Η βύθιση του «αβύθιστου» Τιτανικού και οι τραγικές ιστορίες των τεσσάρων Ελλήνων επιβατών του

Η ιστορία του Τιτανικού θα μπορούσε να είναι ένα τραγικό «παιχνίδι» ανάμεσα στην ανθρώπινη ύβρη και την αμείλικτη δύναμη της φύσης. Αυτό που ξεκίνησε ως το αβύθιστο πλοίο κατέληξε στον πάτο του Ατλαντικού. Κατέληξε στο πιο εμβληματικό ναυάγιο όλων των εποχών.

Μέσα σε λίγες ώρες, η πολυτέλεια μετατράπηκε σε θρήνο, η μουσική σε κραυγές αγωνίας και η ελπίδα σε απελπισία και πανικό.

Υπερβολική αυτοπεποίθηση, ελλιπή προετοιμασία, ανεπαρκή μέτρα ασφαλείας, κακή διαχείριση κρίσης. Αυτά είναι μόνο μερικά από τα λάθη που αναδείχθηκαν μέσα από τη βύθιση του Τιτανικού που θα μπορούσε να είναι ένα διαχρονικό μάθημα για τα όρια της ανθρώπινης τεχνολογίας και την ανάγκη για ταπεινότητα απέναντι στη φύση.

Στην εποχή του κάποιοι έλεγαν πως είναι το σπουδαιότερο δημιούργημα του ανθρώπου. Ίσως γι αυτό, ακόμα και σήμερα, η ιστορία του Τιτανικού συνεχίζει και συναρπάζει τόσο πολύ.

Ήταν το παρθενικό και το έσχατο ταξίδι του. Ο Τιτανικός βυθίστηκε πριν καν το ολοκληρώσει. Δύσκολα μπορεί κανείς να συμβιβαστεί με κάτι τέτοιο. Ειδικά εκείνη την εποχή. Και κάπως έτσι μπορεί να εξηγήσει και την επιρροή που είχε αυτό το ναυάγιο στις τέχνες. Ταινίες, ποιήματα, τραγούδια, βιβλία και έργα τέχνης δημιουργήθηκαν έχοντας ως έμπνευση αυτό το τραγικό περιστατικό.

Και μέσα σε όλες αυτές τις ιστορίες που έχει να διηγηθεί κανείς και μία «ξεχασμένη» ιστορία με τραγικούς πρωταγωνιστές τέσσερις Έλληνες που χάθηκαν στο ταξίδι για την αναζήτηση μίας νέας ζωής.

Το... αβύθιστο πλοίο που βυθίστηκε

Ο Τιτανικός ήταν ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα. Στην εποχή του ήταν ένα τεχνολογικό θαύμα. Η παραγγελία για την κατασκευή του δόθηκε στα τέλη του καλοκαιριού του 1908. Τέλη Μαρτίου του 1909 ξεκίνησε η ναυπήγησή του η οποία ολοκληρώθηκε με την καθέλκυσή του περίπου δυο χρόνια αργότερα.

Υπερπολυτελές πλοίο 269 μέτρων και 52,3 τόνων που έφτανε συνολικά τα 53,3 μέτρα ύψος, διέθετε επτά καταστρώματα και «έπιανε» 44 χιλιόμετρα ανά ώρα μέγιστη ταχύτητα. Μπορούσε να «κουβαλήσει» 2.435 επιβάτες και 892 άτομα πλήρωμα. Διέθετε και 20 σωστικές λέμβους. Χωρούσαν μόλις 1.178 ανθρώπους. Κρίθηκε πως δε χρειαζόταν μέριμνα για παραπάνω καθώς το πλοίο ήταν… αβύθιστο. Γιατί; Το πλοίο διέθετε στεγανά διαμερίσματα που υποτίθεται ότι θα το κρατούσαν στην επιφάνεια ακόμη και αν κάποια από αυτά πλημμύριζαν. Αυτή η σχεδιαστική επιλογή ήταν που καλλιέργησε την πεποίθηση πως το πλοίο ήταν πρακτικά... αβύθιστο. Αυτή αίσθηση ασφάλειας αποδείχθηκε μοιραία.

