτημα: ποιο τσίμπημα είναι πιο επίπονο;
Όσα πλάσματα τσιμπούν χρησιμοποιούν ένα κοκτέιλ από χημικές άμυνες, συμπεριλαμβανομένων νευροτοξινών και φλεγμονοδών παραγόντων, για να αμυνθούν ή να υποτάξουν τη λεία τους. Όσα δαγκάνουν, από την άλλη, χρησιμοποιούν τα δόντια τους για να χορηγήσουν το δηλητήριό τους.
Το BBC επικοινώνησε με ειδικούς για να απαντήσει στο ερώτημα. Και οι απαντήσεις μπορεί να εκπλήξουν, λόγω του πόσο έντονα περιγράφεται ο πόνος. Χαρακτηριστικό πως συγκρίνεται με χτύπημα του Μάικ Τάισον ή ενός κομπρεσέρ στα νεφρά.
Όσα τσιμπούν
Ο «πατέρας» των εντόμων που τσιμπούν, ο Justin Schmidt, είχε (σχεδόν) όλες τις απαντήσεις. Ο εντομολόγος από την Αριζόνα έχει δοκιμάσει πάνω του κάθε λογής τσίμπημα και έχει αναπτύξει έναν ομώνυμο δείκτη πόνου για τις εμπειρίες του.
Έχει τσιμπηθεί (ατύπως, καθώς έκανε ενέσεις με τις ουσίες που απελευθερώνει κάθε έντομο) από τουλάχιστον 96 είδη εντόμων, συμπεριλαμβανομένων ζόρικων σφηκών, μελισσών και μυρμηγκιών. Ταξινόμησε τα τσιμπήματα σε τέσσερα επίπεδα πόνου, προσθέτοντας σχεδόν λυρικές περιγραφές για κάθε μία αίσθηση. Αυτή του η εκφραστικότητα, αποτελεί διαμάντι στην κατανόηση της έρευνας.
Το πρώτο επίπεδο - και παραδοσιακά πιο εύκολο - είναι το τσίμπημα της απλής μέλισσας. Περιγράφεται ως «σχεδόν ευχάριστο». Στο δεύτερο, το πιο τσουχτερό, έβαλε τις σφήκες. «Πικάντικο, σαν να σου βάζουν καυτερή σος μέσα στη μύτη» έγραψε. Στην ίδια κατηγορία και η «μαύρη σφήκα πολυβίας», με το «σατανικό» της τσίμπημα, που το νιώθεις λες και «σκάει λάμπα υγραερίου στο πρόσωπό σου».
Στην τρίτη κατηγορία ενέταξε έντομα ειδικά στα βασανιστήρια, όπως το Dasymutilla klugii, γνωστό και ως «βελούδινο μυρμήγκι του Klug». «Εκρηκτικό και διαρκείας, ακούγεσαι λες και τρελάθηκες, όταν φωνάζεις. Καυτό λάδι από φριτέζα πέφτει σε όλο σου το χέρι».
Μόλις τρία είδη έχουν μπει στην κατηγορία τέσσερα - που λογικά σημαίνει θάνατος, αν κρίνουμε από τα παραπάνω:
Τα μυρμήγκια-σφαίρες, είδος που ευημερεί στα τροπικά δάση της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, αποκαλούνται «μυρμήγκια 24 ωρών» καθώς τόσο διαρκεί η βάσανος της επαφής μαζί τους. «Σαν να περπατάς σε κάρβουνα με ένα καρφί σφηνωμένο στη φτέρνα σου» έγραψε, ανατριχιαστικά.
Δεύτερο είναι το «γεράκι ταραντούλα», ένα είδος σφήκας που συναντάται σε όλο τον κόσμο. «Άγριο, σοκαριστικά ηλεκτρικό», ανέφερε ο Schmidt, σημειώνοντας, όμως, ότι ο πόνος πέρασε μετά από μερικά λεπτά.
Τελευταίο - και ίσως χειρότερο - η σφήκα-πολεμιστής, είδος που απαντάται στην κεντρική και νότια Αμερική. «Βασανιστήριο. Σαν να είσαι δεμένος στη ροή λάβας ενός ενεργού ηφαιστείου».
Ο Schmidt έχασε τη ζωή του το 2023 από Πάρκινσον, αλλά υπάρχει διάδοχος, ο Coyote Peterson, περσόνα του YouTube, που έφτασε στα άκρα την έρευνα του προκατόχου και τόλμησε να συναναστραφεί με ακόμα πιο επικίνδυνα είδη. Παρότι δεν έχει επιστημονικό υπόβαθρο, έχει τη θέληση να πονέσει για το γενικό καλό και την ανάπτυξη της επιστήμης. Για να πούμε την αλήθεια, βέβαια, πολλοί απλά τον βλέπουν να σφαδάζει στο κανάλι του, Brave Wilderness.
Κράτησε τα επίπεδα πόνου του Schmidt ανέγγιχτα και ρίχτηκε στη μάχη για να βρει και άλλα τεσσάρια. Μετά από ταξίδια σε όλο τον κόσμο και τσιμπήματα από 30 είδη, εντόπισε άλλα δύο επάξια μέλη για την κατηγορία-φόβητρο: η γιγάντια ιαπωνική σφήκα, γνωστή και ως «σφήκα δολοφόνος» αλλά και η «σφήκα εκτελεστής».
