Ο ρόλος της μητέρας στην οθόνη έχει περάσει από πολλά στάδια. Έχουμε δει μάνες – πρότυπα καλοσύνης και ανιδιοτέλειας, υπερβολικά τέλειες και πάντα χαμογελαστές. Όπως έχουμε δει και μαμάδες «αόρατες», που απλώς συμπληρώνουν το σκηνικό ενός ζεστού σπιτικού. Αυτές, εδώ, δεν θα μας απασχολήσουν.
Με αφορμή τη σημερινή γιορτή, ας αποδώσουμε τιμή σε κάποιες από τις μητέρες της οθόνης που αγαπήσαμε -ή αγαπάμε να μισούμε. Σε χαρακτήρες που -θετικά είτε αρνητικά- ανέτρεψαν στερεότυπα, άνοιξαν νέους ορίζοντες, έφεραν επανάσταση στη συλλογική ιδέα για τη μητρότητα κι άφησαν το στίγμα τους στην ποπ κουλτούρα.
Μαρτζ Σίμπσον (The Simpsons): Η «Αγία» μητέρα
Η φωνή της λογικής στο χάος της οικογένειας Σίμπσον έχει αναγνωριστεί ως μια από τις πλέον iconic μητέρες της οθόνης. Υπάρχουν πολλοί λόγοι, που έκαναν το κοινό να τη λατρέψει. Για πάνω από τρεις δεκαετίες λειτουργεί ως ο ηθικός πυρήνας ενός κόσμου, που καταρρέει καθημερινά γύρω της. Η καρδιά της, όμως, είναι μεγαλύτερη και από τα -μπλε- μαλλιά της.
Ζεστή, αισιόδοξη, αφοσιωμένη κι εφοδιασμένη με ανεξάντλητη υπομονή, η Μαρτζ βάζει τον σύζυγο και τα τρία παιδιά της πάνω και από τον εαυτό της, αλλά δεν κάνει πίσω στις αρχές της. Είναι όμως έτοιμη να ξεχάσει, να συγχωρέσει και να φέρει με μαγικό τρόπο γλύκα και αρμονία στη σκληρή σάτιρα των θρυλικών Simpsons.
Λορελάι Γκίλμορ (Gilmore girls): Η μαμά - καλύτερη φίλη
Επαναπροσδιόρισε τον όρο «cool mom» πριν γίνει trend. Στις αρχές των 2000s, οι περισσότερες τηλεοπτικές μητέρες ήταν ακόμα αυστηρές ή απόμακρες. Εκείνη ήταν σαρκαστική, εθισμένη στον καφέ, συναισθηματικά χαοτική και συχνά ανώριμη. Το μοντέλο «μαμά – καλύτερη φίλη», που έχουμε πια συνηθίσει να βλέπουμε, χρωστά πολλά στη Λορελάι Γκίλμορ (Λορίν Γκράχαμ).
Η Λορελάι είναι μια ανεξάρτητη single μαμά, πολύ κοντά στην ηλικία με την κόρη της, Ρόρι. Απέχει πολύ από το καθιερωμένο μοντέλο της τέλειας μητέρας, όμως έχει καταφέρει να είναι κοντά σε κάθε ανάγκη της, χτίζοντας μαζί της μια σχέση τύπου «οι δυο μας απέναντι στον κόσμο». Θεωρείται ένας χαρακτήρας, που άνοιξε καινούριους δρόμους, καθώς λάνσαρε έναν τύπο, που είναι κάτι παραπάνω από μαμά: είναι ο εαυτός της.
Τζόις Μπάιερς (Stranger things): Η μητέρα που επιμένει
Η -ενίοτε- υστερική στάση της ξένισε πολλούς ειδικά στο ξεκίνημα του «Stranger things». Οφείλουμε να ομολογήσουμε: κάναμε λάθος. Η Τζόις Μπάιερς είχε δίκιο.
Σε μια σειρά που χρησιμοποίησε συνειδητά την αισθητική και τα πρότυπα των ‘80s, η ηρωίδα που υποδύθηκε αριστουργηματικά η Γουινόνα Ράιντερ, δεν ήταν μόνο ένας «φόρος τιμής» στις απεγνωσμένες μανάδες των ταινιών τρόμου της εποχής. Ήταν μια επιστολή αγάπης στις υπερήφανες κι ατρόμητες απανταχού single mothers όλων των εποχών.
