«Η άλωση των Αθηνών από τις αδερφές Γαργάρα»: Ο Γιάννης Ξανθούλης μας δίνει ένα βιβλίο - φάρμακο

Το άσμα να είναι εύηχο και οι στίχοι να κυλούν σαν το γάργαρο νερό. Αν χρειαστεί να γίνει επιχρωματισμός των εικόνων, παρακαλώ προσέξτε τη διαφημιστική πινακίδα που γράφει «Ένωσις Γεωργικών Συνεταιρισμών Λαγκαδα». Βάλτε ένα αρρωστιάρικο πράσινο στο σήμα και τονίστε το «Λαγκαδά» με ένα φωτεινό κόκκινο. Όχι, δεν θα παίξει ο Χατζηχρήστος. Πώς σας ήρθε αυτό; Εμείς γράφουμε για όνειρα και για οδούς ονείρων. Και το φως ποιος θα το φροντίσει; Μα, έχουμε προσλάβει τον καλύτερο ηλεκτρολόγο. Τι ερωτήσεις είναι αυτές! Ο Προκόπης Μπαλαντέζας είναι ο πιο ικανός. Τον είχε στις ταινίες του ο Φθίνος, αυτός με την τρία «Κ» φιλμ, τον πήρε μετά ο Θόδωρος, ξεχνάω το επώνυμό του, σπουδαίος πάντως, και μου φαίνεται ότι συνεργάστηκε και με τον Άνθιμο. Όχι τον παπά ρε! Τον άλλο, αυτόν που έκανε τον «Φρονιμίτη». Λοιπόν, σε λίγο πρέπει να πάμε ξανά τη σκηνή με το τραγούδι. Πού είναι Προκόπης; Τι πάει να πει δεν είναι πουθενά; Ρε Προ; Πού είσαι ρε; Για σκασμός. Ακούω κάτι βογγητά από την τουαλέτα. Δεν κρατιέται ο μπαγάσας. Ρε Προ συγκρατήσου ρε παιδί μου! Στο διάστημα μεταξύ βογγητού-εκπνοής, ο ηλεκτρολόγος είπε όχι κύριε Νταλ, δεν είναι αυτό που νομίζετε. Έχω κάτι θέματα με το έντερό μου. Και αμέσως ήρθε το «φάρμακο»: Διάβασε το νέο βιβλίο του Γιάννη Ξανθούλη, ξέρεις αυτό που λέγεται «Η άλωση των Αθηνών από τις αδερφές Γαργάρα» (Εκδόσεις Διόπτρα), και θα κελαηδάει σε λίγο το εντεράκι σου. Άντε, κάνε γρήγορα!

Ήσαν δύο μοναχά

Ό,τι κι αν κάνει ο Ξανθούλης με κάνει να περνάω καλά και τον Χατζιδάκι να βάζω δυνατά. Ωραίο άνοιγμα 2^ης παραγράφου (αυτοθαυμασμός, μια και η ζέστη είανι αμείλικτη). Προχωράμε. Εντάξει οι δύο καλλιτέχνες λειτουργούν και αυτόνομα. Εδώ, όμως, στην περίπτωση του «Η άλωση των Αθηνών από τις αδερφές Γαργάρα» (σ.σ από δω και πέρα, για συντομία, θα αναφερόμαστε στο βιβλίο με το Αδερφές Γαργάρα), η συνάντηση τους είναι αναπόφευκτη, τουλάχιστον στο μυαλό του γράφοντος. Ας το κάνω φραγκοδίφραγκα να καταλάβετε.

Όση ώρα διάβαζα το βιβλίο του Ξανθούλη, τόσο έπαιζε στο κεφάλι μου το τραγούδι «Οι αδερφές Τατά», από την «Οδό Ονείρων». Προχωρούσε η δράση, η πλοκή, το λυτρωτικό, αφοπλιστικό χιούμορ του συγγραφέα και εγώ να επαναλαμβάνω το οι αδερφές Τατά από τον Λαγκάδα/που ήσαν δύο μοναχά. Και όσο η Φιλοθέη και η Μαγιοπούλα ονειρεύονταν την επίσκεψη και την άλωση των Αθηνών, τόσο οι φωνές των Ζωή Φυτούση, Μάρω Κοντού, Σούλα Μπάστα, Νίκη Λεμπέση, Γιώργου Ζωγράφου συνόδευαν την αφήγηση του Ξανθούλη και τον δικό μου αυθαίρετο χρωματισμό της εικόνας του βιβλίου. Πριν συνεχίσω, ένα λουκούμι με γεύση τριαντάφυλλο επιβάλλεται. 