«Η γιγάντια ιαπωνική σφήκα ήταν αναμφισβήτητα ό,τι χειρότερο στην πρόσκρουση, σαν να με χτύπησε στο πρόσωπο ο Μάικ Τάισον» περιέγραψε. «Ήταν ακαριαίο και εκρηκτικό».
Αλλά, τον τίτλο του απόλυτου «φονιά», για εκείνον, παίρνει η «σφήκα εκτελεστής». «Ο πόνος κράτησε 12 ώρες», αλλά ήταν οι μετέπειτα επιπτώσεις αυτές που τον επηρέασαν περισσότερο. Το δηλητήριο του προκάλεσε πρόβλημα στο χέρι, αφήνοντας πίσω του μία ουλή λες κι είχε καεί από τσιγάρο.
Οι μέδουσες, μία κατηγορία μόνες τους
Αλλά τα έντομα δεν έχουν το μονοπώλιο στο τσίμπημα. Οι μέδουσες, ειδικά αυτές του είδους Irukandji, προκαλούν εμπειρία εμπνευσμένη από τα μεσαιωνικά βασανιστήρια.
Η Lisa-ann Gershwin, ερευνήτρια μεδουσών, ταξινόμησε και ονόμασε 14 από τα 16 είδη Irukandji κατά τη διάρκεια της διδακτορικής της διατριβής. Όπως είπε η ειδικός, στη περίπτωση αυτού τους είδους υπάρχει και το στοιχείο της έκπληξης. Συνήθως οι λουόμενοι δεν της προσέχουν, πριν να είναι αργά.
Πολλοί παραθεριστές δεν καταλαβαίνουν καν ότι τους τσίμπησε μέδουσα, μέχρι που αρχίζει ο πόνος αργότερα.
Μία τυπική περίπτωση Irukandji έχει ως εξής: Μετά από περίπου 20 λεπτά, το άτομο νιώθει μία αδιαθεσία, ακολουθούμενη γρήγορα από μια αίσθηση σαν να σε χτυπά κομπρεσέρ στα νεφρά, που διαρκεί έως και 12 ώρες. Αλλά τα συμπτώματα δεν σταματούν εκεί, μπορεί να ακολουθήσει έντονη εφίδρωση αλλά και αδιάκοπος εμετός.
Όλα αυτά είναι «απλώς η προθέρμανση» για το πλήρες σύνδρομο Irukandji, εξήγησε η Gershwin. Το άτομο στη συνέχεια παθαίνει, κράμπες και σπασμούς σε όλο το σώμα που «επαναπροσδιορίζουν την έννοια του πόνου». Σε όλα έρχεται να προστεθεί και το αίσθημα του επικείμενου τέλους.
«Ασθενείς έχουν, στην πραγματικότητα, παρακαλέσει τους γιατρούς τους να τους σκοτώσουν επειδή είναι τόσο σίγουροι ότι θα πεθάνουν, και απλώς θέλουν να το ξεπεράσουν» περιέγραψε, σοκαριστικά.
Το δηλητήριο της μεδούσας περιέχει τοξίνες που ονομάζονται πορίνες και ανοίγουν τρύπες στις κυτταρικές μεμβράνες, οδηγώντας σε κυτταρικό θάνατο και βιοχημικό χάος, καθώς πολλά μόρια που χρησιμοποιούνται για την ενεργοποίηση διαφορετικών σωματικών λειτουργιών αποβάλλονται ταυτόχρονα.
Στην ευχάριστη πλευρά, βέβαια, οι περισσότεροι αναρρώνουν πλήρως.
Από τη λίστα δεν θα μπορούσε να λείπει ο πυροσκώληκας (ένα τριχωτό θαλάσσιο σκουλήκι που μοιάζει με σαρανταποδαρούσα), που προκαλεί αφόρητο, καυστικό πόνο, ο οποίος φέρεται να διαρκεί και ώρες. Αλλά και το πετρόψαρο, το οποίο «μεταμφιέζεται» σε βράχο ενώ συχνάζει σε αμμώδη ρηχά νερά, κοραλλιογενείς υφάλους και βραχώδεις λιμνούλες. Ο πόνος από τα αιχμηρά του αγκάθια μπορεί να κρατήσει ακόμα και δύο μέρες και - φυσικά - συνοδεύεται από πρήξιμο. Το θύμα μπορεί να αισθάνεται ένα μυρμήγκιασμα στην περιοχή ακόμα και για εβδομάδες.
Ποιο είναι το χειρότερο τσίπημα;
Και φτάνουμε στο προκείμενο. Ποιο είναι το τσίμπημα που κρίνεται ως το χειρότερο;
Δυστυχώς, για να μπορέσει να απαντηθεί αυτή η ερώτηση θα πρέπει να βρεθεί εθελοντής που να δωρίσει ψυχή και σώμα στην επιστήμη για να τον τσιμπήσει και αγγίξει κάθε είδος. Και τέτοιος δύσκολα θα βρεθεί, τουλάχιστον ο Peterson ξεκαθαρίζει ότι δεν θα το κάνει.
Και η Gershwin κρίνει ως εξαιρετικά ριψοκίνδυνο να υποβληθεί ένα μόνο άτομο σε όλη αυτή τη δοκιμασία, καθώς δεν μπορεί να αποκλειστεί και η περίπτωση θανάτου.
Άρα, προς το παρόν, το χειρότερο είναι αυτό που έχετε δοκιμάσει. Έχετε όλοι δίκιο, η δική σας περίπτωση ήταν η πιο επίπονη...
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
