Πώς ο Τόλκιν εμπνεύστηκε τον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών» στα χαρακώματα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου

«Όλες οι ιστορίες έχουν να κάνουν μονάχα με ένα πράγμα: τον θάνατο». Ακόμα και όσοι δεν συμπαθούν την κινηματογραφική μεταφορά του έργου του Τόλκιν, δύσκολα μπορούν να κακολογήσουν την ίδια την ιστορία. Μέχρι και σήμερα, αυτό το λογοτεχνικό έργο συνοδεύει τις στιγμές εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων και τους ταξιδεύει σε έναν κόσμο που η πάλη ανάμεσα στο Καλό και το Κακό παίρνει διάφορες μορφές χωρίς να είναι ρηχή, χωρίς να είναι βιαστική, χωρίς να είναι επιτηδευμένη. 

Η μόνιμη παρουσία του θανάτου

Το ταλέντο, λένε ορισμένοι, χρειάζεται τις δυσκολίες για να εκδηλωθεί. Ο Τόλκιν στα ύστερα χρόνια της ζωής του ήταν ένας από τους πιο επιτυχημένους συγγραφείς, καθηγητής με τεράστιο κύρος στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, σεβαστός από όλους όσους τον γνώριζαν. Δύσκολα θα μπορούσε κανείς να καταλάβει τις προσωπικές τραγωδίες που βίωσε από μικρός.

Γεννήθηκε στη Νότια Αφρική από δύο «πολύ Άγγλους» γονείς, όπως τους περιέγραφε. Είχαν μετακομίσει εκεί ώστε ο πατέρας του να εργαστεί ως τραπεζίτης. Όταν ταξίδεψε με τη μητέρα του και τον αδελφό του πίσω στην Αγγλία για αναψυχή, ο πατέρας του πέθανε ξαφνικά από ρευματοειδή πυρετό. Δεν τους άφησε κανένα απολύτως εισόδημα. Ο Τόλκιν ήταν τριών χρονών. Η μητέρα του, μη έχοντας βοήθεια από πουθενά, πήρε τα παιδιά της και έζησαν σε μια μικρή αγροικία κοντά στην πόλη του Μπέρμιγχαμ. 

Ήταν αρκετά κοντά στη μητέρα του. Εκείνη του μετέδωσε την αγάπη για τις ιστορίες, για την ζωή στην εξοχή, για τη βοτανολογία, ακόμη και για τις γλώσσες. Από μικρή ηλικία, έμαθε να μιλάει γαλλικά και γερμανικά. Θα κατασκεύαζε τις δικές του γλώσσες όταν θα μεγάλωνε, για διασκέδαση! 

Η μητέρα του διαγνώστηκε με διαβήτη σε μια εποχή που η ινσουλίνη δεν υπήρχε. Λίγο καιρό μετά, πέθανε κι εκείνη και η επιμέλεια των παιδιών πέρασε στα χέρια ενός ιερέα και στη συνέχεια στη θεία τους. Παρά τις δυσκολίες, έδειξε από νωρίς τα ταλέντα του και ξεκίνησε τις σπουδές του στην Οξφόρδη, πρώτα στο τμήμα κλασικών σπουδών και στη συνέχεια στη φιλολογία. 

Τα χαρακώματα και ο «Άρχοντας των Δαχτυλιδιών»

Όταν έφτασε στο πεδίο της μάχης του Σομ, της πιο αιματηρής σύγκρουσης του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, είδε την απόλυτη φρίκη με τα μάτια του. Συχνά, τα επόμενα χρόνια, περιέγραφε το βίωμα στα παιδιά του. Τους μιλούσε για τις γερμανικές επιθέσεις με αέριο μουστάρδας, την απόλυτη εξάντληση, την τρομακτική σιωπή μετά από κάθε βομβαρδισμό. Στο πεδίο της μάχης έχασε δύο από τους αγαπημένους του φίλους που γνωρίζονταν από τα σχολικά χρόνια. 

«Συχνά οι άνθρωποι νομίζουν ότι ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών είναι μια αλληγορία, ενώ δεν είναι έτσι» είχε πει σε μια συνέντευξή του στο BBC την δεκαετία του ‘60. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν πως η λογοτεχνική του δημιουργία ήταν μια προσπάθεια να ξορκίσει τα σκληρά βιώματά του.

Το πεδίο της μάχης, απογυμνωμένο από βλάστηση ή οτιδήποτε φυσικά όμορφο, γεμάτο πτώματα και θάνατο, έμεινε στον ψυχισμό του και αποτυπώνεται στα φρικτά πεδία της Μόρντορ. Ο ίδιος κόλλησε μια ασθένεια από τις κακουχίες και τα τσιμπούρια και γύρισε πίσω στην Αγγλία. Σχεδόν κανείς από το τάγμα του δεν επιβίωσε του πολέμου. 

Το 1925 καθώς η ακαδημαϊκή του καριέρα είχε ξεκινήσει, άρχισε την συγγραφή του «Χόμπιτ» και των δύο πρώτων τόμων του «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών» το οποίο ολοκλήρωσε συνολικά το 1948. Ο πρώτος τόμος δημοσιεύτηκε το 1954. Ήταν τέτοια η αναγνωρισιμότητα που του εξασφάλισε που αναγκάστηκε να αποσύρει το τηλέφωνό του από τους καταλόγους για να σταματήσουν να τον ενοχλούν. 

Πέρασε τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του ως συνταξιούχος, απολαμβάνοντας την παρέα των φίλων του, της συζύγου του και των παιδιών τους. Πέρασε στην αιωνιότητα στις 2 Σεπτεμβρίου του 1973 έχοντας σημαδέψει την φαντασία εκατομμυρίων ανθρώπων με ένα έργο μοναδικής ομορφιάς που το πνεύμα της καλοσύνης και αυτοθυσίας πάντα θα νικάει το σκοτάδι κάθε μορφής.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.