Το Polis Ensemble ιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 2011 (αρχικά ως Ορχήστρα Ανατολικής Μουσικής «Πόλις») στην Αθήνα. Η λέξη «πόλις» προσπαθεί να φωτογραφίσει τις πόλεις της Ανατολικής Μεσογείου, η παράδοση της οποίας ποτέ δεν έπαψε να εμπνέει τα μέλη του μουσικού συνόλου.
Από τις αρχές του 2012 έως σήμερα, το σεξτέτο έχει εμφανιστεί σε σημαντικές αίθουσες συναυλιών της Ελλάδας, όπως το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (αίθουσες «Χρήστος Λαμπράκης», «Δημήτρης Μητρόπουλος» και «Νίκος Σκαλκώτας»), το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, την Εθνική Λυρική Σκηνή (Αίθουσα «Σταύρος Νιάρχος» και Εναλλακτική Σκηνή), το Ολύμπια – Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας», τον Φιλολογικό Σύλλογος «Παρνασσός», το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Πανεπιστήμιο Πειραιά και το Μικρό Παλλάς. Παράλληλα, έχει παρουσιάσει τη δουλειά του στην ελληνική ραδιοφωνία και τηλεόραση και έχει συμμετάσχει στο Folk Music Spring and Easter Project 2021 της EBU.
Λίγο πριν την εμφάνιση τους στο φεστιβάλ Φ Hill Sessions (Τρίτη 23 Ιουνίου), ζητήσαμε να μάθουμε λίγα περισσότερα γι' αυτή την ξεχωριστή διαδρομή τους.
Ποια ήταν τα στοιχεία και οι συνθήκες που σας έφεραν κοντά και δημιουργήσατε το σχήμα αυτό; Και ποια είναι αυτά που σας κρατάνε ακόμα και σήμερα κοντά;
Όταν στήσαμε το σχήμα, τα ιδρυτικά του μέλη ήταν όλα πάνω από τριάντα ετών. Όλοι μας είχαμε μάθει μουσική στην Αθήνα, περίπου την ίδια εποχή, και είχαμε διασταυρωθεί στα ίδια στέκια, όπου ακούγαμε μουσική, παίζαμε και ζούσαμε τις δικές μας νεανικές εμπειρίες. Γνωριζόμασταν ήδη από τα μουσικά σχολεία, τα στούντιο και τις διάφορες μουσικές «δουλειές» που προέκυπταν από εδώ κι από εκεί. Είχαμε, λοιπόν, προλάβει να γνωριστούμε καλά και να διαπιστώσουμε ότι μοιραζόμασταν κοινή αισθητική, την ίδια δίψα για δημιουργία και μια ανθρώπινη χημεία που μας έκανε να ταιριάζουμε ως παρέα.
Έτσι, όταν αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε μαζί αυτό το καλλιτεχνικό αλλά και επαγγελματικό εγχείρημα, γνωρίζαμε ότι το κάναμε με το μικρότερο δυνατό «ρίσκο». Σήμερα πια, είμαστε οικογένεια. Μια οικογένεια, τα παιδιά της οποίας έχουν πλέον χαράξει τις δικές τους πορείες και έχουν δημιουργήσει τις δικές τους οικογένειες, αλλά κάθε φορά που συναντιούνται η αγάπη μεταξύ τους είναι δεδομένη. Φυσικά, δεν λείπουν οι διαφωνίες και οι καυγάδες· όπως σε κάθε ζωντανή οικογένεια. Εκείνο που παραμένει σταθερό είναι η εμπιστοσύνη, η οποία δεν θεωρείται ποτέ αυτονόητη, αλλά χτίζεται ξανά και ξανά μέσα από κάθε πρόβα, κάθε συναυλία, κάθε ταξίδι και κάθε συζήτηση στο Viber.
Οι συνθέσεις και οι αυτοσχεδιασμοί σας βασίζονται σε όργανα με βαθιές ρίζες στις μουσικές παραδόσεις της Ανατολής. Πώς ισορροπείτε ανάμεσα στον σεβασμό της παράδοσης και την ανάγκη για προσωπική καλλιτεχνική έκφραση;
Νομίζω ότι, αν ρωτούσατε τον καθέναν από εμάς ξεχωριστά, θα διαπιστώνατε πως ο βασικός λόγος που αφιερωθήκαμε στα όργανα της Ανατολής —παρότι όλοι διαθέτουμε ωδειακή εκπαίδευση και εμπειρία σε δυτικά μουσικά όργανα— είναι οι διαφορετικές δυνατότητες έκφρασης που αυτά προσφέρουν. Το κανονάκι, το πολίτικο λαούτο, το νέι και τα frame drums συνδέονται στην ελληνική πραγματικότητα κυρίως με τη λαϊκή και παραδοσιακή μουσική.
