Μενού

Άγιος Νικόλαος Θων: Η χαμένη έπαυλη και ο ναός που σώθηκε από τις ανατινάξεις

Ναός Άγιος Νικόλαος Θων
  • Α-
  • Α+

Όποιος έχει περπατήσει έστω και μία φορά σε ένα από τα πιο κεντρικά σημεία της Αθήνας, στη συμβολή των Λεωφόρων Αλεξάνδρας και Κηφισίας, στους Αμπελόκηπους, σίγουρα θα έχει παρατηρήσει έναν μικρό «στρογγυλό» ναό. Πρόκειται για τον Άγιο Νικόλαο Θων, που βρίσκεται στο ίδιο σημείο για πάνω από έναν αιώνα και έχει να «διηγηθεί» πολλές ιστορίες της πόλης!

Διαβάστε ακόμη: Η «στοιχειωμένη» παραλία στην Εύβοια και ο θρύλος με τους νεκρούς που βγαίνουν από τη θάλασσα

Ο συγκεκριμένος Ναός είναι ουσιαστικά το κατάλοιπο που διατηρείται σήμερα από τα οικοδομήματα της περιβόητης έπαυλης «Mon Caprice», που κάποτε κοσμούσε και αρχοντικό οίκημα το οποίο όμως ισοπεδώθηκε κατά τη διάρκεια των Δεκεμβριανών. Η έπαυλη, κτισμένη σε σχέδια του Ερνέστου Τσίλλερ, ήταν γνωστή μεταξύ άλλων για τον κοσμημένο με γλυπτά κήπο του κτήματος του Νικολάου Θων.

ampelokipi-gonia_kifisias_aleksandras
To κτήμα Θών μετά την εκκαθάριση του χώρου περί το 1948 | oiambelokhpoithskardiasmas.blogspot.com

Ποιος ήταν ο Νικόλαος Θων

Ποιος ήταν όμως ο Νικόλαος Θων; Πρόκειται για τον επιμελητή της βασιλικής περιουσίας επί Γεωργίου Α' που μεταξύ άλλων διετέλεσε διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου και υπήρξε ιδιοκτήτης μεταλλείων στις Κυκλάδες αλλά και κάτοχος τεράστιας ακίνητης περιουσίας.

Στην ιδιοκτησία του, πέρα από την έπαυλη στην οποία αναφερθήκαμε, άνηκαν ακόμη μια πολυκατοικία στην οδό Ιπποκράτους, η οποία διατηρείται ακόμα και σήμερα, το Παλατάκι στο Χαϊδάρι, καθώς και το οικόπεδο όπου κατασκευάστηκε το Εθνικό Θέατρο. Ο ίδιος φέρεται να συνέβαλε στην χρηματοδότηση της εκκλησίας Αγίου Νικολάου στα Πευκάκια Αθήνας, όπου βρισκόταν και η αρχική του κατοικία, καθώς και του Αγίου Γεωργίου του Λυκαβηττού.

Βίλα Θων
Η οικογένεια Θων ποζάρει μπροστά στη βίλλα | Αρχείο ΕΡΤ/Συλλογή Π. Πουλίδη

Διαβάστε ακόμη: Το παλιότερο σπίτι της Αθήνας βρίσκεται στην Πλάκα και είναι 300 ετών!

Παράλληλα, διετέλεσε μέλος της οργανωτικής επιτροπής των ενδιάμεσων Ολυμπιακών Αγώνων του 1906 (Μεσολυμπιάδα), πρόεδρος του Πανελληνίου Γυμναστικού Συλλόγου και ιδρυτικό μέλος του Ομίλου Ερετών.

Η ιστορία της οικογένειας στη χώρα μας αρχίζει από τα χρόνια του Όθωνα, καθώς ο γερμανικής καταγωγής πατέρας του, Κάρολος Θων ήταν υπασπιστής του Βαυαρού βασιλιά.

Άγιος Νικόλαος Θων: Η έπαυλη που ανατινάχθηκε και ο Ναός

Το 1944, κατά τη διάρκεια των ένοπλων συγκρούσεων των Δεκεμβριανών, η έπαυλη «Mon Caprice» του κτήματος Θων - που από το 1921, έχει αλλάξει ιδιοκτήτη αλλά και χρήσεις - ανατινάζεται και λίγα χρόνια αργότερα, το 1947, κατεδαφίζεται, καθώς θεωρείται επικίνδυνο λόγω της κατάστασής του. 

