Το μυστήριο με την ανεξιχνίαστη δολοφονία του βασιλιά Γεωργίου Α' στη Θεσσαλονίκη

«Αίφνης, την εσπέραν της 5ης Μαρτίου 1913, μήνυμα θανάτου διέδραμε την Ελλάδα: Ο βασιλεύς Γεώργιος εδολοφονήθη εις Θεσσαλονίκην. Την δείλην της ημέρας εκείνης, περιπατών εις την οδόν Αγίας Τριάδος, εβλήθη εκ τον όπισθεν δια σφαίρας περιστρόφου.

Ο φονεύς ωνομάζετο Αλέξανδρος Σχινάς. Ήτο μανιακός. Τον συνέλαβεν ο συνοδεύων τον βασιλέα υπασπιστής Φραγκούδης. Ο μονάρχης εναπετέθη επί φορείου και εξέπνευσε καθ’ οδόν προς το Παπάφειον νοκοσοκείον».

Με τον τρόπο αυτό ο δημοσιογράφος και ιστορικός Γεώργιος Βεντήρης περιέγραψε τη δολοφονία του μακροβιότερου βασιλιά στην ιστορία της Ελλάδας, του Γεωργίου Α'.

Μία ημέρα σαν σήμερα, στις 5 Μαρτίου 1913 (18 Μαρτίου με το νέο ημερολόγιο), δολοφονήθηκε ο βασιλιάς που είχε κυβερνήσει τη χώρα για σχεδόν μισό αιώνα. Από την πρώτη στιγμή, το γεγονός περιβλήθηκε από μυστήριο.

Ποιος ήταν πραγματικά ο δράστης και κυρίως ποια τα κίνητρά του; Ήταν, όπως παρουσιάστηκε, ένας μεμονωμένος άνθρωπος με ψυχολογικά προβλήματα ή μήπως πίσω από τη δολοφονία του βασιλιά κρύβονταν πολιτικά ή/και ιδεολογικά κίνητρα;

Το πολιτικό περιβάλλον της εποχής ήταν ιδιαίτερα φορτισμένο. Η Ελλάδα βρισκόταν στο μεσοδιάστημα ανάμεσα στους δύο βαλκανικούς πολέμους και έχοντας πριν από μερικούς μήνες απελευθερώσει τη Θεσσαλονίκη.

Η παρουσία του βασιλιά στην πόλη είχε έντονο συμβολισμό: Η Θεσσαλονίκη έπρεπε να εδραιωθεί ως ελληνική. Κάπως έτσι η δολοφονία του μονάρχη «γέννησε» υποψίες για συνωμοσίες, ξένες δυνάμεις και υπόγεια πολιτικά σχέδια.

Η πολιτική δολοφονία – μυστήριο που συγκλόνισε την Ελλάδα

Το απόγευμα της 5ης Μαρτίου 1913 ο Γεώργιος Α' βγήκε για τον καθιερωμένο του περίπατο στη Θεσσαλονίκη. Ο μονάρχης είχε επιλέξει να κινείται με ελάχιστη συνοδεία, συχνά μόνο με έναν αξιωματικό, θέλοντας να δείξει εμπιστοσύνη στους πολίτες της πόλης που μόλις μερικούς πριν είχε ενσωματωθεί στο ελληνικό κράτος.

Καθώς περπατούσε κοντά στον Λευκό Πύργο, ένας άνδρας τον πλησίασε από κοντινή απόσταση. Ήταν ο Αλέξανδρος Σχινάς, ο οποίος τράβηξε το πιστόλι που είχε στην κατοχή του και πυροβόλησε τον βασιλιά πισώπλατα. Η σφαίρα τραυμάτισε τον Γεώργιο Α' θανάσιμα. Κατέρρευσε σχεδόν αμέσως και μεταφέρθηκε σε κοντινό κτίριο όπου λίγο αργότερα διαπιστώθηκε ο θάνατός του.

Η είδηση εξαπλώθηκε με αστραπιαία ταχύτητα σε όλη την Ελλάδα αλλά και την Ευρώπη.

Ο μονάρχης είχε ανέβει στον ελληνικό θρόνο το 1863 και είχε συνδέσει το όνομά του με μία περίοδο σημαντικής επέκτασης του ελληνικού κράτους αν και είναι γνωστό πως ο ίδιος αφενός δεν συνέβαλε ιδιαίτερα σε αυτό και αφετέρου τον ενδιέφερε περισσότερο να παρεμβαίνει στα της κυβέρνησης με τρόπο πολλές φορές... άκομψο.

