Έγινε πράγματι ο Τρωικός πόλεμος;

Στο σημερινό επεισόδιο του podcast του Reader για την ελληνική ιστορία εξερευνούμε την ιστορικότητα του Τρωικού πολέμου με τη βοήθεια του κ. Κωνσταντίνου Κοπανιά, καθηγητή Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και ενός από τους σημαντικότερους ειδικούς στην αρχαιολογία της Μικράς Ασίας και της Εγγύς Ανατολής, ο οποίος θα μας ξεναγήσει στην εποχή του Οδυσσέα, με αφορμή την ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν.

Ο κ. Κοπανιάς έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της αρχαιολογικής του έρευνας  στις σχέσεις του μυκηναϊκού κόσμου με την Ανατολή και έχει μελετήσει τις χεττιτικές πηγές (⁠Ahhiyawa: Το Μυκηναϊκό Αιγαίο μέσα από τα Χεττιτικά Κείμενα⁠, εκδόσεις Καρδαμίτσα), τις σχέσεις των Μυκηναίων με τους Χετταίους και τα κείμενα της Ανατολής που μας δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για τον κόσμο πίσω από τα ομηρικά έπη και πιθανόν αναφέρονται στην Τροία και τον Τρωικό Πόλεμο.

Στο πρώτο μέρος εστιάζουμε στα ευρήματα της αρχαιολογίας στη βορειοδυτική Μικρά Ασία και στην ιστορία των ανασκαφών στην περιοχή. Πώς αντιλαμβάνονταν οι αρχαίοι Έλληνες της κλασικής εποχής τα ομηρικά έπη; Πώς τα προσέγγιζαν ιστορικοί όπως ο Ηρόδοτος και ο Θουκυδίδης; Γιατί μέχρι τον 19ο αιώνα πολλοί μελετητές θεωρούσαν τον Τρωικό Πόλεμο και τα ομηρικά έπη κυρίως μέρος της μυθολογικής παράδοσης; Έχει ανατραπεί πλήρως αυτή η άποψη;

Πώς άλλαξαν τη συζήτηση οι ανακαλύψεις του Heinrich Schliemann στις Μυκήνες και στην Τροία; Ποια ήταν η συμβολή του στην αρχαιολογία, αλλά και ποια τα λάθη του; Ήταν η πόλη που ανακάλυψε ο Σλήμαν πράγματι η ομηρική Τροία; Τι έχουν δείξει οι μεταγενέστερες αρχαιολογικές έρευνες μέχρι σήμερα;

Τι γνωρίζουμε σήμερα από την αρχαιολογία για μια πιθανή ιστορική σύγκρουση στην Τροία; Υπάρχουν στοιχεία που να υποδηλώνουν καταστροφή, πολιορκία ή πολεμική βία; Ποια θα μπορούσαν να ήταν τα πραγματικά αίτια ενός τέτοιου πολέμου;

Στο δεύτερο μέρος της συζήτησής, εξετάζουμε τον Μυκηναϊκό κόσμο και τις πιθανές ενδείξεις ιστορικότητας του Τρωικού Πολέμου μέσα από τα κείμενα της Ανατολής και κυρίως του χεττιτικού πολιτισμού.

Ήταν οι Αχαιοί που πολιόρκησαν την Τροία οι περίφημοι Αχιγιάβα (Ahhiyawa) των χεττιτικών κειμένων; Ήταν η Βιλούσα (Wilusa) το ομηρικό Ίλιον και η πόλη που έχει φέρει στο φως η σύγχρονη αρχαιολογία στη βορειοδυτική Μικρά Ασία; Ποιοι ήταν τελικά οι Τρώες και ποια γλώσσα μιλούσαν;

Ποιος ήταν ο βασιλιάς Αλακσάντου (Alaksandu) και τι σχέση έχει με τον μυθικό Πάρι; Ποιος ήταν ο πολεμιστής Πιγιαμαράδου (Piyamaradu) και ποια θα μπορούσε να είναι η σχέση του με τα γεγονότα που ενέπνευσαν τον Τρωικό Πόλεμο; Ήταν ο Αγαμέμνων, οι Ατρείδες, ο Αχιλλέας, ο Οδυσσέας και η Ωραία Ελένη ιστορικά πρόσωπα και ποιες ενδείξεις προσφέρουν τα μυκηναϊκά και τα χεττιτικά κείμενα;

Τέλος, συζητούμε για τη διαχρονική σημασία των ομηρικών επών με αφορμή την ταινία του Νόλαν. Έχει ένας σύγχρονος δημιουργός το δικαίωμα να τα ερμηνεύει και να τα μεταφέρει σύμφωνα με το δικό του καλλιτεχνικό όραμα; Σε ποιον ανήκουν ως πολιτιστική κληρονομιά και γιατί πολλοί Έλληνες τα αντιμετωπίζουν περισσότερο ως ιστορία παρά ως μυθολογία; Πρέπει τα ομηρικά έπη να συνεχίσουν να διδάσκονται στο πρωτότυπο στα ελληνικά σχολεία;

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.