Άρωμα τριαντάφυλλο

Λοιπόν, δώστε βάση στις Τατά, στις αδερφές Γαργάρα και στο άρωμα των τριαντάφυλλων. Βρισκόμαστε στη Ροδόσταμη, κωμόπολη της Ανατολικής Μακεδονίας. Ο χρόνος αφήνει τα βαριά του χνάρια στο 1959 (σ.σ ας βάλουμε και ποιητική εσάνς) και ετοιμάζεται για το λυκαυγές του 1960. Οι δύο πρωταγωνίστριες είναι κόρες του Ηρακλή Γαργάρα και της Κατίνας. Έχουν δυο αδέλφια. Τον μικρό «Σους», ή Χαράλαμπο και τον Σούλη, το παλιοτόμαρο. Οι δυο θυγατέρες θέλουν να πάνε στην Αθήνα για να ξεφύγουν από τα μικρά μα σφιχτά πάνω τους όρια της Ροδόσταμης. Και μαθαίνουν για την πρωτεύουσα, η Φιλοθέη κυρίως, και τη φαντάζονται και στα όνειρά τους ζουν μια άλλη ζωή.

Μέχρι, όμως, η δική τους οδός ονείρων να γίνει αληθινή, θα έχουν να αντιμετωπίσουν τον εγωιστή, νάρκισσο και βαθιά πληγωμένο πατερά τους, την καταδικασμένη μητέρα τους, τον αγροίκο, ρουφιάνο, αδερφό τους Σούλη, τον καλλιτέχνη «Σους» και τις οσμές και τα ανακουφιστικά αγκομαχητά που προκαλούν τα διατροφικά προϊόντα με βάση το τριαντάφυλλο.

Ο Ξανθούλης ξέρει πολύ καλά ότι η κωμική πλευρά της ζωής είναι αυτή που κουβαλά τη δυσβάσταχτη τραγωδία των ανθρώπων της. Γι’ αυτό και τα βιβλία του είναι η συνήθειά μας, η παιδεμένη σκέψη μας, ο ανάλαφρος συλλογισμός μας, η μυρωδιά του μεσημεριανού φαγητού, η φρεσκάδα των σεντονιών που πλύθηκαν, το κουτσομπολιό για τον γείτονα και το σιχτίρσμα μας μπροστά στην τηλεόραση. «Η άλωση των Αθηνών από τις αδερφές Γαργάρα» είναι κομμάτι του χρόνου και το χώρου μας. Αφορά τους γονείς μας, τους παππούδες μας και φυσικά εμάς.

Διαβάζοντας αυτό το βιβλίο είναι σαν να μπαίνεις σε «φελινικό» τοπίο και να κρατάς μόνο τα γάργαρα, τα ευχάριστα και τα κρυστάλλινα δυσάρεστα. Η πλοκή κυλά άνετα, οι χαρακτήρες συνδιαλέγονται πότε χορεύοντας μπαλέτο και πότε ζωηρό τσάμικο και πότε ακολουθώντας τα σεπτά βήματα στην περιφορά του Επιταφίου. Το βιβλίο αυτό είναι οι μυρωδιές του -θύμησες, ελπίδες του. Τριαντάφυλλο, ιδρώτας, σκόνη, μπριγιαντίνη, αγιαστούρα και το πνιγηρό άρωμα των απαραίτητων σωματικών αναγκών. Οι αδερφές Γαργάρα δεν αλώνουν την Αθήνα, μα τις προσδοκίες και τα όνειρά μας, τα γέλια και τα δάκρυά μας. Και ναι, ήσαν δύο μοναχά.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.