Ο δράστης συνελήφθη αμέσως από στρατιώτες και πολίτες που βρίσκονταν στο σημείο. Δεν προέβαλε ιδιαίτερη αντίσταση.

Ο δράστης και το αινιγματικό τέλος του

Από την πρώτη στιγμή οι Αρχές που ερευνούσαν τη δολοφονία του μονάρχη, προσπαθούσαν να πετύχουν δύο πράγματα: Πρώτον, ποιος ήταν ο Σχινάς και δεύτερον γιατί δολοφόνησε τον Γεώργιο Α'.

Σύμφωνα με στοιχεία της εποχής, ο Σχινάς είχε σπουδάσει σε πανεπιστήμιο της Ευρώπης και είχε περάσει ένα διάστημα στη Γερμανία. Κάποιες ιστορικές πηγές τον περιγράφουν ως αινιγματικό άνθρωπος με σοβαρά ψυχολογικά και οικονομικά προβλήματα, ενώ κάποιες άλλες ως δραστήριο άνθρωπο με έντονες ιδεολογικές ανησυχίες.

Ο ίδιος κατά τη διάρκεια των ανακρίσεων, φέρεται να έδωσε ένα σωρό αντιφατικές εξηγήσεις. Αρχικά είπε πως δολοφόνησε τον βασιλιά επειδή εκείνος αρνήθηκε να τον βοηθήσει οικονομικά. Μετά εξέφρασε αντικαθεστωτικές ή αναρχικές ιδέες και χαρακτήρισε το έγκλημα του πολιτικό.

Ο Σχινά έπεφτε από τη μία αντίφαση στην άλλη. Πότε έλεγε το ένα, πότε έλεγε το άλλο και αυτό ήταν κάτι που ενίσχυσε τις υποψίες ότι η αλήθεια ήταν πιο σύνθετη από αυτό που φαινόταν.

Το μυστήριο έγινε ακόμη βαθύτερο λίγες εβδομάδες αργότερα. Στις 6 Μαΐου 1913, ενώ κρατούνταν στο αστυνομικό τμήμα της Θεσσαλονίκης, ο Σχινάς έπεσε από παράθυρο του κτιρίου και σκοτώθηκε.

Η επίσημη εκδοχή είναι φυσικά αυτής της αυτοκτονίας καθώς ο Σχινάς φέρεται να έπεσε μόνος του από το παράθυρο. Ορισμένοι, ωστόσο, υποστήριξαν ότι ο θάνατός του ίσως δεν ήταν αυτοκτονία αλλά αποτέλεσμα βίαιης μεταχείρισης ή ακόμα και μίας προσπάθειας κάποιων να του κλείσουν μια για πάντα το στόμα.

«Ηταν πράκτορας των Βουλγάρων οι οποίοι συμπεριφέρονταν ως στρατός συγκατοχής στην πόλη και μόνον χάρις στην ψυχραιμία των ελλήνων αξιωματικών βάσει οδηγιών που εκπορεύονταν από τον Γεώργιο διετηρείτο η τάξη; Ηταν γερμανός πράκτορας των Κεντρικών Δυνάμεων που ήθελαν στη θέση του αγγλόφιλου Γεωργίου τον εμφανώς γερμανόφιλο γιο του Κωνσταντίνο;» αναρωτιόταν ο Γεώργιος Βεντήρης χωρίς ποτέ και ο ίδιος να καταφέρει να δώσει απάντηση.

Η δολοφονία του Γεωργίου Α' είχε σημαντικές πολιτικές συνέπειες. Λίγο καιρό αργότερα στον θρόνο ανέβηκε ο γιος του, Κωνταντίνος Α', ο οποίος λίγα χρόνια μετά θα βρεθεί στο επίκεντρο του εθνικού διχασμού που «έκοψε» την Ελλάδα στα δύο.

Περισσότερο από έναν αιώνα μετά, η υπόθεση εξακολουθεί να προκαλεί το ενδιαφέρον ιστορικών και ερευνητών. Παρά τα πολλά στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί, το βασικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό: Ήταν η πράξη του Σχινά αποτέλεσμα προσωπικής απόγνωσης ή μέρος ενός ευρύτερου πολιτικού σχεδίου.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.