Ο Τιτανικός αποτελούσε το καμάρι της White Star Line. Καπετάνιος ήταν ο εξαιρετικά έμπειρος Έντουάρντ Σμίθ.

Στις 10 Απριλίου 1912 ξεκίνησε από το Σαουθάμπτον το παρθενικό του ταξίδι με προορισμό τη Νέα Υόρκη, όπου σύμφωνα με τους υπολογισμούς θα έφτανε πέντε ημέρες αργότερα. Όπως ειπώθηκε στην αρχή, ωστόσο, αυτό ήταν το παρθενικό αλλά και το έσχατο ταξίδι του υπερπολυτελούς πλοίου.

Το βράδυ της τέταρτης ημέρας έμελλε να είναι και το τελευταίο. Κατά τη διάρκεια εκείνης της ημέρας είχαν ληφθεί πολλαπλές προειδοποιήσεις για την παρουσία παγόβουνων στην περιοχή. Παρά τα μηνύματα αυτά, το πλοίο συνέχι την πορεία του υψηλή ταχύτητα, μια απόφαση που αργότερα θα αποδειχθεί καθοριστική.

Περίπου 20 λεπτά πριν τα μεσάνυχτα ο Τιτανικός προσέκρουσε σε παγόβουνο. Οι προσπάθειες αποφυγής ήταν άμεσες αλλά ανεπαρκείς. Η σύγκρουση δεν ήταν μετωπική, γεγονός που αρχικά έδωσε την εντύπωση πως δεν υπήρξε σοβαρή ζημιά.

Στην πραγματικότητα, όμως, το παγόβουνο είχε σχίσει το κύτος κατά μήκος, ανοίγοντας πολλαπλά ρήγματα κάτω από την επιφάνεια του νερού.

Το νερό άριχσε να εισέρχεται σταδιακά στα στεγανά διαμερίσματα. Το κρίσιμο λάθος στον σχεδιασμό ήταν ότι αυτά δεν εκτείνονταν αρκετά ψηλά, με αποτέλεσμα το νερό να υπερχειλίζει από το ένα στο άλλο, σαν μια αλυσιδωτή αντίδραση που δεν μπορούσε να σταματήσει. Η μοίρα του Τιτανικού είχε, πλέον, σφραγιστεί.

Μέσα σε 2 ώρες και 40 λεπτά είχε βυθιστεί. Το ημερολόγιο έδειχνε πλέον 15 Απριλίου 1912. Μια ημέρα σαν σήμερα.

Μόλις 705 από τους 2.224 επιβάτες κατάφεραν να σωθούν. Τουλάχιστον 1.500 πέθαναν. Το ναυάγιο του Τιτανικού παραμένει στο βυθό, σπασμένο στα δύο, και σταδιακά αποσυντιθέμενο σε βάθος 3.784 μέτρων.

Οι τραγικές ιστορίες των τεσσάρων Ελλήνων επιβατών του Τιτανικού

Όπως ήδη αναφέρθηκε σε αυτό το τραγικό περιστατικό τουλάχιστον 1.500 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Ανάμεσα σε αυτούς και τέσσερις Έλληνες. Στο ορεινό χωριό του Αγίου Σώστη στη Μεσσηνία υπάρχει ένα μικρό μνημείο (δημιουργήθηκε μόλις το 2001) για τους τέσσερις άντρες-θύματα του Τιτανικού.

«Εις μνήμην των τεσσάρων Ελλήνων θυμάτων του Τιτανικού του έτους 1912 αναζητούντων καλυτέραν τύχην εις ΗΠΑ δι΄εαυτούς και οικογενείας των. Βασιλείου Γ. Καταβέλου - Παναγιώτου Κ. Λυμπεροπούλου - Αποστόλου Μ. Χρονόπουλου - Δημητρίου Μ. Χρονοπούλου» γράφει.

Ο Βασίλης Καταβέλος ήταν μόλις 18 χρονών τότε. Αποφάσισε να πάει στις ΗΠΑ μετά από… φήμες που του μεταφέρθηκαν πως ο μικρότερος αδελφός του, Παναγιώτης, που βρισκόταν ήδη εκεί έκανε… άσωτη ζωή. Είχε αριθμό εισιτηρίου 2682, της Γ΄ θέσης. Του κόστισε 7 λίρες, 4 σελίνια και 7 πένες. 