Βίλλα Θων
Η βίλλα Θων πριν και μετά από την ανατίναξή της στα Δεκεμβριανά | FB/INVISTA Real Estate

Ο ναός κτίστηκε σύμφωνα με σχέδια του αρχιτέκτονα Αναστασίου Μεταξά - και όχι του Τσίλερ όπως αποδίδονταν μέχρι πρόσφατα - και εγκαινιάστηκε στις 26 Μαρτίου 1895, παρουσία υψηλών προσκεκλημένων. Ανάμεσά τους, όπως αναφέρει η ιστοσελίδα «Τα Αθηναϊκά» ο Αρχιεπίσκοπος Γερμανός με τους γραμματείς της Ιεράς Συνόδου, ο πρωθυπουργός Νικόλαος Δηλιγιάννης και σχεδόν όλοι οι υπουργοί με τις γυναίκες τους, οι υπασπιστές του βασιλιά, ο μέγας αυλάρχης Ανδρέας Κουντουριώτης, ο τελετάρχης Παπαρρηγόπουλος, διπλωμάτες και επιχειρηματίες.

Διαβάστε ακόμη: Εκεί που φτιάχνονται οι πιο γνωστοί λουκουμάδες της Αθήνας, βρισκόταν το πρώτο φαρμακείο της πόλης

Με την ανοικοδόμηση πολυώροφων κτισμάτων στην περιοχή, από τα μέσα του 20ού αιώνα και εξής, ο ναός του Αγίου Νικολάου εντάσσεται πλέον σε ένα νέο αστικό περιβάλλον, εντελώς ξένο από το αρχικό του.

Νεότερες έρευνες ανακάλυψαν την ύπαρξη ενός σχεδόν πιστού αντιγράφου του ναού του Αγίου Νικολάου, επίσης κυκλικού, στο κτήμα της αείμνηστης Μαρίας Χορς (κτήμα Παναγιωτόπουλου), της σημαντικής Ελληνίδας χορογράφου, στη Σαλαμίνα.

Μέχρι το 1950 επιβίωνε ακόμα ο κήπος της έπαυλης στη δροσιά του οποίου λειτουργούσε αναψυκτήριο. Στα τέλη του 20ού αιώνα τη θέση του κήπου πήραν πολυόροφες οικοδομές και το μόνο που θυμίζει την ιστορία του κτήματος είναι τα 4 στρέμματα ελεύθερης κίνησης και ο ναός.

Agios_Nikolaos_Thon
Το εσωτερικό του Ναού
Agios_Nikolaos_Thon
Η εικόνα του πριν από την αποκατάστασή του

Διαβάστε ακόμη: Μεντρεσές: Η τραγική ιστορία της πύλης που συναντάς «τυχαία» στην Πλάκα

Το πανόραμα ΘΩΝ στο Καλλιμάρμαρο που... μίσησαν οι Αθηναίοι

Παρότι δεν βρισκόταν στην ίδια περιοχή, ιδιαίτερη αναφορά θα πρέπει να γίνει σε μία ακόμη εντυπωσιακή κατασκευή το οποίο οφείλει τη (σύντομη) παρουσία του στην Αθήνα, στον Νικόλαο Θων.

Πανόραμα ΘΩΝ

 

Πρόκειται για το πανόραμα «ΘΩΝ» στις όχθες του Ιλισού απέναντι από το Καλλιμάρμαρο Στάδιο που το συναντάμε  αρκετές φωτογραφίες μπροστά από το Στάδιο κατά την διάρκεια των 1ων Ολυμπιακών Αγώνων το 1896 όσο και κατά την διάρκεια της Μεσολυμπιάδας το 1906. 

Διαβάστε ακόμη: Τι ήταν και τι απέγινε ο Φραγκικός Πύργος στην Ακρόπολη

Το Πανόραμα ανεγέρθηκε το 1895 και κατεδαφίστηκε το 1915 (κατ' άλλους το 1921). Ήταν ένας πολυχώρος ψυχαγωγίας, ένα πρωτοποριακό για την εποχή δημιούργημα, μια πανοραμική εικόνα η οποία «περικύκλωνε» τον επισκέπτη - θεατή και δημιουργούσε μια ψευδαίσθηση συνέχειας του χώρου, σε μια ζωγραφισμένη μορφή 360º, όταν έμπαινε στο εσωτερικό του. Στην πορεία των χρόνων χάθηκε το ενδιαφέρον και πολλοί ήταν εκείνοι που υποστήριζαν ότι μια τέτοια κατασκευή δεν έχει θέση δίπλα στο Καλλιμάρμαρο. Έμειναν ωστόσο κάποιες καρτ ποστάλ να το θυμίζουν, όπως και την τρίτοξη γέφυρα στον Ιλισό.

Θων
Google News

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.