Γενναία κι αφοσιωμένη στα παιδιά της, έγινε σύμβολο της μητέρας, που επιμένει όταν όλοι τη θεωρούν τρελή, που δεν διστάζει να κάνει τα πάντα για να βρει τον γιο της και που αρνείται να τα παρατήσει σε οποιαδήποτε περίπτωση. Ούτε σε αυτήν, ούτε σε άλλη διάσταση.
Μορτίσια Άνταμς (Addams family): Απολαυστικά αντισυμβατική
Αισθησιακή, αυθεντική, ακομπλεξάριστη και πάντα προστατευτική απέναντι σε όσους αγαπά, η Μορτίσια Άνταμς του Adams family -κατά προτίμηση στην ερμηνεία της Αντζέλικα Χιούστον- είναι μια μητέρα μπροστά από την εποχή της, που απέχει πολύ από το πρότυπο της κομψής στα παστέλ «μαμάς των προαστίων». Ντυμένη στα μαύρα, με έντονο make up και ξεχωριστό goth στιλ -που της έδωσε και τον τίτλο του style icon, δίδαξε στα παιδιά της να αγαπούν τις ιδιαιτερότητες τους και να μην προσπαθούν να προσαρμοστούν σε όσα οι άλλοι περιμένουν από αυτούς. Κι έδειξε στο κοινό ότι μια μητρική φιγούρα μπορεί να είναι σκοτεινή, ανεξάρτητη, παθιασμένα ερωτευμένη και απολαυστικά αντισυμβατική.
Μπίατριξ Κίντο (Kill bill): Η μαμά λέαινα
Δεν υπάρχει πιο ισχυρή δύναμη στη φύση από την αγάπη μιας μητέρας. Αν της δώσεις κι ένα σπαθί -Χατόρι Χάντζο- στο χέρι, καταλαβαίνετε τι έχει να γίνει.
Η νύφη των Kill Bill, η οποία δεν προσπαθεί να υπερασπιστεί, αλλά να εκδικηθεί για το παιδί της, επανεφηύρε το παραδοσιακό μοντέλο της μαμάς, την έντυσε σε κίτρινη ολόσωμη φόρμα, τη δίδαξε αυτοπειθαρχία και πολεμικές τέχνες και τη μετέτρεψε σε μια εμβληματική «pop culture mom». Η Μπίατριξ Κίντο περνά πολλά, αλλά στο τέλος ενώνεται με την κόρη της. Η λέαινα ξαναβρίσκει το μικρό της κι όλα είναι καλά στη ζούγκλα.
Σέρσεϊ Λάνιστερ (Game of thrones): Η αδίστακτη μάνα
Ανήκει στους πλέον «κακούς» χαρακτήρες του Game of thrones. Παράλληλα, όμως, υπήρξε μια από τις πιο προστατευτικές -απέναντι στα παιδιά της- μητρικές φιγούρες της οθόνης.
Η Σέρσεϊ Λάνιστερ, όπως την υποδύθηκε η Λίνα Χίντεϊ, άλλαξε εντελώς την εικόνα της μητέρας στην τηλεόραση. Την αποσύνδεσε από έννοιες όπως καλοσύνη, αυτοθυσία, τρυφερότητα, δημιουργώντας μια μητέρα αναπολογητικά αδίστακτη, χειριστική, δολοφονική και βίαιη, που ενίοτε χρησιμοποιεί τη μητρότητα ως εργαλείο εξουσίας, αλλά κινείται πάντα με γνώμονα τη βαθιά αφοσίωση στα παιδιά της. Εν ολίγοις, αν τα βάλεις μαζί τους, θα έχεις να κάνεις με εκείνη. Κι αυτό είναι κάτι, που κανείς δεν θα ήθελε.
Μόλι Ουέσλι (Harry Potter): Η μαμά μάγισσα
Η εξέλιξη της από μια εμμονική με το πλέξιμο μαμά στην άγρια πολεμίστρια του περίφημου «Not my daughter, you bitch!» τη μετέτρεψε σε μια από τις πιο χαρακτηριστικές μητρικές φιγούρες της millennial ποπ κουλτούρας.