Ωστόσο, τόσο η ιστορική τους καταγωγή όσο και η ίδια η κατασκευή τους μαρτυρούν τη βαθιά τους σχέση με τις λόγιες μουσικές παραδόσεις της Ανατολής και αναδεικνύουν έναν έντονα «κλασικό» χαρακτήρα. Η ενασχόληση με αυτά τα όργανα απαιτεί αφοσίωση, συστηματική μελέτη και μακρόχρονη τριβή. Πρόκειται όμως για μια διαφορετική μορφή μαθητείας: δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στον αυτοσχεδιασμό, είτε ελεύθερο είτε δομημένο, καλλιεργεί μια πιο δημιουργική σχέση με την παρτιτούρα χωρίς να την απορρίπτει και στηρίζεται ουσιαστικά στη συλλογική μουσική πράξη.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο μουσικός καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στον σεβασμό προς την παράδοση και στην προσωπική καλλιτεχνική έκφραση. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτά τα δύο δεν βρίσκονται σε αντίθεση· συνυπάρχουν και αλληλοτροφοδοτούνται, αποτελώντας δύο όψεις της ίδιας μουσικής εμπειρίας.
Στο ρεπερτόριό σας συνυπάρχουν επιρροές από την ελληνική, την αρμενική, την αραβική, την τουρκική και άλλες μουσικές παραδόσεις. Υπήρξε κάποια στιγμή που ανακαλύψατε μια απρόσμενη συγγένεια ανάμεσα σε δύο διαφορετικούς μουσικούς κόσμους;
Η ελληνική, η αρμενική, η αραβική και η τουρκική μουσική παρουσιάζουν πολλά κοινά επειδή αναπτύχθηκαν επί αιώνες στον ίδιο γεωγραφικό και πολιτισμικό χώρο. Οι λαοί της Ανατολικής Μεσογείου, της Μικράς Ασίας και της Εγγύς Ανατολής συνυπήρξαν, αντάλλαξαν ιδέες και μοιράστηκαν μουσικούς κώδικες, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Έτσι διαδόθηκαν κοινά στοιχεία, όπως τα μακάμια, οι αυτοσχεδιασμοί και πολλά μουσικά όργανα. Παρότι κάθε παράδοση διατήρησε τη δική της αισθητική και ταυτότητα, όλες μπορούν να θεωρηθούν συγγενείς μουσικές γλώσσες ενός ευρύτερου πολιτισμικού κόσμου.
Η μουσική της Ανατολικής Μεσογείου βασίζεται συχνά στην προφορική παράδοση και στον αυτοσχεδιασμό. Πόσο χώρο αφήνετε στο απρόβλεπτο κατά τη διάρκεια μιας ζωντανής εμφάνισης;
Τόσο όσο. Για να αποκτήσει αξία το απρόβλεπτο, πρέπει το προβλέψιμο να έχει κατακτηθεί πλήρως. Εν ολίγοις, όσο πιο στέρεα είναι τα θεμέλια, τόσο πιο δημιουργική μπορεί να γίνει η έκπληξη. Τουλάχιστον στη μορφή μουσικής επιτέλεσης που υπηρετούμε εμείς...
Το κοινό που προσεγγίζει σήμερα τις μουσικές παραδόσεις της Ανατολικής Μεσογείου είναι διαφορετικό από εκείνο που συναντούσατε όταν ξεκινήσατε; Βλέπετε μεγαλύτερη περιέργεια από τις νεότερες γενιές;
Εγώ διακρίνω μια στροφή στην ελληνική παράδοση, όχι όμως στη μουσική αυτή καθεαυτή. Πιο πολύ γοητεύει τους νέους, νομίζω, ο διαφορετικός τρόπος βίωσης της κοινωνικότητας που προσφέρει το πανηγύρι, που δεν υπάρχουν ουσιαστικά θεατές και πρωταγωνιστές, αλλά όλοι συμμετέχουν ενεργά σε μια κοινή εμπειρία γιορτής. Όσοι, ωστόσο, κεντράρουν στη μουσική δεν γίνεται να αδιαφορήσουν για όσα σπουδαία συμβαίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο, όσο και αν δεν βρίσκεται στη μόδα...