Λίγες εβδομάδες μετά το ναυάγιο η σορός του ανασύρθηκε από το πλοίο Μακέι-Μπένετ, αλλά επειδή δεν πρόλαβε να αναγνωριστεί από την οικογένειά του ποντίστηκε στη θάλασσα στις 22 Απριλίου 1912.

Τραγική ειρωνία; Ο αδελφός του... «άσωτος» Παναγιώτης δούλευε ως εφημεριδοπώλης στο Μιλγουόκι και ήταν ο πρώτος που έμαθε για τον θάνατο του αδερφού του από τις εφημερίδες που πουλούσε!

Ο 33χρονος Παναγιώτης Λυμπερόπουλος ζούσε αρκετά χρόνια στη Νέα Υόρκη. Είχε μια καλή ζωή και είχε καταφέρει ν’ ανοίξει το δικό του εργαστήριο μεταλλικών χειροτεχνημάτων. Στην πατρίδα του είχε γυρίσει τον Απρίλιο του 1912, προκειμένου να βαφτίσει τον γιο του Κώστα στην εκκλησία του Άη Γιάννη.

Η γυναίκα του ανησυχούσε και του είχε ζητήσει να κάτσει μερικές ημέρες ακόμα στην Ελλάδα. Εκείνος, όμως, ήθελε να ταξιδέψει με τον Τιτανικό για σιγουριά. Η λέμβος στην οποία κατάφερε να επιβιβαστεί παρασύρθηκε από τα νερά και δεν βρέθηκε παρά δύο μήνες μετά σε μια ακτή του Καναδά.

Οι ναυαγοί ήταν φυσικά νεκροί και είχαν δεθεί στη λέμβο με τις ζώνες των παντελονιών τους. Τα σωσίβιά τους ήταν σκισμένα με τα δόντια τους, πιθανώς σε μια προσπάθεια να ξεγελάσουν την πείνα τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της βάσης δεδομένων «Encyclopedia Titanica», που προκύπτουν από τη Λίστα Συμβατικών Εισιτηρίων της White Star Line 1912 και τα Εθνικά Αρχεία της Νέας Υόρκης (NRAN), ο Παναγιώτης Κ. Λυμπερόπουλος είχε το εισιτήριο με αριθμό 2683, Γ' Θέσης. Πλήρωσε γι' αυτό 6 λίρες, 8 σελίνια και 9 πένες. Η σορός του είχε τον αριθμό 196.

Ο Απόστολος Χρονόπουλος ήταν 26 ετών τότε. Είχε πάει πρώτη φορά στην Αμερική σε ηλικία 18 ετών και δούλευε διερμηνέας σε μια βιοτεχνία. Είχε αποφασίσει να πάρει μαζί του τον μικρότερο αδελφό του, Δημήτρη Χρονόπουλο, ο οποίος ήταν 21 ετών το 1912. 

Τα δυο αδέρφια θα πήγαιναν στις ΗΠΑ με ένα άλλο υπερωκεάνιο αλλά στη Μασσαλία οι Καταβέλος και Λυμπερόπουλος τους έπεισαν ν΄αλλάξουν τα εισιτήρια τους προκειμένου να ταξιδέψουν παρέα, όλοι μαζί.

Ο Απόστολος είχε εισιτήριο Γ΄ θέσης με αριθμό 2680. Του στοίχισε 14 λίρες, 9 σελίνια και 1 πένα. Στα στοιχεία της «Titanica» και ο Δημήτρης είχε εισιτήριο Γ΄ θέσης με τον ίδιο ακριβώς αριθμό με τον αδερφό του.

Η τύχη των δύο αδελφών δεν έγινε γνωστή. Δεν γνωρίζει κανείς εάν παρασύρθηκαν μαζί με τον Τιτανικό στο βυθό ή εάν οι σοροί τους βρέθηκαν και ποντίστηκαν στη θάλασσα.  

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.