Φαινομενικά, η Μόλι Ουέσλι (Τζούλι Γουόλτερς) είναι μια κλασική, ζεστή, στοργική μητέρα, μέσα στο αρχέτυπο ενός πολυμελούς, χαοτικού σπιτικού. Αν και έχει τις αδυναμίες της -γεγονός που την κάνει πιο ανθρώπινη- κατάφερε να μεγαλώσει με αξιοπρέπεια επτά παιδιά και δεν δίστασε να καλωσορίσει τον ορφανό Χάρι Πότερ κάτω από τις φτερούγες της. Όμως όχι, μην μπερδεύεστε, δεν είναι η κλασική «ήσυχη μαμά». Είναι η απόλυτη δύναμη, που μπορεί με την ίδια δεξιοτεχνία να πλέκει Χριστουγεννιάτικα πουλόβερ ή να μονομαχεί με σκοτεινούς μάγους και να τους εξολοθρεύει.
Mrs Robinson (Ο πρωτάρης): Η μητέρα, που όρισε το mlf
Όροι όπως «cougar» ή «mlf» δεν είχαν ακόμα εφευρεθεί το 1967, όταν ο Μπέντζαμιν Μπράντοκ (Ντάστιν Χόφμαν) συνόδεψε στο σπίτι τη σύζυγο του συνεταίρου του πατέρα του (Αν Μπάνκροφτ). Αν είχαν, προφανώς δεν θα χρειαζόταν να της θέσει το διάσημο ερώτημα: «Mrs Robinson, προσπαθείτε να με αποπλανήσετε;».
Η κυρία Ρόμπινσον είναι μια απογοητευμένη, βαριεστημένη κι εγωκεντρική μαμά των προαστίων, που εισήγαγε στην ποπ κουλτούρα το μοντέλο της σεξουαλικά απελευθερωμένης μητέρας, που δεν νοιάζεται όχι μόνο για τις κοινωνικές συμβάσεις, ούτε καν για τα αισθήματα της κόρης της, όταν τυχαίνει να ερωτευτεί τον εραστή της. Η πικρία της δικαιολογείται σε κάποιο βαθμό, αν σκεφτούμε ότι έμεινε μεν στην ιστορία, αλλά ποτέ δεν απέκτησε μικρό όνομα.
Πέγκι Μπάντι (Love and married): Αμετανόητα ελαττωματική
Το 1987, το «Παντρεμένοι με παιδιά» φέρνει κάτι τελείως διαφορετικό στο είδος του οικογενειακού, κωμικού sitcom. Εδώ δεν έχουμε ένα ζεστό, παραδοσιακό αμερικανικό σπιτικό, αλλά μια δυσλειτουργική οικογένεια, με μια μητέρα, που αρνείται να κάνει δουλειές ή να ξοδέψει για άλλον, πλην του εαυτού της.
Η απολαυστική Πέγκι Μπάντι, όπως την ερμήνευσε η Κέιτι Σαγκάλ αποδόμησε το αρχέτυπο της τηλεοπτικής μαμάς – νοικοκυράς και εγκαινίασε την εποχή της αμετανόητα ατελούς μητέρας, που είναι εθισμένη στην trash tv και τα ψώνια, δεν μαγειρεύει, δεν καθαρίζει, δεν συμμορφώνεται, ούτε και πολυνοιάζεται για τα παιδιά και το σπίτι της. Οκ, δεν είναι υπόδειγμα μητρικής φιγούρας, αλλά ένας χαρακτήρας αυθεντικός, που άνοιξε νέους δρόμους στις μαμάδες της οθόνης.
Κρις Τζένερ (Keeping Up with the Kardashians): Μάνα - μάνατζερ
Ο όρος «momager», δηλαδή μάνα – μάνατζερ γεννήθηκε από αυτήν κι από το πρόσωπο που παρουσίασε στο κοινό στο ριάλιτι με τη ζωή της οικογένειας της. Εδώ βεβαίως δεν έχουμε να κάνουμε με ένα φανταστικό χαρακτήρα, αλλά με μια αληθινή μητέρα και ταυτόχρονα τηλεοπτική ηρωίδα, πάντα στοργική κι έτοιμη να σταθεί δίπλα στα παιδιά της, με κλασικές «μαμαδίστικες» φράσεις όπως «you’re doing amazing, sweetie» -που φυσικά έγινε meme. Η Κρις Τζένερ λάνσαρε ένα νέο μοντέλο οικογένειας – brand, μετέτρεψε την οικογενειακή ζωή σε αυτοκρατορία δισεκατομμυρίων και άλλαξε για πάντα όχι μόνο τον τρόπο, με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη διασημότητα, αλλά και το ρόλο της μητέρας στην οθόνη.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