Η Ανατολική Μεσόγειος είναι μια περιοχή που συχνά αντιμετωπίζεται μέσα από τις πολιτικές και ιστορικές της συγκρούσεις. Η μουσική μπορεί πραγματικά να λειτουργήσει ως κοινή γλώσσα ή είναι μια ρομαντική ιδέα που λέμε συχνά;
Μόνο έτσι μπορεί να λειτουργεί η μουσική, πάντα και παντού...
Από τον Χρόνη Αηδονίδη μέχρι τον Μάνο Αχαλινωτόπουλο και σήμερα τον Haig Yazdjian, οι συνεργασίες σας συνδέουν διαφορετικές γενιές και εκφράσεις της μουσικής. Τι αναζητά το Polis Ensemble σε έναν καλλιτεχνικό συνοδοιπόρο και τι είναι αυτό που κάνει μια τέτοια σύμπραξη πραγματικά δημιουργική; Και με ποια άλλη μουσική προσωπικότητα απ’ οπουδήποτε θα θέλατε να συνεργαστείτε στο μέλλον;
Δεν πιστεύω πολύ στις συνεργασίες μεταξύ «ονομάτων». Πιστεύω στις συνεργασίες μεταξύ μουσικών κόσμων. Αυτό που μας συγκινεί είναι να βλέπουμε πώς μια φωνή, ένα κλαρίνο, ένα ούτι ή ένα μεσαιωνικό ευρωπαϊκό τραγούδι μπορούν να συνυπάρξουν χωρίς να χάσουν την ταυτότητά τους. Το ερώτημα δεν είναι ποιος είναι ο καλλιτέχνης, αλλά με ποιο τρόπο βιώνει και να κατανοεί τη μουσική.
Στη συναυλία στο Φ hill Sessions θα συμπράξετε με τον Haig Yazdjian. Τι είναι αυτό που φέρνει στη σκηνή ένας μουσικός με τόσο ξεχωριστή πορεία και πώς επηρεάζει τη δυναμική του συνόλου;
Ο Haig είναι ένας από τους παιδικούς μας ήρωες και κάθε συνεργασία μαζί του αποτελεί ξεχωριστή τιμή και χαρά. Είναι ένας μουσικός που με το αστείρευτο ταλέντο του άνοιξε δρόμους τους οποίους ακολουθούμε μέχρι σήμερα εμείς και οι μαθητές μας. Το εντυπωσιακό είναι ότι δεν ανήκει απλώς σε μια σπουδαία εποχή του παρελθόντος· παραμένει απολύτως παρών, δημιουργικός και γεμάτος ενέργεια, ίσως ακόμη καλύτερος από τότε που πρωτοεμφανίστηκε στη δισκογραφία. Και πάνω στη σκηνή μάς χαρίζει κάτι πολύτιμο: την εξωστρέφεια, την άμεση επικοινωνία με τον κόσμο και εκείνο το απρόβλεπτο στοιχείο που κάνει κάθε μουσική συνάντηση μοναδική.
Έχετε εμφανιστεί σε πολύ διαφορετικούς χώρους, από μεγάλα μέγαρα μουσικής μέχρι φεστιβάλ και ιστορικούς χώρους. Τι διαφορετικό προσφέρει μια καλοκαιρινή βραδιά στον Λόφο του Φιλοπάππου απέναντι από την Ακρόπολη;
Για εμάς κάθε συναυλία είναι μοναδική. Δεν έχει τόση σημασία αν παίζεις στο Ηρώδειο ή σε μια μικρή σκηνή γεμάτη με λίγες δεκάδες φίλους. Αυτό που μετράει είναι η επικοινωνία που δημιουργείται εκείνη τη στιγμή. Και αυτή δεν επαναλαμβάνεται ποτέ με τον ίδιο τρόπο. Πάντως, είμαστε βέβαιοι ότι θα είναι μια όμορφη βραδιά. Μαζί μας θα είναι και ο εξαιρετικός ηχολήπτης Γιώργος Καρυώτης, που θα δώσει τη δική του ξεχωριστή πινελιά, ενώ ελπίζουμε ότι και το κοινό θα συμβάλει με την ενέργεια και τον ενθουσιασμό του.
Oι Polis Ensemble με guest τον Haig Yazdjian εμφανίζονται την Τρίτη 23 Ιουνίου στο Θέατρο «Δόρα Στράτου», στα πλαίσια του φεστιβάλ Φ Hill Sessions.
Οι πόρτες ανοίγουν στις 20.00
Ώρα Έναρξης: 21.30
Τιμές Εισιτηρίων:
Προπώληση: 20€ | Θέσεις χωρίς πλάτη: 17€ (περιορισμένες)
Ταμείο: 23€
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
